Glyfosaat is prima spul, als je tenminste niet met een akker vol onkruid wil zitten. Anders dan de meeste onkruidbestrijders werkt het middel op vrijwel alle planten, althans die waarmee het direct in aanraking komt. Zodra het op de grond belandt, is het vrijwel meteen niet meer effectief. Ideaal dus in het vroege voorjaar, om de akker ‘schoon’ te maken voor het nieuw in te zaaien gewas.
Helaas is ook al jaren bekend dat glyfosaat schadelijk is voor bijen, hommels, het waterleven en de bodemflora. Zeker als het in grote hoeveelheden op grote oppervlakten wordt gebruikt. Zoals in Nederland, dat binnen de EU behoort tot de grootverbruikers per hectare.
In het Volkskrant Commentaar wordt het standpunt van de krant verwoord. Het komt tot stand na een discussie tussen de commentatoren en de hoofdredactie.
Natuurorganisaties ijveren daarom al jaren voor een verbod, maar die lobby heeft pas de wind in de zeilen sinds er ook aanwijzingen zijn dat glyfosaat schadelijk is voor de volksgezondheid. Berichten over een relatie met kanker bleken op geen enkele manier wetenschappelijk onderbouwd, maar sinds enkele jaren wijzen onderzoeken wel op een link tussen glyfosaat en neurologische ziekten zoals Parkinson. Veel is nog onduidelijk, maar alleen al door de suggestie heeft het debat in Nederland een andere wending genomen: in de Tweede Kamer is inmiddels een duidelijke meerderheid ontstaan voor een verbod.
Het demissionaire kabinet is nog niet zo ver, want dat is diep verdeeld. De regeringspartijen VVD en CDA zijn tegen een verbod. Landbouwminister Piet Adema onthield zich onlangs binnen de EU dan ook van stemming over het voorstel om de toestemming voor het gebruik van glyfosaat weer met tien jaar te verlengen. Als die toestemming er niet komt, geldt vanaf volgend jaar een verbod. Maar ook daar stemde Nederland dus niet voor.
Die besluiteloosheid komt de bewindsman te staan op verwijten dat hij is gezwicht voor de landbouwlobby. Nu kan beïnvloeding niet worden uitgesloten, maar het is zeker niet het hele verhaal. Ook onafhankelijke experts waarschuwden de Tweede Kamer dat een totaalverbod geen zin heeft zolang er geen goede alternatieven voorhanden zijn. Andere pesticiden zijn minder effectief en vaak minstens zo schadelijk voor de omgeving. Onkruidbestrijding zonder pesticiden is zo arbeidsintensief dat het voor de meeste akkerbouwers simpelweg geen optie is.
Intussen wordt gewerkt aan betere, niet-chemische alternatieven en blijkt in de praktijk dat het wel degelijk mogelijk is om veel minder glyfosaat in te zetten en toch goed te oogsten. Maar die ontwikkeling wordt natuurlijk niet bepaald gestimuleerd als de EU nu maar weer besluit tot tien jaar verlenging van de vergunning. Dan is elke prikkel om het anders aan te pakken voorlopig weer weg.
Een totaalverbod met ingang van komend jaar is het andere uiterste, maar waarom ligt de nadruk niet op de tussenweg: een dwingend Europees afbouwprogramma, met strenge eisen die het gebruik beperken tot de hoogst noodzakelijke hoeveelheden? In Nederland zijn daartoe al stappen gezet, maar als Adema zich daar nu ook zichtbaar voor inspande in Brussel zou hij wat minder de indruk wekken dat ook dit weer vervalt in pappen en nathouden, zoals in het Nederlandse milieubeleid deze eeuw al te vaak is gebeurd.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden