De autoriteiten in de Gazastrook zeggen dat tientallen doden zijn gevallen door nachtelijke bombardementen op het gebied. De persdienst van Hamas spreekt over ‘meer dan 55 martelaren’. Ook zouden ruim dertig woningen zijn verwoest.
Israël heeft aangekondigd de luchtaanvallen op te voeren in aanloop naar een verwacht grondoffensief tegen Hamas. Met raketaanvallen en bombardementen wil Israël de risico’s voor de grondtroepen verkleinen, zeggen militaire analisten. Wanneer het Israëlische grondoffensief begint en hoe het er precies uit komt te zien, is nog onbekend.
De humanitaire situatie in de Gazastrook verslechtert ondertussen met de dag. Via de grenspost Rafah met Egypte bereikten gisteren twintig vrachtwagens met hulpgoederen het gebied. Volgens de Verenigde Naties zijn er echter minstens honderd trucks per dag nodig om de ergste nood van de Palestijnen te lenigen. Voor de oorlog reden er dagelijks 450 vrachtwagens naar de Gazastrook.
ANP / Redactie
Lees ook deze analyse van verslaggevers Stieven Ramdharie en Willem Feenstra: Hoe gaat het grondoffensief in Gaza eruitzien?
Israël heeft volgens Syrische staatsmedia aanvallen uitgevoerd op twee internationale luchthavens in Syrië. De vliegvelden van Damascus en Aleppo zouden daardoor buiten gebruik zijn.
Bij de aanvallen zou zeker een persoon om het leven zijn gekomen. Vluchten worden omgeleid naar de internationale luchthaven van Latakia, aldus het Syrische ministerie van Transport.
Israëlische media berichten dat Israël de vliegvelden al eerder heeft bestookt. Dat wordt gezien als een poging om te voorkomen dat Iran wapens kan verschepen naar bondgenoten in het Midden-Oosten, zoals de Hezbollahbeweging in Libanon. (ANP)
De Verenigde Staten sturen luchtafweersystemen naar het Midden-Oosten en maken meer troepen gereed voor uitzending naar die regio. Dat heeft de Amerikaanse minister van Defensie Lloyd Austin zaterdagavond laten weten na overleg met president Joe Biden.
Austin zei dat hij gesprekken met de president heeft gehad ‘over recente escalaties door Iran en zijn vertegenwoordigers in het Midden-Oosten’ en dat daarin is besloten ‘de positie van het ministerie van Defensie in de regio verder te versterken’. Volgens hem zal dat vijanden afschrikken, de Amerikaanse strijdkrachten in het Midden-Oosten beter beschermen en helpt een grotere Amerikaanse aanwezigheid in de regio bij het verdedigen van Israël.
De VS zonden na de aanval van Hamas op 7 oktober al twee vliegdekschepen met bijbehorende vloten en 2000 mariniers naar de oostelijke Middellandse Zee. Nu komen daar meerdere Patriot- en een THAAD-raketafweersysteem bij. Austin maakte niet bekend hoeveel meer militairen hij van plan is klaar te maken voor vertrek. Het Pentagon heeft al zo'n 2000 defensiemedewerkers klaarstaan om naar het Midden-Oosten te vertrekken. (ANP)
De explosie in het Al Ahli-ziekenhuis in Gaza-Stad op 17 oktober was niet het werk van Israël, concludeert het Canadese ministerie van Defensie na onderzoek. Het is volgens het ministerie waarschijnlijker dat de ravage is veroorzaakt door een afgeweken raket die vanuit Gaza werd afgevuurd.
In een verklaring laat het ministerie weten dat de nationale inlichtingendienst Canadian Forces Intelligence Command een onafhankelijke analyse heeft uitgevoerd op basis van zowel publieke informatie als vertrouwelijke documenten. De analyse wijst ‘met een hoge mate van betrouwbaarheid’ uit dat Israël niet achter de aanval op het ziekenhuis zat, aldus het ministerie. Frankrijk en de VS trokken eerder dezelfde conclusie.
Het is nog altijd onduidelijk hoeveel levens de ontploffing heeft geëist. De gezondheidsdiensten in Gaza, dat onder controle staat van Hamas, meldden in de dagen na de explosie dat er 471 mensen waren omgekomen. Een donderdag openbaar gemaakt Amerikaans inlichtingenrapport schat het dodental ‘tussen de honderd en driehonderd’ en ‘vermoedelijk aan de lagere kant binnen dat spectrum’. Het rapport omschrijft de schade aan het Al Ahli-ziekenhuis als ‘licht structureel’. (ANP)
Israël heeft in de nacht van zaterdag op zondag een luchtaanval uitgevoerd op een moskee op de bezette Westelijke Jordaanoever. Daarbij is zeker één Palestijn gedood. Het Israëlische leger stelt dat het doel een gebouw onder de moskee was, waar ‘terroristen van Hamas en de Islamitische Jihad’ aanslagen zouden hebben beraamd.
Het leger gaf beelden vrij waarop te zien zou zijn dat onder de al-Ansar-moskee in vluchtelingenkamp Jenin een bunker was gebouwd. Daarin zouden veel wapens zijn opgeslagen.
Hulporganisatie Palestijnse Halve Maan meldde in eerste instantie dat er twee doden waren gevallen bij de aanval, maar stelde dat bericht later bij naar één dode en drie gewonden.
Volgens de Palestijnse autoriteiten zijn er in de afgelopen twee weken op de bezette Westelijke Jordaanoever zeker 84 Palestijnen omgekomen bij botsingen met Israëlische strijdkrachten. Donderdag kwamen zeker dertien mensen, onder wie vijf kinderen, om bij een inval in het Palestijnse vluchtelingenkamp Nur Shams, dat grenst aan de stad Tulkarm. (ANP)
Bij Israëlische luchtaanvallen op doelen in Libanon zijn zes Hezbollahstrijders omgekomen, meldt de vanuit Libanon opererende militante groepering. Eerder was volgens de Israëlische krijgsmacht (IDF) een Israëlische militair geraakt door een antitankraket van Hezbollah.
Door de vijandelijkheden zijn bewoners aan beide kanten van de grens hun huizen ontvlucht. Het Israëlische leger zegt dat er sinds 7 oktober zeven soldaten zijn gedood. Hezbollah zegt dat 19 van zijn strijders zijn gesneuveld, inclusief de zes van zaterdag. Het geweld in het grensgebied heeft ook burgers en journalisten het leven gekost, onder wie een journalist van persbureau Reuters.
Hezbollah en het Israëlische leger voeren bijna dagelijks vuurgevechten aan de grens sinds de Palestijnse groep Hamas op 7 oktober een dodelijke aanval op Israël lanceerde en Israël wraak nam met hevige luchtaanvallen op Gaza. Het is de ergste escalatie van geweld langs de Israëlisch-Libanese grens sinds de oorlog tussen Hezbollah en Israël in 2006. (ANP)
De Israëlische regering wordt van meerdere kanten onder druk gezet om een grondoffensief in Gaza uit te stellen, meldt Al Jazeera. In eigen land eisen familieleden van Israëlische gijzelaars in Gaza dat het leger een invasie opschort tot Hamas meer mensen heeft vrijgelaten.
Volgens de nieuwszender wordt ook vanuit zowel Europa als de Verenigde Staten de diplomatieke druk op Israël opgevoerd. Westerse overheden zouden meer tijd willen om te zien of Hamas bereid is meer gijzelaars vrij te laten, en dan vooral mensen met een dubbele nationaliteit.
Zaterdagavond was er een protest voor het ministerie van Defensie in Tel Aviv. Familieleden van gijzelaars en sympathiserende betogers eisten dat de Israëlische regering niet doorgaat met een grondinvasie totdat ze de vrijlating van die gevangenen uit Gaza heeft veiliggesteld.
Zaterdag leek de Amerikaanse president Joe Biden te bevestigen dat hij met Israël in gesprek is over een eventueel uitstel van een grondoffensief in Gaza. Op de vraag of hij Israël aanmoedigt te wachten met een invasie, antwoordde hij: ‘Ik ben in gesprek met de Israëliërs.’ Hij weidde niet uit over die gesprekken. (ANP)
De Verenigde Staten zullen alles in het werk stellen de inwoners van de Gazastrook van voedsel, water en medische zorg te voorzien, zonder dat die eerste levensbehoeften een andere bestemming krijgen door tussenkomst van machthebber Hamas. De Amerikaanse president Joe Biden heeft dat zaterdag bevestigd, nadat een eerste konvooi met essentiële hulpgoederen vanuit Egypte de grens bij Rafah was overgestoken. In totaal reden twintig vrachtwagens Gaza binnen.
Biden zei dat deze toestemming te danken was aan dagenlang onderhandelen op het hoogste diplomatieke niveau. Hij bedankte de Egyptische president Al-Sisi, de Israëlische premier Netanyahu en de VN voor de medewerking dit voor elkaar te krijgen. Biden beloofde door te gaan met deze hulpverlening aan de Palestijnse bevolking van Gaza. (ANP)
Lees ook: Twintig vrachtwagens met hulpgoederen naar Gazastrook, ‘minstens honderd per dag nodig’
De bloedige aanval van Hamas twee weken geleden heeft tot dusver aan 1.033 Israëlische burgers het leven gekost. Dat hebben Israëlische media zaterdag bekendgemaakt met een beroep op informatie van de politie. Van die vermoorde civiele slachtoffers is een kwart nog niet geïdentificeerd. Veel aangetroffen lijken zijn ernstig verbrand of verminkt. Dat maakt het lastig de identiteit vast te stellen.
Volgens berichtgeving van het leger kwamen 307 militairen om door het geweld van Hamas. Dat brengt het totaal aantal doden op 1.340. Het ministerie van Volksgezondheid zei eerder dat ten minste 1.400 Israëliërs zijn omgebracht tijdens de terreuractie. Er is nog geen verklaring gegeven voor dat verschil. Er liggen nog honderden gewonden in een ziekenhuis, van wie er tachtig slecht aan toe zouden zijn.
Israël sloeg de voorbije weken terug met omvangrijke raketaanvallen op de Gazastrook, waar Hamas de dienst uitmaakt. Volgens de lokale autoriteiten zijn door die bombardementen al meer dan vierduizend Palestijnen gedood, onder wie veel kinderen. (ANP / DPA)
Ongeveer 100.000 mensen hebben een pro-Palestijnse demonstratie gehouden in het centrum van Londen. Ze trokken door de Britse hoofdstad om een onmiddellijk staakt-het-vuren in de Palestijnse Gazastrook te eisen.
De demonstranten, die ‘Free Palestine’ scandeerden, spandoeken vasthielden en met Palestijnse vlaggen zwaaiden, verzamelden zich bij Downing Street, de officiële residentie en het kantoor van de Britse premier Rishi Sunak. Veel van de gezangen en spandoeken bevatten sterke anti-Israëlische boodschappen. Zo stonden op een spandoek foto’s van Sunak, de Amerikaanse president Joe Biden en de Israëlische premier Benjamin Netanyahu met de slogan ‘Gezocht voor oorlogsmisdaden’.
De politie had voor de mars gewaarschuwd dat iedereen die steun zou betuigen aan Hamas, dat in Groot-Brittannië is verboden als terroristische organisatie, gearresteerd zou worden.
Ook in het westen van Duitsland gingen duizenden mensen de straat op om aandacht te vragen voor het Palestijnse leed. In Düsseldorf waren het er volgens de politie 5.500. Op spandoeken waren teksten te lezen als ‘Tegen oorlog, geweld en agressie in Gaza’ en ‘Voor vrede, gerechtigheid en menselijke waardigheid in Palestina’. Vergelijkbare demonstraties waren er in onder meer Münster, Keulen en Bielefeld. Een pro-Palestijnse bijeenkomst zondag in Berlijn is door de politie verboden. (ANP / Reuters)
Het Israëlische leger zegt terreurcellen in het zuiden van Libanon te hebben getroffen na nieuwe beschietingen vanuit het noordelijke buurland. Vanuit Libanon werden meerdere raketten afgevuurd op Israël. Daarbij raakten volgens Israëlische media twee Thaise burgers gewond.
Het Libanese televisiestation Al-Manar van de pro-Iraanse Hezbollah had eerder de beschietingen van Israëlische doelen gemeld. Dergelijke aanvallen worden gewoonlijk uitgevoerd door Hezbollah of Palestijnse militanten in Libanon.
Israël lanceerde massale luchtaanvallen op de Gazastrook na de aanslagen op 7 oktober in Israëlisch grensgebied in het zuiden van het land door Hamas. Sindsdien zijn er ook herhaaldelijk gewelddadige incidenten geweest aan de grens tussen Israël en Libanon, waardoor de bezorgdheid over een verdere escalatie van de oorlog is toegenomen. (ANP / DPA)
Hamas treedt niet in onderhandeling over gevangen Israëlische soldaten in de Gazastrook zolang Israël zijn ‘agressie’ richting de Gazastrook niet beëindigt. Dat zei Hamas-functionaris Osama Hamdan in Libanon tegen journalisten.
Volgens het Israëlische leger heeft Hamas meer dan tweehonderd mensen uit Israël gekidnapt, onder wie een onbekend aantal soldaten en een onbekend aantal buitenlandse staatsburgers. Gisteravond werden twee gegijzelde Amerikanen vrijgelaten. Ook onder meer Nederland, het Verenigd Koninkrijk, Duitsland en Thailand zeggen dat burgers in Gaza vastzetten.
De houding van Hamas ten opzichte van de gevangengenomen soldaten kan heel anders blijken dan die tegenover burgers. Toen in 2011 één gevangengenomen Israëlische soldaat werd geruild tegen meer dan duizend Palestijnen, ging het om de eerste gevangenenruil in 26 jaar.
Niels Waarlo
Lees ook: Familie regelt Nederlands paspoort voor gegijzelde Israëliër (18) om kans op vrijlating te vergroten
Kinderen in de Gazastrook vertonen in toenemende mate symptomen van trauma, zeggen ouders en psychiaters tegen persbureau Reuters. Het gaat onder meer om stuiptrekkingen, angstproblemen, bedplassen, agressie en een weigering van hun ouders’ zijde te wijken, zegt een psychiater tegen een verslaggever in de Gazastrook.
Grofweg de helft van de 2,3 miljoen mensen in de Gazastrook is minderjarig. Velen leven als gevolg van de oorlog dicht opeengepakt in scholen in beheer van de Verenigde Naties en hebben tekort aan voedsel en water. Volgens de VN-organisatie die de scholen beheert, UNRWA, zijn meerdere van deze scholen beschadigd geraakt door luchtaanvallen.
Reuters beschrijft dat er soms honderd mensen in één klaslokaal slapen en dat het sanitair zeer smerig is. ‘Ze huilen de hele nacht, ze plassen in hun bed zonder dat te willen’, zegt een moeder van zes kinderen tegen het persbureau.
Voorafgaand aan de oorlog waren er al zorgen over de mentale toestand van kinderen in de Gazastrook. Zo schreef hulpgroep Save the Children in 2021 na afloop van gevechten die elf dagen duurden, dat de helft van de kinderen in de Gazastrook mentale ondersteuning nodig had. De gezondheidszorg was er toen echter al overbelast.
Niels Waarlo
Antony Blinken, de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken, wil dat de grenspost bij Rafah open blijft, zodat er meer hulpgoederen naar de Gazastrook kunnen. Dat zegt hij in reactie op de tijdelijke opening van de grens tussen Egypte en de Gazastrook, eerder vandaag.
Volgens Blinken is de eerste passage van twintig vrachtwagens het begin van een oplossing voor de humanitaire crisis in de Gazastrook, ‘waardoor inwoners niet genoeg voedsel, water, medische zorg en een veilig onderdak hebben’. Verder waarschuwt hij dat Hamas zich niet met de verdeling ervan moet bemoeien. Ook zei hij dat de VS alles in het werk stellen om ervoor te zorgen dat Amerikaanse burgers die zich in de Gazastrook bevinden zo snel mogelijk de grens over kunnen.
Het heropenen van de grens noemde hij ‘het resultaat van dagenlange, uitputtende diplomatieke betrokkenheid van de VS in de regio’. Op de dag van president Bidens bezoek aan Israël werd bekendgemaakt dat er een deal was bereikt. Blinken stelt dat een Amerikaanse speciaal afgezant, David Satterfield, er vervolgens voor heeft helpen zorgen dat de grenspost vandaag daadwerkelijk even open ging.
Niels Waarlo
Vanwege het nieuws dat de grenspost tussen Egypte en Israël pen zou gaan voor humanitaire hulp, hebben zich ook groepen mensen met een buitenlands paspoort verzameld die de Gazastrook willen verlaten. Al Jazeera, dat verslaggevers ter plaatse heeft, krijgt berichten dat zij vandaag nog niet de grens over mogen.
Nadat bekend werd dat de grenspost bij Rafah tijdelijk open zou gaan, had de Amerikaanse ambassade op X geschreven niet te weten ‘hoe lang hij open zal blijven voor buitenlandse burgers die Gaza willen verlaten’. Op foto’s die vandaag zijn gemaakt is te zien hoe mensen wachten bij de grenspost:
Niels Waarlo
‘We gaan niet weg, we zullen op ons land blijven’, benadrukte Mahmoud Abbas, president van de Palestijnse Autoriteit, tijdens zijn toespraak op de vredestop in Caïro. Hij keurde ‘al het dodelijke geweld tegen burgers van beide kanten af’ en riep Hamas op gijzelaars vrij te laten.
Net als andere Arabische leiders in Egypte veroordeelde hij de Israëlische bombardementen en de vele burgerslachtoffers die hierbij zijn gevallen. Verschillende leiders van Arabische landen spraken de verdenking uit dat Israël probeert de Palestijnen uit de Gazastrook te verjagen. Dat zou een oorlogsmisdaad zijn, aldus de Jordaanse koning Abdullah. ‘Op dit moment is Israël bezig met het letterlijk uithongeren van de burgers in Gaza. Maar de Palestijnen hongeren al decennia naar hoop, vrijheid en een toekomst.’
De Britse minister van Buitenlandse Zaken, James Cleverly, zei tijdens de top dat hij vandaag de Israëlische regering had gevraagd ‘discipline en professionalisme en terughoudendheid’ te tonen bij aanvallen op de Gazastrook. Hij zei te hebben benadrukt dat Israël zich aan internationale wetgeving dient te houden en de burgerbevolking moet beschermen.
De Franse minister van Buitenlandse Zaken, Catherine Colonna, pleitte voor een humanitaire corridor om meer hulpgoederen de Gazastrook in te krijgen. De Italiaanse premier Giorgia Meloni zei verder dat de internationale gemeenschap escalatie moet voorkomen.
Mede door de afwezigheid van Israël en een hoge vertegenwoordiger van de VS, wordt niet verwacht dat de haastig georganiseerde top in Caïro veel oplevert. De Egyptische president, Abdel Fattah al-Sisi, zei bij aanvang te hopen een pad naar vredesbesprekingen en humanitaire verlichting te kunnen vinden.
Niels Waarlo
Enkele honderden pro-Palestijnse demonstranten lopen zaterdagochtend een mars van het Haagse Transvaalpark naar het Zuiderpark.
Voorafgaand aan de mars werd een islamitisch gebed gehouden en werd de menigte toegesproken. ‘Deze mars is geen mars van agressie, maar van vrede’, zei de spreker. Met de mars willen de deelnemers wijzen op het ‘onrecht dat zich in de wereld voordoet en vooral in Palestina’.
Een aantal deelnemers heeft Palestijnse vlaggen meegenomen en protestborden en spandoeken met daarop de tekst ‘Free Palestine’. Verder beschuldigen deelnemers Israël van terrorisme en roepen ze ‘Allahu Akbar’. Ook is er een deelnemer die wappert met een groene vlag met een Arabische tekst. De vlag lijkt op die van Hamas, een groepering die onder meer door de EU wordt beschouwd als terroristische organisatie, maar is dat niet. De politie in Den Haag schrijft op X dat de vlag niet strafbaar is.
De stoet wordt begeleid door de politie, die aanwezig is met onder meer busjes, paarden en op de fiets. Ook buurtvrijwilligers lopen mee met de stoet.
ANP
Het ministerie van Volksgezondheid van Hamas roept de internationale gemeenschap en Egypte op om de invoer van brandstof naar de Gazastrook toe laten. Er is onder meer brandstof nodig om noodgeneratoren in ziekenhuizen draaiende te houden, omdat de Gazastrook vrijwel zonder stroom zit.
Een woordvoerder van het Israëlische leger liet vandaag weten niets voor de aanvoer van brandstof te voelen, uit vrees dat Hamas dit zal gebruiken voor oorlogsdoeleinden.
Ook UNRWA, de VN-organisatie die zich ontfermt over Palestijnse vluchtelingen, riep vandaag op om desondanks brandstof toe te laten. ‘Dit is cruciaal voor onze eigen werkzaamheden bij UNRWA en brandstof is ook belangrijk om water naar de kranen van mensen te pompen’, zei een woordvoerder tegen Al Jazeera.
Volgens een verslaggever van Al Jazeera zijn inmiddels zestien vrachtwagens met noodhulp de grens tussen Egypte en de Gazastrook overgestoken. Vier anderen zouden nog voor de grenspost bij Rafah staan te wachten. In de buurt voert Israël nog steeds bombardementen uit, aldus de verslaggever ter plaatse.
Niels Waarlo
De vredestop in Caïro, die vandaag plaatsvindt, moet een plan opleveren voor een einde aan de humanitaire crisis in de Gazastrook en het opstarten van vredesbesprekingen. Dat zei de Egyptische president Abdel Fattah al-Sisi bij aanvang.
Er zijn geen hoge verwachtingen van de top in Egypte, waarbij onder meer Arabische en Europese staatshoofden en ministers aanwezig zijn. Twee diplomaten die met persbureau Reuters spraken, zeiden vanwege alle gevoeligheden niet te verwachten dat er een gezamenlijke verklaring komt. Israël is niet aanwezig, de VS hebben hun hoogste diplomaat in Egypte gestuurd, maar dat geldt niet als een gezaghebbende vertegenwoordiging.
Niels Waarlo
Het aantal gijzelaars in de Gazastrook waar het Israëlische leger weet van heeft, is opgelopen tot 210. Dat zegt een woordvoerder. Het vorige aantal was 203.
Inmiddels zijn twee Amerikaanse vrouwen die als gijzelaar vastzaten in de Gazastrook vrijgelaten. Het is niet duidelijk of zij in het nieuwste getal nog zijn meegerekend. Lees hier meer over deze vrijlating.
De noodhulp die vandaag via Egypte de Gazastrook binnen kwam, is enkel bedoeld voor het zuiden van de Gazastrook, zei de woordvoerder verder. Israël roept inwoners op om naar het zuiden te trekken in afwachting van een offensief in het noorden, al vinden er ook in het zuiden bombardementen plaats. Ongeveer 700 duizend mensen zouden het noorden van de Gazastrook inmiddels hebben verlaten, stelde de woordvoerder.
Verder zei hij dat er als onderdeel van de humanitaire hulp geen brandstof naar binnen mag. Omdat Israël de stroom naar de Gazastrook heeft afgesloten en de brandstof er goeddeels op is, zit het gebied zonder stroom. Israël zegt echter bang te zijn dat Hamas nieuw aangeleverde brandstof zal gebruiken voor oorlogsdoeleinden.
Niels Waarlo
Mark Rutte noemt het feit dat de eerste vrachtwagens met humanitaire hulp Gaza zijn binnengereden ‘een belangrijke eerste stap’, maar hij benadrukt dat er meer nodig is. Dat schrijft hij op X. De demissionaire premier voegt zich daarmee bij een koor van internationale politici, hulporganisaties, de Verenigde Naties en de Wereldgezondheidsorganisatie die pleiten voor een consistente aanvoer van hulpgoederen.
Source: Volkskrant