Pieter Omtzigt verloochent zijn politieke wortels niet. En juist daarom lijkt hij binnenkort vele touwtjes in handen te krijgen.
VVD-coryfee Hans Wiegel muntte ooit de campagnewijsheid dat de kiezer, als je ‘m middenin de nacht wakker maakt, meteen in drie zinnen moet kunnen opdreunen waar je partij voor staat. De VVD zelf, die onder veel kiezers al jaren sterke associaties oproept met economie en veiligheid, had dat gedurende het tijdperk-Rutte goed in de gaten. Pieter Omtzigt op zijn beurt heeft de ‘bestuurscultuur’ en de ‘bestaanszekerheid’ knap aan zich gebonden, maar realiseerde zich gelukkig ook nog net op tijd dat een partij met bestuurlijke ambities een breder verkiezingsprogramma moet hebben.
In het Volkskrant Commentaar wordt het standpunt van de krant verwoord. Het komt tot stand na een discussie tussen de commentatoren en de hoofdredactie.
En breed is het geworden. Nog steeds staat hervorming van de bestuurscultuur met stip bovenaan (‘nieuwe problemen zullen anders blijven ontstaan’), maar verder verloochent Omtzigt zijn politieke wortels niet: geheel in de lijn van het CDA, de partij waarin hij is opgegroeid, plaatst hij zichzelf in veel debatten precies in het politieke midden.
De linkerflank van de Kamer zal zich herkennen in zijn pleidooien voor een hoger minimumloon, voor meer ‘rechtvaardigheid’ in de sociale zekerheid en voor een ‘sociaal tarief’ in de energiebelasting. De rechterflank neemt ongetwijfeld met belangstelling kennis van Omtzigts zorgen over het migratiesaldo (‘we moeten er elke twee jaar een stad met de omvang van Tilburg bijbouwen’), maar hij onderscheidt zich toch van de VVD en de PVV met zijn nadruk op arbeids- en studiemigratie in plaats van op asielzoekers.
Dat evenwicht brengt NSC precies op de plek die vijftig jaar lang werd ingenomen door het CDA, waar Omtzigt bij de vorige verkiezingen nog meeschreef aan het verkiezingsprogramma. De vurige pleidooien voor burgerschapsvorming op scholen, maatschappelijke stages, respect in de samenleving en een einde aan de marktwerking konden we allemaal ook daar al lezen. Zelfs het stikstofstandpunt (wel stikstofreductie, maar met andere rekenmodellen en zonder gedwongen uitkoop van boeren) heeft veel overeenkomsten met dat van het CDA.
Dat maakt Omtzigts programma niet minder relevant. Integendeel. Hij staat immers op het punt om de zetels in het midden van de Kamer in te nemen die voorheen naar het CDA gingen. Daar hadden de christendemocraten decennialang hun spilpositie in vele regeringscoalities aan te danken. En dat belooft nu ook Omtzigts rol te worden. Tenzij de campagne de komende weken een heel onverwachte wending neemt, heeft hij het eind november voor het zeggen: gaat hij linksaf met GroenLinks-PvdA of rechtsaf met VVD en BBB?
Geen van die kampen heeft in de huidige peilingen een meerderheid, maar let op het voorstel in Omtzigts programma om het regeerakkoord nu eens echt te beperken tot de hoofdlijnen en desnoods een minderheidskabinet te vormen.
Dat zou, voor het eerst in jaren, weer eens een regering kunnen opleveren met een duidelijke koers, zonder al te veel moeizame compromissen tussen onverenigbare verkiezingsprogramma's. En bovendien een sterke, zelfbewuste Tweede Kamer die niet in meerderheid is gebonden aan coalitieafspraken maar gewoon in vrijheid haar controlerende werk kan doen. Voor die nieuwe bestuurscultuur waarover iedereen het heeft, zou het een uitstekend begin zijn.
Source: Volkskrant