‘Ik waak voor de waardigheid van het debat. Hier kan vrij gediscussieerd worden, maar u hoeft niet dit soort woorden in de mond te nemen als u weet dat ze ook een soort associatie hebben.’
Kamervoorzitter Bergkamp, in de eerste periode van haar voorzitterschap vaak bekritiseerd omdat ze te veel zou toelaten in debatten, toonde zich dinsdagavond opmerkelijk beslist. Denk-fractieleider Stephan van Baarle had al opgeroepen om de Israëlische premier Netanyahu ‘voor de rechter te slepen voor zijn oorlogsmisdaden’, toen hij toekwam aan het einde van zijn betoog: ‘Nederland en de Europese Unie moeten het enige alternatief bevorderen: één staat met gelijke rechten voor iedereen, of je nou joods bent of moslim. Die staat heet Palestina. From the river to the sea, Palestine will be free.’
Dat kwam hem te staan op een reprimande van Bergkamp (‘Die laatste zin wil ik niet meer horen in deze Kamer’), waarop niet alleen hij maar ook Bij1-fractieleider Sylvana Simons liet weten zich daar weinig van te zullen aantrekken. Simons: ‘Voorzitter, ik denk dat ik u teleur ga stellen, want zoals de heer Van Baarle stelt: Palestijnen zijn mensen en ook zij hebben recht op gelijke rechten, burgerschap, rechtvaardigheid en menswaardigheid.’
Zeker is dat Bergkamp zich in haar afkeer aansloot bij andere politici en bestuurders, onder wie de Amsterdamse burgemeester Femke Halsema, die in de leus een onaanvaardbare ontkenning van het bestaansrecht van Israël zien. Die vaststelling van Halsema had overigens weinig effect op de pro-Palestijnenbetogingen die deze maand volgden in Amsterdam, want daar klonk de leus veelvuldig, net als in andere steden.
Over de auteur
Raoul du Pré is chef van de politieke redactie van de Volkskrant. Hij schrijft sinds 1999 over de nationale politiek.
Volg alles over de Tweede Kamerverkiezingen hier.
De Palestine will be free-leus is allesbehalve nieuw: de Palestijnse bevrijdingsorganisatie PLO voert ’m al sinds haar oprichting in 1964, toen het doel nog was om heel Palestina terug te krijgen. Omdat ook fundamentalistische organisaties als Hamas en Hezbollah deze leus gebruiken, wordt die door veel Joden als uitgesproken antisemitisch en bedreigend ervaren; een oproep om alle Joden uit Israël te verdrijven.
Dat is ook de interpretatie die een deel van de Kamer er dinsdagavond meteen aan gaf. ‘Ik sta er versteld van dat een collega van mij in deze Kamer openlijk Jodenhaat verkondigt’, aldus JA21-leider Eerdmans. VVD-Kamerlid Brekelmans riep Van Baarle op zijn woorden terug te nemen: ‘Hij weet dondersgoed dat er op dit moment heel veel Joden, heel veel mensen, zitten te kijken die dit als enorm bedreigend ervaren en hierdoor enorm geschokt zijn.’
Van Baarle voelde zich niet aangesproken en is niet van plan zijn toon te matigen. ‘Ik bedoel dat de Palestijnen het recht hebben om in dat deel van de wereld in gelijkwaardigheid en vrijheid te leven, zonder dat hun land illegaal geannexeerd wordt, zonder dat ze onder een apartheidsregime moeten leven en zonder dat ze gediscrimineerd worden. Die 75 jaar lange onderdrukking van de Palestijnen moet stoppen.’
Voor Bergkamp is intussen wel verlichting op komst: donderdag is de laatste vergaderdag van deze Kamer. Dan begint het verkiezingsreces, waarna begin december een nieuwe Kamer aantreedt. Zonder Bergkamp, want die is niet verkiesbaar. Een nieuwe voorzitter zal de mores in de Kamer verder moeten gaan invullen.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden