Het is en blijft een hardnekkig frame: roken als een onschuldig verzetje, dat fijne relaxmomentje voor jezelf. En dat pakt de overheid dan óók nog eens af. Nog zo’n frame: voor wie het financieel al niet breed heeft, komt de prijsverhoging van tabak financieel en mentaal harder aan. Want ‘het rokertje’ zou met name voor deze groep een van de weinige lichtpuntjes zijn.
Over de auteur
Hans Snijder is directeur van de Hartstichting en medebestuurder van Rookvrije Generatie, een initiatief van Hartstichting, KWF en Longfonds. Dit is een ingezonden bijdrage, die niet noodzakelijkerwijs het standpunt van de Volkskrant reflecteert. Lees hier meer over ons beleid aangaande opiniestukken.
Eerdere bijdragen in deze discussie vindt u onder aan dit artikel.
Met deze ronduit valse beeldvorming hoopt een aantal partijen in de Kamer een meerderheid achter zich te krijgen om de extra accijnsverhoging op tabak te blokkeren. Mocht dit lukken, dan zal dit zo vlak voor de verkiezingen worden gevierd als een financiële opsteker voor de rokers met een kleine portemonnee. Echter, de echte boodschap is: wij hebben het voor elkaar gekregen dat u tegen een lagere prijs langer verslaafd blijft aan de dure en dodelijke producten van de tabaksindustrie.
Accijnsverhoging op tabak is het effectiefst bewezen middel om roken terug te dringen en het aantal rokers te laten dalen. Opmerkelijk genoeg pleit een meerderheid van de Tweede Kamer om zo snel mogelijk een belasting in te voeren op e-sigaretten, met exact dit argument .
In landen met een hoog welvaartsniveau zoals Nederland daalt de vraag naar sigaretten gemiddeld met 4 procent bij een verhoging van de tabaksprijs met 10 procent. Voor shagrokers geldt een daling van 6,4 procent. Rokers in een lage sociaaleconomische positie zijn bovendien eerder geneigd te stoppen met roken als de prijzen omhooggaan. Tegenover de de rokers met een laag inkomen die het niet lukt om te stoppen, bij wie de accijnsverhogingen harder zullen aankomen, staat een aanzienlijke groep rokers die door prijsverhoging wél stopt. Dat is naast een enorme gezondheidswinst ook een grote financiële winst.
Is de accijnsverhoging voldoende om rokers te ondersteunen van hun verslaving af te komen? Nee, er is meer nodig. Willen we de Rookvrije Generatie realiseren, dan zal er ook meer gratis toegankelijke ondersteuning geboden moeten worden bij het stoppen met roken, naast accijnsverhogingen. Dan zal het afbouwen van tabaksverkoop naar tabaksspeciaalzaken veel sneller rond moeten zijn dan in 2032, zoals nu gepland. En dan is het zo snel mogelijk invoeren van een generatiegebonden verbod op het kopen van tabak cruciaal. Deze maatregelen zijn een belangrijke aanvulling op accijnsverhoging, geen vervanging ervan.
Voor wie nog steeds denkt rokers van dienst te zijn door de prijs van tabak niet te verhogen, volgen nogmaals de onweerlegbare feiten: roken is het belangrijkste vermijdbare risico op levensbedreigende aandoeningen zoals (long)kanker, beroertes en een hartinfarct. Ruim de helft van de mensen die niet (kan) stoppen, sterft vroegtijdig aan de gevolgen. Jaarlijks overlijden ongeveer 20 duizend Nederlanders aan (mee)roken.
Als de extra accijnsverhoging bewezen effectief is om dit alles eindelijk eens achter ons te laten, zou het ronduit cynisch zijn wanneer de Tweede Kamer de accijnsverhoging op tabak van tafel zou vegen.
Wilt u reageren? Stuur dan een opiniebijdrage (max 700 woorden) naar opinie@volkskrant.nl of een brief (maximaal 200 woorden) naar brieven@volkskrant.nl
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden