De Verenigde Staten zijn geen voorstander van een staakt-het-vuren tussen Hamas en Israël. Dat verklaart het Amerikaanse ministerie van Binnenlandse Zaken. Dat zou Hamas de gelegenheid geven om ‘meer terroristische aanvallen op Israël te lanceren’.
President Joe Biden zei desgevraagd bovendien dat gesprekken over een staakt-het-vuren pas kunnen beginnen als Hamas alle gijzelaars heeft vrijgelaten.
In Europa wordt de roep om een gevechtspauze steeds luider. Onder meer Nederland dringt daarop aan, zodat buitenlandse burgers Gaza kunnen verlaten en meer noodhulp naar het gebied kan. De Europese Unie overweegt op te roepen tot een humanitaire gevechtspauze.
Volgens meerdere media zouden er vergevorderde onderhandelingen zijn over de vrijlating van vijftig gijzelaars. Hamas zou daarvoor wel een staakt-het-vuren eisen.
Dylan van Bekkum
Hamas heeft opnieuw twee gijzelaars vrijgelaten. Dat maken Al-Qassambrigades, de gewapende tak van Hamas, vanavond bekend via Telegram. Het zou gaan om Nurit Yitzhak en Yocheved Levschitz, twee Israëlische vrouwen. Volgens Egyptische staatsmedia zijn ze inmiddels aangekomen bij de grensovergang bij Rafah, in het zuiden van Gaza. Het Internationale Rode Kruis stelt de vrijlating van de twee gefaciliteerd te hebben.
De twee vrouwen kwamen vrij na bemiddeling van Qatar en Egypte, om ‘medische en humanitaire’ redenen, zo zegt een woordvoerder van Al-Qassambrigades. Zij zijn zover bekend de derde en vierde gijzelaar die Hamas vrijlaat.
Afgelopen zaterdag meldden Palestijnse media al dat Hamas deze twee vrouwen op vrijdag had willen vrijlaten, maar dat Israël een daartoe benodigde overeenkomst weigerde te sluiten. Dat meldt Hamas nu ook. Vanavond zouden ze alsnog vrijgelaten zijn. Israël heeft tot dusver nog niet gereageerd op de vrijlating of op het feit dat het land hun vrijlating vrijdag zou hebben geweigerd.
Zowel de Britse BBC als de de Israëlische nieuwszender i24News melden dat er vergevorderde onderhandelingen zijn tussen Israël en de Verenigde Staten en Hamas over de vrijlating van liefst vijftig gijzelaars. Ook hier speelt Qatar een bemiddelende rol. Het zou gaan om buitenlandse gijzelaars en Israëlische gijzelaars met een dubbel paspoort. De vrijlating zou plaatsvinden in ruil voor een staakt-het vuren en meer humanitaire hulp aan de Gazastrook. Hamas noemt berichtgeving over deze onderhandelingen ‘geruchten, verspreid door Israëlische media’.
Afgelopen vrijdag liet Hamas een Amerikaanse moeder en dochter vrij, na bemiddeling van Qatar. Hamas noemde die vrijlating een ‘gebaar van welwillendheid om te bewijzen aan de internationale gemeenschap dat Hamas geen terroristische organisatie is’.
Sinds het begin van de oorlog op 7 oktober houdt Hamas naar eigen zeggen vele mensen gegijzeld, zowel Israëliërs als buitenlanders. Hoeveel precies, is onduidelijk. Het Israëlische leger heeft van minstens 210 mensen sterke vermoedens dat ze gegijzeld zijn en heeft hun familie daarover ingelicht.
Dylan van Bekkum
Het Internationaal Gerechtshof (ICJ) in Den Haag gaat zich in februari 2024 buigen over de Israëlische bezetting van Palestijnse gebieden. Dat heeft het ICJ vanavond bekendgemaakt. De Algemene Vergadering van de Verenigde Naties had het ICJ in december vorig jaar al verzocht te kijken naar het aanhoudende conflict tussen Israël en de Palestijnen. Israël, de Verenigde Staten en 24 andere landen stemden tegen een proces, maar 87 landen stemden voor. Nederland onthield zich van stemming.
Het proces zal alleen gaan over de bezetting en niet over de huidige oorlog. Beide partijen komen tijdens hoorzittingen aan het woord over de juridische gevolgen van de bezetting.
Dylan van Bekkum
Een Palestijnse staat is ‘de enige manier om de hele regio tot stabiliteit te brengen’. Dat zei Mark Rutte na afloop van zijn gesprek met de Palestijnse president Mahmoud Abbas. Hij heeft het belang van de tweestatenoplossing ook aan Abbas over proberen te brengen.
In het gesprek op de Westelijke Jordaanoever vandaag hadden Rutte en Abbas het over het voorkomen van een escalatie in het Midden-Oosten. Rutte is de eerste westerse leider die sinds het begin van de oorlog Abbas bezoekt. Eerder vandaag sprak hij met de Israëlische premier Benjamin Netanyahu over de situatie.
Dylan van Bekkum
Lees ook: Is er nog hoop op een oplossing in het Israëlisch-Palestijns conflict?
De EU-landen overwegen Israël en Hamas op te roepen tot een humanitaire gevechtspauze om hulpkonvooien met water en voedsel naar de Gazastrook te beschermen. Volgens EU-buitenlandchef Josep Borrell is er consensus bij de Europese ministers van Buitenlandse Zaken over zo’n verzoek, maar is Duitsland nog niet zover.
Borrell baseerde zijn conclusie op de discussie vandaag tussen de ministers over het fel opgelaaide conflict tussen Israël en Hamas. ‘Er was geen stemming maar naar mijn mening is er consensus.’ Ook de Nederlandse minister Hanke Bruins Slot (Buitenlandse Zaken) sprak na afloop van het beraad over ‘brede steun’ voor een gevechtspauze.
EU-president Charles Michel is eveneens gewonnen voor het idee. In zijn ontwerpconclusies voor de EU-top later deze week staat dat de leiders de recente oproep van VN-secretaris-generaal António Guterres voor een gevechtspauze zullen steunen, zodat de hoognodige hulp voor de ruim twee miljoen opgesloten inwoners van Gaza veilig kan worden geleverd. Die hulp (water, voedsel) komt nu zeer mondjesmaat ter plekke via Egypte, omdat Israël toegang niet toestaat en doorgaat met het bombarderen van de Gazastrook.
Gevechtspauze
EU-diplomaten betwijfelen echter of de regeringsleiders dit zullen overnemen als ze elkaar donderdag in Brussel ontmoeten. Vandaag lieten de Duitse, Oostenrijkse en Tsjechische ministers in elk geval blijken nog niet overtuigd te zijn van het nut van een gevechtspauze. Zij menen dat door zo’n pauze het recht van Israël om zichzelf te verdedigen in het gedrang komt. De Duitse minister Annalena Baerbock zei dat Hamas ook doorgaat met geweld.
Volgens Borrell is een gevechtspauze niet meer dan logisch als de EU (net als verschillende lidstaten) extra miljoenen vrijmaakt voor humanitaire hulp. Voortgaand geweld bemoeilijkt de hulpkonvooien niet alleen maar brengt het risico mee dat de goederen vernietigd worden bij de bombardementen.
Borrell benadrukte dat een humanitaire pauze ‘minder ambitieus’ is dan een staakt-het-vuren waar Arabische landen op aandringen. Dat gaat de EU te ver omdat Israël dan Hamas niet meer kan aanpakken. Over de duur van de gevechtspauze en hoe die afgekondigd zou moeten worden, liet Borrell zich niet uit.
Marc Peeperkorn
De Britse regering van premier Rishi Sunak maakt 20 miljoen pond, omgerekend 23 miljoen euro, vrij voor humanitaire steun aan het Palestijnse volk. Dat zei Sunak vandaag tegen het parlement. ‘Er is een constante stroom aan hulpgoederen nodig waarmee water, voedsel, medicijnen en brandstof worden aangevoerd.’
Sunak zei ook dat de explosie bij het Al Ahli-ziekenhuis in Gaza-Stad ‘waarschijnlijk’ werd veroorzaakt door een raket of een gedeelte van een raket die werd gelanceerd uit Gaza richting Israël. De explosie veroorzaakte volgens Palestijnse autoriteiten 471 doden. ‘De verkeerde berichtgeving over dit incident had een negatieve invloed op de regio, onder meer op een cruciale Amerikaanse diplomatieke inspanning, en de spanningen hier in eigen land’, zei Sunak.
Israël en Hamas hebben allebei eigen versies van wat er gebeurd zou zijn. Volgens Hamas werd de ontploffing veroorzaakt door een Israëlische luchtaanval, terwijl Israël de schuld legt bij een verdwaalde raket van de Palestijnse Islamitische Jihad.
Dylan van Bekkum
Lees ook onze longread: Wat vertellen de beelden over het drama bij het ziekenhuis in Gaza-Stad?
Vanochtend is een vrachtwagenkonvooi met hulpgoederen vanuit Egypte de grens met de Gazastrook overgestoken. Het gaat om twintig vrachtwagens, zo maakt het Palestijnse Rode Kruis bekend.
De Gazastrook werd kort na de aanval van Hamas door Israël volledig afgesloten, maar wordt sinds zaterdag weer mondjesmaat bevoorraad. Volgens de Verenigde Naties betraden zaterdag twintig vrachtwagens en zondag veertien vrachtwagens het gebied. Om de ergste nood van de ruim twee miljoen Palestijnen te lenigen, zijn volgens de VN ongeveer honderd vrachtwagens per dag nodig.
De laatste dagen klinkt vooral de roep om brandstof tot de Gazastrook toe te laten. Omdat het gebied vrijwel zonder stroom zit, draaien ziekenhuizen op noodgeneratoren. Gisteren waarschuwde de commissaris-generaal van UNRWA, Philippe Lazzarini, nog dat de brandstofvoorraad over drie dagen op is. ‘Zonder brandstof zullen we de bevolking van Gaza, wier behoeften met het uur groeien, in de steek moeten laten’, zei Lazzarini.
Pepijn de Lange
Meer dan negentienduizend mensen in Libanon zijn ontheemd geraakt door het oplopende geweld tussen Israël en Hezbollah, melden de Verenigde Naties. De Libanese beweging en Israël wisselen met regelmaat raketvuur uit over de Israëlisch-Libanese grens sinds de oorlog tussen Hamas en Israël uitbrak.
Hezbollah is een bondgenoot van de militante Palestijnse beweging Hamas. Gevreesd wordt voor verdere escalatie van de oorlog tussen Hamas en Israël als Hezbollah zich meer gaat inmengen.
ANP/Redactie
Nederland staat ‘absoluut’ nog steeds onvoorwaardelijk achter Israël. Dat zei demissionair premier Mark Rutte zojuist bij zijn bezoek aan Israël. ‘Israël heeft het recht zich te verdedigen tegen terreurorganisatie Hamas.’
Direct na de aanval van Hamas op 7 oktober sprak Rutte zijn steun uit aan Israël. Ruimte voor een ‘maar’ was er volgens de premier toen niet. Nu wel: In Israël zegt Rutte dat hij bij de Israëlische premier Benjamin Netanyahu erop heeft aangedrongen proportioneel te reageren. Rutte vindt dat de twee miljoen inwoners van Gaza geen schuld hebben en vreest uitbreiding van het conflict naar de rest van de regio. 'Ik heb een goed, stevig gesprek gehad met Netanyahu. We kennen elkaar al heel lang.’
Rutte maakt zich ook zorgen om de humanitaire situatie in Gaza. ‘De beelden van kinderen in de ziekenhuizen van Gaza treffen me in de ziel’, zei Rutte. 'In Gaza sterft elke 15 minuten een kind.’ Rutte benadrukte het belang van een humanitaire corridor, wat zijn kabinet de afgelopen week al vaker deed.
Rutte en Netanyahu spraken eveneens over de Israëlische bezetting van Palestijns gebied. ‘Het is belangrijk dat ook daar een lichtpuntje komt, hoe klein ook.’ Rutte nu onderweg naar de Palestijnse president Mahmoud Abbas in Ramallah. Hij is de eerste westerse leider die Abbas spreekt. ‘Ik zal duidelijk maken dat we niet 100 procent voor Israel zijn en niet 100 procent voor de Palestijnen, dat slaat nergens op’, zei Rutte voor het gesprek.
Rob Vreeken & Dylan van Bekkum
Het Israëlische leger heeft Gazanen in de buurt al-Nasr en Gazanen in het vluchtelingenkamp al-Shati – beide gelegen in Gaza-Stad – opgeroepen die gebieden zo snel mogelijk te verlaten. Dat melden inwoners aan Al Jazeera. Gazanen kregen het bericht om voor 16.00 uur te vertrekken. Daarna zullen aanvallen heviger worden, waarschuwt Israël.
Volgens het ministerie van Binnenlandse Zaken in Gaza was eerder vandaag een moskee in Sheikh Radwan, een buurt in Gaza-Stad die grenst aan al-Nasr, al het doelwit van Israëlische gevechtsvliegtuigen. In totaal zijn nu meer dan dertig moskeeën in Gaza verwoest, meldt het ministerie.
Al voor deze oproep van het Israëlische leger hadden 1,4 miljoen inwoners van de Gazastrook – die in totaal 2,3 miljoen mensen telt – hun woonplaats verlaten, melden de Verenigde Naties. Velen van hen zoeken hun toevlucht in overvolle opvangplaatsen.
Hoewel Israël inwoners van de Gazastrook gebiedt naar het zuiden te vertrekken, denken de VN juist dat honderden en mogelijk duizenden Gazanen terugkeren naar het noorden. Zij doen dat omdat ook het zuiden van het Palestijnse gebied steeds vaker doelwit is van bombardementen.
Source: Volkskrant