Robert Kennedy jr. is zo’n man die graag zijn spierballen laat zien. Dan gaat hij languit op de grond liggen, spreidt zijn vingers, en begint zich op te drukken. Zijn hoofd wordt knalrood, zijn aderen lijken te barsten. ‘In vorm komen voor mijn debat met Biden’, zegt de presidentskandidaat in een video die al door miljoenen mensen is aangeklikt. Daar, vanaf de harde stoeptegels, wil hij Amerikaanse kiezers laten zien hoe fit hij nog is op zijn 69ste.
Vorige week maakte de voormalige Democraat bekend dat hij als ‘onafhankelijke’ presidentskandidaat verdergaat. Niet langer hoeft hij het in een voorverkiezing kansloos op te nemen tegen Joe Biden, hij mag straks tussen de huidige president en oud-president Donald Trump staan. En aan beide kanten van het politieke spectrum zijn ze daarover zenuwachtig.
Over de auteur
Maral Noshad Sharifi is correspondent Verenigde Staten voor de Volkskrant. Ze woont in New York.
Kennedy jr., die zich zorgen maakt over het klimaat en tegelijkertijd rustig antivaxtheorieën verspreidt, is niet in een politiek hokje te stoppen. De presidentskandidaat stamt af van twee van de beroemdste Democraten uit de geschiedenis: zijn oom is oud-president John F. Kennedy en zijn vader oud-senator Robert Kennedy. ‘Het is pijnlijk om de partij van mijn ooms, mijn vader, los te laten’, zei hij dan ook tijdens zijn toespraak in Philadelphia waarin hij zijn onafhankelijke kandidatuur aankondigde. En toch doet hij het.
Robert Kennedy jr. is in 1954 geboren in Washington. Hij is 9 jaar oud als zijn oom, president John F. Kennedy, wordt vermoord. Vijf jaar later wordt zijn vader Robert gedood, die in 1968 een gooi deed naar het presidentschap.
Kennedy groeit op bij een pleeggezin in Cambridge, Massachusetts, waar hij al vroeg in de problemen komt. Hij wordt meerdere keren van school gestuurd wegens drugsgebruik. Op latere leeftijd leidt een heroïneverslaving tot een arrestatie. Intussen lukt het hem wel om zijn studies geschiedenis en rechten af te ronden aan Harvard University en aan de rechtenfaculteit van de University of Virginia.
De Kennedy-telg ontpopt zich als toonaangevend milieuadvocaat. Hij zet zich in voor een schone natuur en duurzame energie. Met veel passie strijdt hij tegen water- en luchtvervuiling. Ook maakt hij zich sterk voor de bescherming van inheemse groepen in de VS. Intussen kijkt hij steeds sceptischer naar de overheid.
Aan het begin van de coronapandemie begint hij van alles in twijfel te trekken. Hij vergelijkt de coronamaatregelen met de Holocaust, met als verschil dat je je toen tenminste ‘nog op een zolder kon verstoppen, zoals Anne Frank’. Hij beweert dat het coronavirus zo is gemaakt dat het Chinezen en Joodse levens zou sparen. Hij ziet een verband tussen de populariteit van antidepressiva en de toename van massaschietpartijen. Bovendien denkt hij dat de CIA betrokken is bij de moord op zijn oom JFK.
Dit jaar besluit Robert Kennedy jr. in de voetsporen van zijn vader en oom te treden en zelf een gooi te doen naar het presidentschap. Maar in de Democratische Partij wordt hij nauwelijks serieus genomen. Biden is niet eens van plan met hem in debat te gaan. Zelf lijkt hij niet van de partij te houden, en de partij houdt zeker niet van hem.
Uit kiezersonderzoek blijkt dat Democratische kiezers Kennedy associëren met woorden als ‘gestoord’, ‘gevaarlijk’ en ‘complotten’. De voormalige Democraat blijkt stukken populairder onder Republikeinse kiezers: hij is steeds vaker te zien op rechtse tv-kanalen.
Zijn toespraken zijn markant vanwege de boodschap, maar ook vanwege zijn stemgeluid. Kennedy’s spraak wordt belemmerd door een spastische aandoening, die zijn stem een raspend geluid geeft. Voor veel fans versterkt dit juist zijn dappere uitzonderlijkheid.
Zijn eigen familie neemt intussen publiekelijk afstand van zijn uitspraken. ‘Bobby heeft misschien dezelfde naam als onze vader,’ schrijven vier van zijn broers en zussen op sociale media, ‘maar hij heeft niet hun waarden, visie of beoordelingsvermogen’.
Als onafhankelijke kandidaat neemt hij afstand van het tweepartijenstelsel en de – in zijn woorden – ‘corrupte belangen die de twee partijen domineren’. Hij neemt afstand van Wall Street, de farmaceutische industrie, de mainstream media én de elite. Dat laatste is opvallend, voor iemand met zijn achternaam.
Eerst waren het de Democraten, nu zijn het opeens beide partijen zich zorgen maken over Kennedy’s kandidatuur. Winnen zal hij niet, maar hij kan wel stemmen wegkapen van beide kandidaten en zo de verkiezingsuitslag doen kantelen. Het is een feit dat weinig kiezers wild worden van Donald Trump en Joe Biden: Amerikaanse kiezers zitten helemaal niet te wachten op een herhaling van 2020.
Kennedy heeft zijn naamsbekendheid mee en wordt gesteund door rijke geldschieters als Eric Clapton, die 2,2 miljoen dollar voor hem ophaalde. In Kennedy zien ze een kandidaat die ‘de waarheid’ durft te zeggen en tegen de gevestigde orde aan schopt. Bovendien weet hij ook nog kiezers te bereiken die fijne herinneringen hebben aan zijn vader en oom.
Volgens een recente peiling van Reuters/Ipsos zou Kennedy met gemak de steun kunnen krijgen van ongeveer een op de zeven Amerikaanse kiezers – dat zou van hem een onvoorspelbare factor kunnen maken.
En precies dat is de kracht van Robert Kennedy. ‘De Democraten zijn bang dat ik de verkiezingen voor president Biden ga verpesten. De Republikeinen zijn bang dat ik ze voor president Trump ga verpesten’, zei hij. ‘De waarheid is dat ze allebei gelijk hebben.’
3x Robert Kennedy jr.
Robert Kennedy jr. is getrouwd met Cheryl Hines, een bekende Amerikaanse actrice.
Kennedy is een fanatiek valkenier. Sinds zijn 11de traint hij al haviken.
Sinds de jaren negentig heeft Kennedy meer dan twintig prijzen gewonnen voor zijn inzet voor het milieu. Zo riep tijdschrift Time hem in 1999 uit als ‘held voor de planeet’.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden