Een bijzonder standpunt van Ira Helsloot en Friso de Zeeuw. Juridische procedures tegen vervuilende bedrijven veroorzaken enorme verstarring en polarisatie volgens dit duo. Een zich vaak voordoende gebeurtenis met klein gevolg geeft een laag risico, vervolgt men en dat strookt met ‘het Nederlands veiligheidsbeleid’.
Staat dat zo expliciet ergens? Als nu blijkt dat pfas niet afbreekbaar is, en overal in het milieu en ons lichaam is terug te vinden, dan is de conclusie van chemiebedrijf Dupont destijds om hun bevindingen niet te delen met de autoriteiten, een voorbeeld van lichtvaardig gedrag. Men wist in elk geval hoe gevaarlijk het spul was, en is. De autoriteiten zeer waarschijnlijk niet. Dan is het je maatschappelijke plicht je afwegingen te delen, omwille van je werknemers en de omgeving .
Dus nu niet jammeren over ‘gestold wantrouwen’, dat roept Chemours over zichzelf af.
Tom van Schendel, Rosmalen
De heren Helsloot en De Zeeuw betogen dat de rechter die oprukt in conflicten tussen bedrijven en omwonenden ongewenst is, omdat de dialoog zou verstarren op die manier. Zij blijven echter weg bij de vraag waarom dit het geval is. Waarom stappen omwonenden steeds vaker naar de burgerlijke rechter of de strafrechter?
Misschien omdat ze zich al jaren niet gehoord voelen door de betreffende bedrijven? Hun rechten en gezondheid door die bedrijven met voeten getreden worden? Als je niet meer mag eten uit je eigen groentetuinen, heb je niet veel aan een verhandeling over kans x gevolg.
Als bedrijven zelf meer de dialoog hadden gezocht in plaats van zich te verschuilen achter een vergunning, had veel leed voorkomen kunnen worden. De verhandeling van Helsloot en De Zeeuw strooit alleen nog wat extra zout (of zo u wilt pfas) in de wonden.
Hans Marskamp, Grevenbicht
In hun opiniestuk over juridische procedures geven de heren Helsloot en De Zeeuw blijk van een opmerkelijke bekering. Na zich decennia lang te hebben verzet tegen het risicobeleid dat in de jaren tachtig is neergelegd in ‘Omgaan met risico’s’ (Tweede Kamer, 1988–1989, 21137), omdat het te streng, te ingewikkeld en te moeilijk was en omdat niemand iets van kansen begrijpt, beroepen ze er nu op dat een groot effect met een kleine kans volgens dat risicobeleid in Nederland aanvaardbaar is. Dat heet in ‘Omgaan met risico’s’ het groepsrisicobeleid, en dat was met uitstek te moeilijk.
Ben Ale, emeritus hoogleraar veiligheid en rampenbestrijding TU Delft
Ira Helsloot en Friso de Zeeuw hebben het in hun opinie over een minimaal gezondheidsrisico van pfoa. Zij zien daarbij het moreel gewicht van dit vraagstuk jammerlijk over het hoofd. Hoe belangrijk is de productie van pfoa voor de maatschappij en onze welvaart? Volgens mij kunnen wij heel goed zonder, en dan mag je geen gezondheidsrisico’s nemen, hoe klein ook.
Verder lijkt me dat de door de schrijvers gewenste stevige dialoog juist zonder de door hen verfoeide juridische procedures niet, of te laat op gang is gekomen. Daarvoor zijn de economische belangen en de industriële lobby's te dominant. Kortom: ik ben juist blij met onze onafhankelijke rechters die deze vaak al te gemakkelijke redeneringen van experts corrigeren.
Rien Seip, Geleen
In hun opiniestuk over industrie en gezondheid en de daaraan gerelateerde juridische procedures stellen Ira Helsloot en Friso de Zeeuw of we producten als staal, ‘onontbeerlijk voor ons welvarend bestaan’, nog in Nederland willen maken.
Het gaat mij juist over die ‘onontbeerlijkheid’ voor ons welvarend bestaan. Met andere woorden, onmisbaar, onvermijdelijk, onafwendbaar. Juist hier zit het verschrikkelijke drama hoe de Homo sapiens de laatste honderddertig jaar bezig is geweest. Hoe wij onze industrialisatie en intensieve landbouw hebben ontwikkeld. Allemaal onontbeerlijk en onafwendbaar.
Ernstige luchtverontreiniging, grondwatervervuiling, gebruik van landbouwgiften, allemaal noodzakelijk voor onze welvaart.
Het afbreken van het ecosysteem, vergiftigen van het grondwater, kan nooit in dienst staan van een welvarend bestaan. Het is het irrationele van de rationaliteit. Het is de gedachtegang zoals de Duitse filosoof Herbert Marcuse al stelde: van de ééndimensionale mens.
Gelukkig, men komt tot inkeer. En dan maar gewoon via de rechterlijke macht.
Anton de Bruin, Delft
Met ontsteltenis heb ik het artikel gelezen over Tata en de nadelen van procederen. Er is werkelijk geen enkel besef van de dagelijkse vervuiling waar wij in Beverwijk en omgeving mee te maken hebben. Het is zorgwekkend dat er activisme en juridische procedures nodig zijn om het tij van wegkijken van vervuilende praktijken onder het mom van het behouden van werkgelegenheid te keren.
Het geeft mij hoop dat er gelukkig nog mensen zijn die een vuist durven maken tegen de industrie, dat heeft niks met morele superioriteit te maken, maar vooral met besef van wat belangrijk is voor het leven; schone lucht.
Kelly Alders-Pronk, Beverwijk
Wilt u reageren? Stuur dan een opiniebijdrage (max 700 woorden) naar opinie@volkskrant.nl of een brief (maximaal 200 woorden) naar brieven@volkskrant.nl
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden