De Amerikaanse regering maakte woensdag bekend dat ze sancties heeft ingesteld tegen tien Palestijnen die verantwoordelijk zouden zijn voor financiële transacties en het vermogensbeheer van Hamas, de militante beweging die nu onder vuur ligt in de Gazastrook.
Vermogensbeheer? Dat is niet meteen een term die lijkt te passen bij een beweging die door de VS, het Verenigd Koninkrijk, de Europese Unie en Israël is aangemerkt als een ‘terroristische organisatie’. Maar het is een feit: terreur zaaien kost geld. Dat geldt ook voor de bloedige invasie van 7 oktober. Aan die operatie waren twee jaar aan voorbereidingen voorafgegaan, zei Hamas.
Dat moet miljoenen hebben gekost, schatten terrorisme-experts. Die zeggen niet voor niets dat bij terreurbestrijding de spoor van het geld moet worden gevolgd: follow the money. Wat niet aan kant-en-klare raketten op de internationale wapenmarkt is verkregen, hebben de Palestijnen zelf gefabriceerd. Daarvoor zijn onderdelen nodig en ook die kosten geld, net als vuurwapens en de uniformen die Hamasstrijders droegen.
Om geld zit Hamas niet verlegen. Dat prijkt al jaren hoog in de lijst van rijkste ‘terroristische organisaties’ ter wereld van Forbes, zoals het Amerikaanse zakenblad ook elk jaar de rijkste mensen ter wereld aanwijst (Elon Musk).
Vorig jaar was Hamas in de rangschikking teruggevallen naar een derde positie, met 500 miljoen dollar aan bezittingen, na de Taliban in Afghanistan (goed voor 2,5 miljard dollar) en het Houthi-rebellenleger in Jemen (2 miljard).
Bij al die bedragen moeten wel wat slagen om de arm worden gehouden. Een groot deel van het geld stroomt binnen via een schimmig netwerk van stromannen, sympathisanten, belastingparadijzen en cryptomunten als bitcoin. En soms gaan er gewoon contanten in een koffertje de grens over, de Gazastrook in.
Dat betekent dat niemand werkelijk zicht heeft op de geldstromen, ook niet de Amerikaanse regering of Israëlische inlichtingendiensten die de bronnen van veel cijfers zijn. Maar alle snippers informatie geven wel een aardig beeld van hoe de militanten hun activiteiten bekostigen.
Zo heeft Hamas, als het wettige bestuur van Gaza, legitieme inkomstenbronnen. Het heft belastingen op alles met uitzondering van levensmiddelen en rekent geld voor vergunningen voor cafés en restaurants.
In 2014 stelde Hamas een begroting op van bijna 900 miljoen dollar, aldus een internationale vakgroep waaraan ook de TU Delft deelneemt. De inkomsten zijn inmiddels zo geslonken dat het bestuur in Gaza nog maar 300 miljoen te besteden heeft. Tegenover de BBC zei een functionaris in juni 2016 dat de beweging elke maand 15 miljoen dollar aan belastingen ophaalt.
Zelfs als dat intussen meer is geworden: daarmee redt de groepering het niet. De bulk komt dan ook uit het buitenland en bestaat voor een groot deel uit giften van bondgenoten als Iran en Qatar. Die laatste heeft tegenover persbureau Reuters gezegd geld direct doneren aan de armste families in de Gazastrook, 100 dollar per maand.
De Amerikaanse regering repte donderdag in haar verklaring over de financiële sancties ook over Hamas’ belangen in bedrijven in Soedan, Algerije, Turkije, de Verenigde Arabische Emiraten en andere landen in de regio.
Hoe omvangrijk en verspreid de investeringen zijn bleek twee jaar terug uit een onthulling in Die Welt. De Duitse krant zag documenten in uit 2017 en 2018 die waren aangetroffen op een Hamas-computer. Over de herkomst van het materiaal zweeg Die Welt.
Uit de stukken zou blijken dat Hamas belangen heeft in zo’n 40 bedrijven, vooral bouwondernemingen. Het portfolio zou een waarde hebben van toen 338 miljoen dollar en inmiddels 500 miljoen – precies het bedrag waarmee de Amerikaanse regering schermt.
Een andere inkomstenbron van Hamas zijn geldinzamelingen door sympathisanten in het buitenland. Ook in Nederland zijn die actief. In juni van dit jaar maakte het Openbaar Ministerie de aanhouding bekend van een 55-jarige man en zijn 25-jarige dochter uit Leidschendam, die ervan worden verdacht ongeveer 5,5 miljoen euro te hebben verzonden aan stichtingen die banden hebben met Hamas. Er werd beslag gelegd op een banktegoed van 750 duizend euro. Geld dat Hamas nu goed zou kunnen gebruiken.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden