Omtzigt zat zondag op het podium in de aula van de Vrije Universiteit in Amsterdam naast Dilan Yesilgöz (VVD), Caroline van der Plas (BBB) en Frans Timmermans om, geheel naar het format van College Tour, vragen van studenten te beantwoorden. Met in het midden van het podium Twan Huys als gespreksleider konden de vier partijleiders met elkaar in debat over uiteenlopende onderwerpen als het lot van vervuilende bedrijven als Tata en Chemour, de woningnood, de torenhoge studieschulden van de pechgeneratie maar ook kernenergie, de Tunesiëdeal en de situatie in Gaza en Israël.
Collegetour trapte de lange reeks tv-debatten en -optredens af met de vier partijen die er op dit moment goed voor staan in de peilingen, al moet opgemerkt worden dat de trends in de kiezersonderzoeken uitwijzen dat BBB aan populariteit inlevert.
Over de auteur
Avinash Bhikhie is politiek verslaggever voor de Volkskrant. Hij schrijft sinds 2014 over de nationale politiek.
Volg alles over de Tweede Kamerverkiezingen hier.
Dat was zondagavond goed terug te zien bij de vragen van de studenten. Die waren in overgrote meerderheid gericht aan Omtzigt, Timmermans en Yesilgöz . De keren dat Van der Plas aan het woord was gaf zij op de voor haar kenmerkende wijze simpele antwoorden. Al leken niet alle onderwerpen daarvoor geschikt.
Op de vraag of Israël met het collectief straffen van Gaza het humanitair oorlogsrecht schendt volgden afgewogen antwoorden van zelfs Yesilgöz. De VVD-leider, die in de afgelopen fel stelling nam in het conflict, sloeg een milderen toon aan. ‘Mijn hart huilt voor al die mensen die vast zitten in Gaza’, zei ze. De manier waarom Israel zichzelf verdedigt tegen Hamas moet ‘proportioneel en binnen de grenzen van het humanitair oorlogsrecht vallen', voegde ze daaraan toe.
Timmermans benadrukte dat het van het grootste belang is een staakt-het-vuren af te dwingen voordat het conflict het punt bereikt dat de schade onomkeerbaar is en zich als een olievlek over de regio verspreid. De kijk van Van der Plas kwam niet verder dan dat zij niet onderhandelt met een terroristische organisatie als Hamas.
Veruit de meeste aandacht ging de avond uit naar Pieter Omtzigt die als enige op het podium nog geen verkiezingsprogramma heeft. Wat vindt Omtzigt van de vervuiling van Tata en Chemours? Wat doet Omtzigt om de taalachterstanden aan te pakken? Kan hij wel samenwerking in een coalitie en wil hij premier worden? Vervuilende bedrijven krijgen te maken met een sterkere inspectie, taalachterstanden wegwerken wordt een langdurig project en zijn vermogen om samen te kunnen werken heeft hij laten zien als coalitiepoliticus in zijn tijd bij het CDA. De vraag of hij premier wil worden, liet hij in het midden. ‘De stoel is voor mij niet het doel’, zei hij. Hij wil het landsbestuur hervormen zodat er geen tweede toeslagenaffaire en Gronings gasschandaal kan komen. Het Torentje uitsluiten deed hij niet. Zijn verkiezingsprogramma presenteert hij aanstaande dinsdag.
Vragen over de Tunesiëdeal, het leenstelsel en kernenergie leverde nog een aantal interessante discussies op. Zo keerde Timmermans zich tegen de Tunesiëdeal die onder leiding van demissionair premier Mark Rutte werd afgesloten in een poging de migrantenstroom vanuit Noord-Afrika in te dammen. Deze deal zit volgens de oud-minister van Buitenlandse Zaken slecht in elkaar en lijkt niet te werken. Yesilgöz wees Timmermans er fijntjes op dat de deal door de Europese Commissie is goedgekeurd toen hij nog eurocommissaris was. Dat klopt, zei Timmermans. Maar binnenskamers was hij tegen.
Ook op vragen over kernenergie moest Timmermans in de verdediging. Yesilgöz en Omtzigt zijn voorstanders, omdat wind- en zonne-energie niet afdoende zijn op dagen dat het minder waait en zonnig is. Kernenergie hoort volgens deze twee bij een gezonde energiemix. Ook BBB is voor. Volgens Timmermans is kernenergie niet nodig. Het is tekostbaar en het duurt te lang voor de centrales er staan. Bovendien is Nederland te klein. ‘Gaat u het de mensen vertellen dat ze een kerncentrale in de achtertuin krijgen? We hebben de ruimte niet.’
De studenten maakten het Yesilgöz nog een paar keer lastig met vragen over de politieke erfenis van jarenlang VVD-beleid. ‘De VVD is 13 jaar de constante factor in het bestuur geweest', aldus een van de studenten. Waar Yesilgöz het als nieuwe liberale leider vooral over haar eigen verhaal wilde hebben, werd zij er door de studenten aan herinnert dat de wachtlijsten in de GGZ het gevolg zijn van de decentralisatie van zorg onder leiding van de VVD en dat studenten onder het inmiddels afgeschafte leenstelsel met torenhoge schulden zitten. Bij de ene student beloofde ze zich in te spannen de problemen in de zorg aan te pakken, terwijl de andere vooral niet moest vergeten dat die hoge studieschuld gezien moet worden als een investering in jezelf.
Afstand nemen en afgeven op haar voorganger, dat deed Yesilgöz niet.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden