Verstopt onder kleurrijke paraplu’s en gehuld in regenkleding verzamelen zich woensdagmiddag honderden (oud-)studenten op het drassige grasveld tegenover het tijdelijke onderkomen van de Tweede Kamer. Ondanks de aanhoudende regen houden velen kapotgeknipte verhuisdozen in de lucht met leuzen als ‘Geen rente voor studenten’, ‘Wees geen lul, zet die rente op nul’ en ‘Verhoog de dijken, niet de studieschuld’.
De actievoerders trotseren deze middag de plensbuien om zich luidkeels uit te spreken tegen de recente renteverhoging op de studieschulden. Eerder deze maand bleek dat die rente volgend jaar van 0,46 naar 2,56 procent zal gaan, een vervijfvoudiging. Veel studenten zien hun totale schuld daardoor met duizenden euro’s toenemen. Daarom organiseren de Landelijke Studentenvakbond (LSVb) en jongerenvakbond FNV Young & United vandaag het ‘renteprotest’. De bonden zetten torenhoog in: de rente moet bevroren worden op 0 procent, de basisbeurs moet structureel hoger, en alle studieschulden moeten worden kwijtgescholden.
‘We willen dat het hoger onderwijs financieel toegankelijk is, zodat studenten schuldenvrij kunnen afstuderen en meteen een hypotheek kunnen aanvragen’, zegt voorzitter Elisa Weehuizen van de LSVb voorafgaand aan het protest. ‘Onze prioriteit is een stelsel waarbij studeren niet betekent dat je jezelf in een financieel moeilijke positie werkt.’
Aanwezig bij de demonstratie zijn niet alleen (oud-)studenten en de vakbonden, ook afgevaardigden van enkele politieke partijen zijn present – waarbij het wellicht niet geheel toevallig is dat de campagnes voor de Tweede Kamerverkiezingen eveneens deze week zijn begonnen. Zo beklimt lijsttrekker Lilian Marijnissen (SP) het podium om te pleiten voor gratis onderwijs, en wil de nieuwbakken Bij1-voorman Edson Olf ‘alle studieschulden kwijtschelden’.
Hoewel de uitspraken met gejuich ontvangen worden, blijken de demonstranten zelf minder hoog in te zetten. Zo ook Sanne Visser (26), die een bordje bij zich heeft met een foto van haar 4 maanden oude dochter, begeleid door de tekst ‘meer rente voor mama is minder spaargeld voor mij’. Volledige kwijtschelding is voor de voormalige student Kunst & Economie ‘een droomscenario’, maar ze neemt ook genoegen met ‘fatsoenlijke’ compensatie voor het mislopen van de basisbeurs, die tussen 2015 en 2023 werd vervangen door het leenstelsel. De 1400 euro compensatie die zij daarvoor al ontving, voelde voor haar slechts als een doekje voor het bloeden.
Ook Bas Braad (24, student Plantenwetenschappen) en zijn vrienden pleiten niet voor volledige kwijtschelding. ‘Ik vind het prima om al mijn geleende geld terug te betalen, dat wist ik van tevoren. Maar deze renteverhoging is voor mij de druppel. Nu blijf je veel langer met je schulden zitten, waardoor je bijvoorbeeld moeilijker aanspraak maakt op een hypotheek. Daardoor heeft deze generatie studenten een oneerlijke positie op de huizenmarkt.’ Hij krijgt bijval van zijn vriend Sam van Wetten (24, student Biotechnologie): ‘Een huis kopen is tegenwoordig een fucking luxe.’
Totale kwijtschelding of niet, feit blijft dat het geld voor de ‘pechtstudenten’ ergens vandaan moet komen. Enkele demonstranten hebben wel een suggestie. ‘Ieder jaar gaat er zo’n 40 miljard euro naar fossiele subsidies, de totale studieschuld van Nederland bedraagt 28 miljard. Volgens mij moet het dus best kunnen’, berekent Jente Ligthart (26). En ook Auke van Breemen (69), die namens zijn zoon protesteert, heeft een advies voor de overheid: ‘Kijk eerst eens naar de belastingontduiking van bedrijven in Nederland.’
Na ruim een uur natgeregend te zijn, haakt een groot deel van de aanwezigen af. Voorlopig zullen zij nog wel even moeten wachten op duidelijkheid, bleek al uit de woorden van onderwijsminister Dijkgraaf aan de vooravond van de demonstratie. ‘Dit zijn majeure voorstellen met grote financiële, uitvoeringstechnische en ook beleidsmatige gevolgen, en een kostenplaatje van 9 miljard euro’, zei hij in de Tweede Kamer.
Veel studenten zullen de blik nu richten op de verkiezingscampagnes, waarin de politici die vandaag aanwezig waren in elk geval zullen proberen deze grote groep gedupeerden voor zich te winnen. Dat zou volgens oud-student Sanne Visser best kunnen lukken: ‘Ik ben door deze kwestie zeker te beïnvloeden in mijn stemgedrag.’
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden