Er zijn al duizenden Palestijnse slachtoffers gevallen, en de internationale druk op Israël om nog eens goed na te denken over een grondoffensief neemt toe.
Israël is gewend om bij grote militaire operaties op de klok te kijken. Naarmate er meer doden vallen, groeit de internationale verontwaardiging, en uiteindelijk besluiten de Verenigde Staten dat het genoeg is geweest. Dat gebeurde in 1973, toen de VS tijdens de Jom Kipoeroorlog aandrongen op een staakt-het-vuren terwijl Israëlische troepen winst boekten op het slagveld, en zo ging het in 2006, toen de VS een bestand afdwongen terwijl Israël zijn doelen in Libanon nog niet had gehaald.
Nu zijn Israëlische elite-eenheden Gaza al wel binnengetrokken om in kaart te brengen welke gevaren er op de loer liggen, maar de echte grondoorlog is, ondanks de tijdsdruk die Israël van het begin af aan heeft gevoeld, nog niet begonnen. Daar zijn verschillende redenen voor. Allereerst zijn er de ruim tweehonderd gijzelaars die in de Gazastrook worden vastgehouden. Een deel van de Israëlische bevolking is huiverachtig voor een grondoffensief zolang hun geliefden nog niet vrij zijn, en ook andere landen maken zich zorgen over hun burgers – een groot deel van de gijzelaars heeft een dubbele nationaliteit.
Over de auteur
Sacha Kester schrijft voor de Volkskrant over België, Israël en het Midden-Oosten. Eerder was ze correspondent in India, Pakistan en Libanon.
Daarnaast zijn er onderhandelingen over humanitaire hulp aan Gaza. Veel analisten voorspelden dat het grondoffensief afgelopen weekeinde zou starten, maar juist op dat moment werd er in achterkamertjes een doorbraak bereikt en mochten de eerste trucks met hulpmiddelen de grens over – geen moment voor een invasie.
Bovendien lijkt er in de politieke en militaire top van Israël onenigheid over de aanpak. Op 19 oktober boog het Israëlische oorlogskabinet zich zeven uur lang over de plannen van het leger, om uiteindelijk geen knoop door te hakken over de vraag of het een korte, hevige oorlog moet worden, of juist een voorzichtigere, langere campagne. Premier Netanyahu schijnt huiverachtiger te zijn voor de risico’s dan zijn minister van Defensie Yoav Gallant.
Ondertussen regent het vanuit de lucht al ruim twee weken lang bommen op Gaza, en zijn er ruim vijfduizend Palestijnen om het leven gekomen, onder wie zo’n tweeduizend kinderen. Hele wijken zijn met de grond gelijkgemaakt, meer dan een miljoen mensen zijn dakloos en de humanitaire crisis wordt steeds groter.
De woede over de luchtaanvallen en de lange geschiedenis van Israëlische onderdrukking van Palestijnen schuurt niet alleen in de Arabische wereld, maar ook bij westerse bondgenoten. De twijfel over de wenselijkheid van een grondoorlog groeit – ook vanwege het risico op escalatie in de hele regio.
De Verenigde Staten lijken op het eerste gezicht nog vierkant achter Israël te staan. President Joe Biden noemde zichzelf direct na de aanslag ‘een zionist’, zijn regering wil een steunpakket van 14 miljard dollar (13,2 miljard euro) aan Israël geven en er liggen Amerikaanse oorlogsschepen in de regio klaar om bij te springen, indien dat nodig is.
Tegelijkertijd dringt ook Biden erop aan dat Israël rekening houdt met de burgers van Gaza, en pleit hij ervoor de grondoorlog nog wat langer uit te stellen. Tijdens zijn bezoek aan Israël vorige week legde Biden het land vele vragen voor, die Israël in zijn woede niet lijkt te stellen.
Want wat als Hamas meer tegenstand kan bieden dan verwacht? Hoe moet het met humanitaire hulp voor Gaza? Wat als Hamas elke dag een gijzelaar gaat doden? Hoe wil Israël Palestijnse burgers beschermen? Wat als de situatie op de bezette Westelijke Jordaanoever ook ontploft? Wat als Hezbollah vanuit het noorden aanvalt? Wat als Iran bij de strijd betrokken raakt? En wat wil Israël met Gaza doen als alles volgens Israëlisch plan verloopt en Hamas is ‘vernietigd’?
De kans dat er binnenkort een grondoorlog gaat beginnen is nog steeds groot, maar als Israël de steun van zijn bondgenoten wil behouden, zal het antwoord moeten geven op deze vragen. Daarnaast is er ook een groter plan nodig voor wat er na de invasie moet gebeuren met de Palestijnen – niet alleen in Gaza, maar ook op de bezette Westelijke Jordaanoever.
Een heel duidelijke boodschap kwam deze week van Thomas Friedman, columnist van The New York Times, die vanwege zijn grote invloed ook wel ‘de Biden-fluisteraar’ wordt genoemd. ‘Als Israël zich naar Gaza haast zonder duidelijk uit te spreken hierna werk te maken van een tweestatenoplossing, maakt het een grove fout’, schreef hij. ‘Een militaire oplossing voor Gaza moet samengaan met de bereidheid aan tafel te gaan zitten met de Palestijnen die vrede willen sluiten. Anders kan deze situatie voor Israël, voor Amerika en voor de hele wereld gruwelijk uit de hand lopen.’
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden