Het ouderschap is vaak behoorlijk overweldigend en zorgt voor meer prikkels dan een gemiddeld mens aankan. Denk aan schreeuwende kinderen en een enorme berg taken in de vorm van kinderfeestjes en sportclubs. De pauzeknop is moeilijk te vinden. Hoe richt je het gezinsleven in als je daarbovenop óók nog hoogsensitief bent?
Zo’n 20 procent van de bevolking is naar schatting hoogsensitief. ‘Sommige mensen zijn gevoeliger voor signalen uit de omgeving dan anderen. Ze ruiken, proeven of horen niet beter, maar verwerken deze informatie op een dieper niveau’, zei Judith Homberg, hoogleraar translationele neurowetenschappen aan het Radboudumc, hierover eerder in deze krant.
‘Er is steeds meer bekend over hoogsensitieve kinderen. Maar hoe je je als ouder staande moet houden, daar is minder informatie over’, zegt Lea Hendriks, deskundige hooggevoeligheid. Het is een gevoelig onderwerp omdat we als maatschappij vinden dat het ouderschap gepaard gaat met een bepaalde mate van opoffering. ‘Als vaders en moeders dan over hun eigen behoeften beginnen, dan vindt men dat snel aanstellerig, zweverig of een hype. Die oordelen vanuit de omgeving zijn lastig.’
Over de auteur
Anna van den Breemer schrijft over grote en kleine levensvragen voor de Volkskrant. In de opvoedrubriek ‘Iedereen doet maar wat’ behandelt ze elke week kwesties waar ouders tegenaan lopen. Ze publiceerde meerdere boeken, waaronder Alle ouders klungelen maar wat aan.
‘Hoogsensitieve ouders richten zich volledig op de behoefte van hun kind en vergeten vaak zichzelf’, zegt Bieke Geenen, therapeut en auteur van het boek Hoogsensitief ouderschap. Ze zijn ook zelfkritisch. Geenen spreekt uit ervaring. ‘Als mijn man zijn geduld verliest bij de kinderen, dan is dat geen trots moment en neemt hij zich voor dat anders te gaan aanpakken. Als hooggevoelige ouder denk ik direct dat ik het helemaal heb verprutst.’
Uit onderzoek blijkt dat hooggevoeligheid voor meer stress zorgt bij ouders in de beginfase, maar dat deze ouders later beter zijn afgestemd op de behoeften van hun kind. ‘Het zijn empathische ouders die hun kind goed aanvoelen’, aldus Geenen.
Hoe vind je momenten om op te laden? ‘Als ouder pak je niet even je yogamat erbij. Vaak kun je niet eens rustig naar het toilet’, zegt Geenen. ‘Tijdens het koken zet ik vaak mijn noise cancelling-hoofdtelefoon op met muziek waar ik rustig en vrolijk van word. Het is vaak maar een kwartier, maar maakt een groot verschil. Het geluid van de televisie, pratende kinderen en de afzuigkap is op dat uur gewoon te veel voor mij.’
Het vergt zelfkennis om iets met je hooggevoeligheid te doen. ‘Je kunt geen grenzen aangeven als je niet eerst je eigen behoeftes kent.’ Voor ouders is het motiverend om te begrijpen dat ze niet zelfzuchtig zijn, maar het gezin helpen. Want een gestreste ouder is voor niemand leuk.
‘Tussendoor ontprikkelen is cruciaal. Juist op de overgangsmomenten’, meent Hendriks. Bijvoorbeeld na het ophalen van de kinderen uit school. Zo voorkom je dat de ene activiteit automatisch in de andere overvloeit, zonder rust. ‘Ik hoor van veel hoogsensitieve ouders dat ze het hele weekend helemaal niets plannen. Ze houden bijvoorbeeld ‘pyjamadag’ met het gezin, waarin ze gewoon lekker op de bank zitten en er even niets hoeft.’
Aan veel sociale verplichtingen kun je prima je eigen draai geven. ‘Je hoeft niet altijd mee te doen met hoe het hoort’, zegt Hendriks. ‘Waarom zou je een verjaardag vieren met twintig mensen in de huiskamer als je daar vier dagen van moet bijkomen? Ga picknicken in het bos en vraag of iedereen iets te eten meeneemt. In de buitenlucht heb je minder last van prikkels.’
Volgens Geenen kunnen hooggevoelige ouders een voorbeeld zijn voor hun kroost. ‘Weet wanneer iets te veel is en handel daarnaar. Je hoeft niet altijd hard voor jezelf te zijn.’
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden