Het besluit moet nog langs de Russische senaat en president Poetin, maar het staat wel vast dat die met het besluit zullen instemmen. De maatregel volgt op een stroom van onbesuisde uitlatingen van nationalistische propagandisten die in praatprogramma’s op de televisie met het Russische kernarsenaal zwaaiden.
Margarita Simonjan, het hoofd van de staatszender RT, suggereerde dat Rusland een kernbom zou moeten laten ontploffen boven Siberië om de westerse landen te laten zien dat het niet met zich laat sollen. Andere Kremlingezinde propagandisten gingen nog veel verder en pleitten voor kernaanvallen op doelen in West-Europa als straf voor de westerse steun aan Oekraïne in de oorlog die Rusland vorig jaar begon.
Sergej Karaganov, een politiek analist die vroeger als adviseur van het Kremlin werkte, opperde dat Rusland zich geen zorgen hoeft te maken over een Amerikaanse vergeldingsaanval. Geen Amerikaanse president gaat een stad als Boston opofferen voor het Poolse Poznan, redeneerde hij.
Op een recente conferentie met president Poetin klaagde Karaganov begin deze maand dat de westerse landen hun angst voor het Russische kernarsenaal lijken te hebben verloren. Daarom moet Rusland volgens hem de drempel voor de inzet van kernwapens verlagen en snellere stappen nemen op de nucleaire escalatieladder om de westerse landen ‘af te schrikken en bij zinnen te brengen’.
Maar president Poetin liet weten dat hij niet zover wil gaan. Hij zei geen reden te zien de Russische nucleaire doctrine (die inhoudt dat Rusland alleen kernwapens inzet als het met kernwapens wordt aangevallen of als het voortbestaan van Rusland in gevaar komt) aan te passen. Voor het intrekken van de ratificatie van het verdrag tegen kernproeven voelde hij wel.
Volgens Poetin heeft Rusland het volste recht de ratificatie van het kernstopverdrag te schrappen: geen van de andere landen die over kernwapens beschikken hebben het verdrag geratificeerd, inclusief de VS en China.
Het is nog de vraag of het Kremlin daadwerkelijk van plan is zijn kernproeven – de laatste was in 1990 – te hervatten. Formeel mag dat ook niet: Rusland heeft zich niet volledig teruggetrokken uit het verdrag. Met het hervatten van de kernproeven zou Moskou bovendien een kostbare nieuwe ronde van de kernwapenwedloop kunnen uitlokken. Het voordeel van deze stap lijkt vooral onzekerheid te scheppen aan westerse kant.
Eerder dit jaar schortte Rusland ook al het New Start-akkoord op met de VS over het maximale aantal kernkoppen dat beide landen mogen ontplooien. Dat was het laatste wapenbeheersingsverdrag dat nog van kracht was tussen de twee landen.
Hoeveel effect het schrappen van de ratificatie op het Westen zal hebben, valt nog te bezien. Bij het begin van de oorlog tegen Oekraïne uitte het Kremlin verhulde dreigementen met nucleaire wapens als waarschuwing aan het Westen om zich niet met het conflict te bemoeien. Dat was voor sommige landen aanleiding om te aarzelen met de levering van geavanceerde wapens aan Oekraïne, maar al snel bleek dat de Russische ‘rode lijnen’ in de praktijk geen belemmering vormden voor de levering van Leopard-tanks en zelfs gevechtsvliegtuigen.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden