De Palestijnse Rode Halve Maan is naar eigen zeggen vrijdagavond drie keer door het Israëlische leger gebeld met de oproep het Al Quds-ziekenhuis in de Gazastrook te evacueren. De directeur van de hulporganisatie zegt tegen CNN dat het ziekenhuis vaker een evacuatiebevel van het Israëlische leger kreeg, 'alleen dit keer klonk het zeer serieus'.
Volgens de Palestijnse Rode Halve Maan is het ziekenhuis een toevluchtsoord voor meer dan 400 patiënten en zo'n 12.000 ontheemden. De directeur van de hulporganisatie zegt dat er tussen 19.00 uur en 23.00 uur (lokale tijd) drie keer werd gebeld door het Israëlische leger. 'De waarschuwing was telkens dezelfde: evacueer onmiddellijk', zegt de directeur tegen de Amerikaanse zender.
Op berichtenplatform X vroeg de hulporganisatie de internationale gemeenschap al om 'dringende actie om een nieuwe catastrofe zoals met het Al Ahli-ziekenhuis te voorkomen'. Dat ziekenhuis werd dinsdag getroffen door een explosie. Hamas en Israël wijzen elkaar aan als schuldige.
WHO-topman Tedros Adhanom Ghebreyesus noemde de berichten over het evacuatiebevel vrijdagavond 'verontrustend'. Op X schreef hij dat het 'onmogelijk' is om overvolle ziekenhuizen veilig te evacueren. (ANP)
Egypte houdt zaterdag een inderhaast bijeengeroepen internationale top over de oorlog tussen Israël en Hamas. Het overleg komt in een tijd van groeiende vrees voor een bredere oorlog in het Midden-Oosten. Omdat belangrijke hoofdrolspelers ontbreken, zijn de verwachtingen over wat de top kan bereiken getemperd.
In ieder geval zullen meerdere Arabische en Europese staatshoofden en regeringsleiders aanwezig zijn, naast ministers van Buitenlandse Zaken. De Verenigde Staten zijn niet aanwezig op de top. Een aantal EU-leiders is er wel bij, zoals de Italiaanse premier Giorgia Meloni, de Spaanse premier Pedro Sanchez en de Duitse en Franse buitenlandministers. Ook secretaris-generaal van de Verenigde Naties Antonio Guterres zal naar de top gaan. Nederland is niet uitgenodigd. Nederland is wel vertegenwoordigd in EU-verband, aangezien voorzitter van de Europese Raad Charles Michel wel naar Egypte gaat.
Op de top zal worden gesproken over de gevolgen van de aanval van 7 oktober door Hamas. Egypte heeft weinig gezegd over de doelen van de bijeenkomst, behalve een verklaring van 15 oktober door het Egyptische voorzitterschap dat de top zou gaan over recente ontwikkelingen rond de crisis in de Gazastrook en de toekomst van de Palestijnse kwestie. (ANP)
De Amerikaanse president Joe Biden 'verstond een vraag niet goed' en zei daarom per ongeluk 'ja' toen hem vrijdagavond voorgelegd werd of Israël moet wachten met het grondoffensief in de Gazastrook. Het Witte Huis verklaart in de nacht van vrijdag op zaterdag dat de uitspraak van Biden een misverstand was.
Biden werd voor vertrek naar zijn huis in Delaware door journalisten gevraagd of Israël het grondoffensief in Gaza moet vertragen om zo meer gijzelaars vrij te kunnen krijgen. 'Ja', zei hij daarop. Verschillende buitenlandse media en persbureaus als Reuters, CNN, The New York Times, Al Jazeera en The Guardian berichtten daarop over het standpunt van Biden.
Volgens het Witte Huis dacht de 80-jarige Biden echter dat hem gevraagd werd of hij wil 'dat er meer gijzelaars vrijgelaten moeten worden'. Dáár antwoordde hij 'ja' op. (ANP)
Volgens het Witte Huis speelden Israël en Qatar 'een sleutelrol' bij de vrijlating van de twee Amerikaanse gijzelaars vrijdag door de Palestijnse beweging Hamas, maar waren ook de Verenigde Staten 'op verschillende niveaus daar zeer nauw bij betrokken'. Dat zegt woordvoerder van het Witte Huis John Kirby vrijdagavond tegen nieuwszender CNN.
De Amerikaanse Judith Raanan (59) en haar 17-jarige dochter Natalie zijn inmiddels terug in Israël. Op vragen over de beweegredenen van Hamas om het tweetal vrij te laten wilde Kirby niet ingaan, ook omdat er 'nog altijd Amerikanen gegijzeld worden die we ook graag terug willen brengen naar hun families'. Hamas zelf zei te handelen uit 'humanitair oogpunt'.
De Amerikaanse president Joe Biden sprak vrijdag na hun vrijlating met de twee vrouwen die bijna twee weken geleden door Hamas werden ontvoerd. De Amerikaanse ambassade in Jeruzalem deelde in de nacht van vrijdag op zaterdag op berichtendienst X een foto van de vrouwen aan de telefoon met Biden. Vrijdagavond deelde de Israëlische regering al een foto van de vrijgelaten gegijzelden naast militairen.
De halfbroer van Natalie liet aan de BBC weten dat hij overvallen is door 'een overweldigend gevoel van vreugde'. Ook Biden zei dat de vrijlating hem 'dolblij' maakte.
Volgens het Israëlische leger is de vrijlating van de twee het resultaat van 'militaire druk' op Hamas. Er zitten nog zo'n tweehonderd gegijzelden vast in de Gazastrook. (ANP)
De Israëlische autoriteiten moeten onmiddellijk de toegang tot elektriciteit, water en brandstof voor de Gazastrook herstellen en moeten humanitaire hulp ongehinderd toelaten. Dat zegt mensenrechtenorganisatie Human Rights Watch (HRW).
De humanitaire nood in Gaza is volgens HRW enorm. 'Terwijl hulporganisaties moeite hebben om enkele vrachtwagens met humanitaire hulp via Egypte naar het zuiden van Gaza te krijgen, houden de Israëlische autoriteiten hun grensovergangen met Gaza gesloten en weigeren ze de toegang tot water en elektriciteit te herstellen', zegt Tirana Hassan, directeur van Human Rights Watch. 'Er is geen excuus voor het ontzeggen van water, voedsel en geneesmiddelen voor de burgerbevolking van Gaza. Het is wreed en gaat in tegen het internationaal recht.'
Hassan benadrukt dat de Israëlische autoriteiten 'onmiddellijk' moeten ingrijpen. 'Er staan levens op het spel.' (Belga)
Hamas heeft twee Amerikaanse gijzelaars vrijgelaten. Dat meldt de woordvoerder van Hamas’ gewapende vleugel, de Al-Qassam-brigades. De gijzelaars, een moeder en haar dochter, zijn vrijgelaten om ‘humanitaire redenen’. De twee zouden zijn overgedragen aan het Internationale Rode Kruis en nu onderweg zijn naar een militaire basis in Israël, aldus Al Jazeera.
Zowel Israël als de Verenigde Staten hebben de vrijlating bevestigd. Biden zegt 'dolgelukkig' te zijn dat de twee Amerikanen zijn vrijgelaten. 'Onze landgenoten hebben een vreselijke beproeving doorstaan de afgelopen veertien dagen,' verklaarde de Amerikaanse president. Het zou gaan om een unilaterale beslissing van Hamas die geen deel uitmaakt van een gesloten overeenkomst.
De vrijlating is een reactie op de bemiddelingspogingen van Qatar, aldus de verklaring van de Al-Qassam-brigades. Ghazi Hamad, een lid van Hamas’ politieke tak, vertelt aan Al Jazeera dat de bevrijding een ‘gebaar is van welwillendheid’ van de militante organisatie om zo te ‘bewijzen aan de internationale gemeenschap dat Hamas geen terroristische organisatie is’.
Sinds het begin van de oorlog op 7 oktober houdt Hamas naar eigen zeggen vele mensen gegijzeld, zowel Israëliërs als buitenlanders. Hoeveel precies, is onduidelijk. Het Israëlische leger heeft van minstens 203 mensen sterke vermoedens dat ze gegijzeld zijn en heeft hun familie daarover ingelicht. De twee Amerikanen zijn de eerste gijzelaars die zijn vrijgelaten.
Volgens Hamad is Hamas bereid om ‘de kwestie van gevangenen op een positieve manier aan te pakken’ op voorwaarde dat het Israëlische bombardement in de Gazastrook stopt. Ook zegt hij dat Hamas de gijzelaars met ‘waardigheid en respect’ behandelt.
Sebas van Aert
Lees hier ook: Hoe Egypte en Qatar de kampioenen van de Gaza-diplomatie proberen te worden
De Palestijnse militante beweging Hamas moet volgens Frans Timmermans worden bestreden. Maar een grondoffensief levert te veel burgerslachtoffers op, zegt hij in het tv-programma Op1. Ook waarschuwt hij Israël dat het zich eenmaal in Gaza moeilijk kan terugtrekken. Hij roept het land op een paar stappen verder te denken.
Na de brute aanval op een festival, waarbij meer dan 250 doden vielen, beschouwt Timmermans Hamas als de terreurgroep Islamitische Staat. 'De beweging heeft ieder recht verspeeld om Gaza te besturen', vindt de GroenLinks/PvdA-leider. Maar hij roept Israël op terughoudend te zijn en pleit voor 'de lange adem'. Liever ziet hij gerichte operaties, bijvoorbeeld door speciale troepen.
Hij vindt het de taak van de internationale gemeenschap om Israël op te roepen terughoudend te zijn. Ook moet Israël nadenken hoe de situatie in Gaza er over een paar maanden en vervolgens over een paar jaar uit moet zien, en wie dan de Gazastrook bestuurt.
De oorlog tussen Israël en Hamas leidt tot spanningen binnen de partij van Timmermans. Eerder steunde de gezamenlijke fractie van GroenLinks/PvdA een motie van de SGP waarin het recht van zelfbescherming door Israël wordt benadrukt. De motie zou ruimte laten voor Israël om het internationaal oorlogsrecht niet na te leven. De gezamenlijke fractie trok de steun in. Timmermans maakt zich geen zorgen om spanningen over de oorlog in zijn partij: 'Die discussie woedt in heel Nederland. Ik vind het een kwestie van kracht dat wij dat als partij intern toestaan.'
Timmermans spreekt zich ferm uit voor het bestaansrecht van Israël. 'Het is zó belangrijk dat er een land in de wereld is waar Joden heen kunnen als zij ergens anders niet veilig zijn.' Hij vindt de uitspraak 'from the river to the sea, Palestine will be free', onaanvaardbaar. Die uitspraak wordt gezien als antisemitisch, omdat het suggereert dat de Joodse bewoners van Israël de zee in gedreven moeten worden.
Tegelijkertijd spreekt hij zich ook uit voor het bestaansrecht van een Palestijnse staat, naast Israël. Ook vindt hij dat kritiek op de uiterst-rechtse regering van Israël moet kunnen, en dat er dan geen sprake is van antisemitisme. Dat de regering kolonisatie op de Westelijke Jordaanoever aanmoedigt, laakt Timmermans. 'Er is alle reden voor kritiek op Israëls gedragingen.' (ANP)
Dit was het belangrijkste nieuws over de oorlog tussen Israël en Hamas van vrijdag 20 oktober:
• De Israëlische minister van Defensie Yoav Gallant zegt dat Israël na de grondoorlog in Gaza daar een ‘nieuw veiligheidsregime’ wil installeren en geen verantwoordelijkheid meer wil nemen voor het dagelijks leven in Gaza.
• Egypte heeft betonnen obstakels weggehaald bij de grenspost tussen Egypte en de Gazastrook. VN-chef António Guterres pleit voor een snelle doorgang van hulpkonvooien en ‘praktische en versnelde’ controles.
• Hamas heeft twee Amerikaanse gjizelaars vrijgelaten. Hamas wil met de vrijlating ‘welwillendheid’ tonen.
Lees hier het hele liveblog terug.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden