‘De helft van de wereld wordt ooit ongesteld, maar toch hebben we het er best weinig over.’ Zo begon presentatrice Dzifa Kusenuh dinsdagavond De ongestelde vragenshow, een eenmalige talkshow waarmee de VPRO het Maandverbond aftrapt: de maand waarin de omroep extra aandacht vraagt voor het thema menstruatie.
Het zal wel een bubbeldingetje zijn, maar persoonlijk heb ik het idee dat ongestelde vragen over menstruatie en anticonceptie nauwelijks nog bestaan. In mijn omgeving gaat het er constant over: over de vraag hoelang vrouwen zich nog vol moeten stoppen met hormonen, of we niet allemaal meer respect voor de cyclus zouden moeten hebben, of we onze spiralen en pillen niet moeten vervangen door thermometers en apps als Glow of Clue. Zal wel bewuste marketing zijn, maar alleen al de namen van die digitale vruchtbaarheidstrackers bezorgen mij doorgaans geen waterdicht gevoel.
Over de auteur
Doortje Smithuijsen is filosoof en journalist. Voor de Volkskrant schrijft ze essays en reportages en doet ze eens in de vijf weken dienst als tv-recensent.
Zelf durf ik in bepaalde sociale settings nauwelijks nog toe te geven dat ik aan de ouderwetse, hormonale anticonceptie ben – ik begin me langzamerhand een soort rechtse lul te voelen vanwege die keuze; alsof in mijn verder linkse lichaam een baarmoeder woont met VVD-lidmaatschap.
Na een paar minuten kijken naar De ongestelde vragenshow wordt duidelijk hoezeer dit thema inderdaad bubbel bepaald is. 3FM-dj Frank van der Lende, een van de tafelgasten, ging vooraf de straat op om de kennis te pijlen rondom menstruatie. Dan blijken jongens die rond Utrecht Centraal lopen te denken dat je niet zwanger kan worden als je ongesteld bent. En dat vrouwen met een tampon in niet kunnen plassen.
De ongestelde vragenshow is vervolgens niet per se een pleidooi tegen hormonale anticonceptie en voor het omarmen van je cyclus – eerder een no-nonsenseprogramma dat respectvol afrekent met recent ontstane TikTok-mythes en wellnesshypes. Online wemelt het bijvoorbeeld van de quasi-spirituele influencers die beweren dat de pil je minder vruchtbaar maakt. ‘Is dat zo’, vraagt Kusenuh aan gynaecoloog Ingrid Pinas. ‘Nee natuurlijk niet’, antwoordt ze. ‘Als je na tien jaar aan de pil minder vruchtbaar bent, komt dat gewoon omdat je tien jaar ouder bent geworden.’
Kusenuh vertelt dat ze zelf naar aanleiding van het eerste Maandverbond haar spiraal eruit liet halen en overging op ‘natuurlijke anticonceptie’: nagaan op welke dagen je vruchtbaar bent, met die apps bijvoorbeeld, en dan geen onveilige seks hebben – een populaire methode in de wellnesshoek. Kan je doen, zegt Pinas, maar de kans dat je op die manier ongewenst zwanger raakt is honderd keer groter dan met de pil.
Dankzij de loepzuivere antwoorden van Pinas krijgt De ongestelde vragenshow het effect van het belletje naar de huisarts als je zonder verdere aanleiding weer eens denkt dat je PCOS hebt, onvruchtbaar bent, of juist zwanger: even relativeren, uitzoomen, de feiten onder elkaar, en concluderen dat er vermoedelijk niet zo gek veel aan de hand is. Juist nu er zoveel ongevraagde antwoorden circuleren over vruchtbaarheid, is het zaak de juiste vragen te blijven stellen.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden