De Canadese minister-president Justin Trudeau vindt het ‘afgrijselijk en absoluut onacceptabel’ dat Israël een Palestijns ziekenhuis heeft gebombardeerd. Hij noemde het tegenover journalisten ‘niet acceptabel een ziekenhuis te treffen’.
Egypte veroordeelt de aanval, waarbij honderden doden zouden zijn gevallen, ‘in de sterkste bewoordingen’. Het ministerie van Buitenlandse Zaken roept de internationale gemeenschap op om in te grijpen om dergelijke aanvallen op burgers te voorkomen.
Israël heeft nog altijd niet gereageerd. Eerder zei een legerwoordvoerder meer informatie af te wachten, en merkte op dat ‘er veel mislukte raketaanvallen en veel nepberichten van Hamas’ zijn.
De president van de Palestijnse Nationale Autoriteit heeft drie dagen van rouw afgekondigd naar aanleiding van de dodelijke aanval op het Al-Ahli Arabi-ziekenhuis, meldt het Palestijnse persbureau Wafa.
Niels Waarlo
Het Al-Ahli Arabi-ziekenhuis in Gaza-stad staat nog in brand, zegt de medisch directeur van een ziekenhuis dat vlakbij ligt tegen Al Jazeera. Volgens het hoofd van de civiele bescherming in de Gazastrook zouden er zeker driehonderd doden zijn gevallen bij de explosie. Het ministerie van Volksgezondheid spreekt van zeker vijfhonderd slachtoffers (doden en gewonden).
Persbureau AP spreekt van beelden waarop brandende gangen, gebroken glas en losgerukte lichaamsdelen te zien zijn.
Zodra het nieuws de bezette Westerlijke Jordaanoever bereikte, braken hier direct protesten uit, meldt Al Jazeera. Honderden Palestijnen gingen er de straat op.
Niels Waarlo
Er zijn honderden doden gevallen bij een luchtaanval op een ziekenhuis, volgens het ministerie van Volksgezondheid van Hamas. Het gaat om het Al Ahli Arabi-ziekenhuis in Gaza-stad.
Het Israëlische leger zegt nog niet genoeg informatie te hebben om te kunnen reageren. Als de berichten worden bevestigd, zou het om de dodelijkste luchtaanval in vijftien jaar gaan, meldt persbureau AP.
Volgens Al Jazeera bevinden zich in het ziekenhuis honderden tot duizenden mensen die beschutting of medische hulp zochten, en kwam de aanval zonder waarschuwing. Honderden mensen zouden onder het puin liggen.
Niels Waarlo
Er zijn zeker zes mensen gedood en tientallen gewond geraakt bij een bombardement op een school van VN-organisatie UNRWA, in de Gazastrook. Dat meldt UNRWA, dat zich namens de Verenigde Naties ontfermt over Palestijnse vluchtelingen, en momenteel onder meer scholen beschikbaar stelt als schuilplaats voor ontheemde Palestijnen.
‘Dit toont een schaamteloze minachting voor de levens van burgers. Geen plek in de Gazastrook is meer veilig, zelfs niet de faciliteiten van UNRWA’, Philippe Lazzarini, commissaris-generaal van de organisatie.
Zo’n vierduizend mensen gebruikten de school als schuilplaats. ‘Zij hadden en hebben nog steeds geen plek om naartoe te gaan.’
Niels Waarlo
Israël is van plan om Hamas compleet te elimineren, ‘ook al duurt het maanden of jaren’. Dat zegt een hoge Israëlische functionaris die niet bij naam genoemd wil worden tegen persbureau Reuters.
De grote vraag is wat de volgende stap van Israël is in de oorlog met Hamas. De algemene verwachting is dat Israël een grondoffensief zal beginnen, al zei een Israëlische legerwoordvoerder dinsdag dat dit nog niet zeker is. ‘Iedereen praat over een grondoffensief, maar misschien wordt het iets anders’, zei hij. ‘We maken ons op voor de volgende fases van de oorlog. We hebben niet gezegd wat het zal worden.’
Sinds Hamas op 7 oktober de aanval op Israël opende, voert Israël op grote schaal luchtaanvallen uit op de Gazastrook. Daarbij zijn ongeveer vijfduizend doelen van Hamas geraakt, zei dezelfde functionaris tegen Reuters.
Bij de aanvallen vallen veel burgerslachtoffers. De bron claimt echter dat ‘een groot aantal’ luchtaanvallen is afgeblazen om burgerslachtoffers te voorkomen, en dat elk doelwit op de Gazastrook ‘op het hoogste niveau’ van het leger wordt goedgekeurd.
Niels Waarlo
Het dodental in de Gazastrook is sinds het begin van de oorlog opgelopen tot meer dan drieduizend, aldus het ministerie van Volksgezondheid van Hamas. Israëlische bombardementen op de gehele Gazastrook gaan ook op dinsdag door. Bij gebrek aan machinerie proberen Palestijnen met hun blote handen puin te ruimen op zoek naar slachtoffers, meldt Al Jazeera vanuit Khan Younis, in het zuiden van de Gazastrook.
Op de bezette Westelijke Jordaanoever zijn tot dusverre 61 Palestijnen gedood en meer dan 1.250 gewond geraakt. In Israël zijn zeker 1,400 mensen om het leven gekomen.
Niels Waarlo
De Duitse bondskanselier Olaf Scholz is woensdag gearriveerd in Israël voor een bezoek aan de Israëlische premier Benjamin Netanyahu en president Isaac Herzog. ‘Mijn reis naar Israël is een bezoek aan vrienden. Duitsland staat volledig aan de kant van Israël’, schreef Scholz op X.
Scholz is de tweede regeringsleider die een bezoek aan Israël brengt om steun te betuigen en te spreken over de oorlog sinds Hamas het land aanviel. Eerder vandaag kwam de Roemeense premier Marcel Ciolacu langs. Morgen staat een bezoek van de Amerikaanse president Joe Biden op het programma.
Westerse landen pogen hun diplomatieke invloed aan te wenden om hulp de Gazastrook binnen te krijgen en te voorkomen dat het geweld zich verder over de regio verspreidt. Vandaag waarschuwde Scholz Iran en de militante beweging Hezbollah zich niet met het conflict tussen Israël en Hamas te bemoeien.
Net als zijn eigen buitenlandminister Annalena Baerbock en diens ambtgenoten uit de VS en Frankrijk, combineert Scholz zijn bezoek aan Israël met een bezoek aan omringende landen. Scholz zal doorreizen naar Egypte om te spreken met president Abdel Fatah al-Sisi. Scholz zegt dat de ‘burgerbevolking in de Gazastrook beschermd moet worden’ en dat een ‘vuurzee’ moet worden voorkomen.
Niels Waarlo
De Israëlische luchtmacht claimt een van de leiders van de gewapende tak van Hamas, Ayman Nofal, te hebben gedood. Hamas bevestigt dit.
Nofal is de hoogstgeplaatste militant van Hamas die Israël heeft gedood sinds het op 7 oktober met grootschalige bombardementen begon in reactie op de aanval van Hamas, aldus persbureau AP.
Hij leidde de Al-Qassam-brigades, de gewapende tak van Hamas, in Centraal-Gaza. Volgens de Israëlische luchtmacht was hij verder onder meer verantwoordelijk voor de productie en ontwikkeling van wapens en de voorbereiding van aanslagen op Israël. Ook is hij eerder hoofd van de militaire inlichtingendienst van Hamas geweest.
Niels Waarlo
Zeker tientallen Palestijnse families die naar het zuiden van de Gazastrook waren gereisd nadat Israël hiertoe had opgeroepen, gaan weer terug naar het noorden. Dat meldt persbureau Reuters. Omdat Israël ook het zuiden van Gaza veelvuldig bombardeert, zijn de Palestijnen hier eveneens niet veilig.
Voor het weekend gebood het Israëlische leger alle Palestijnse burgers naar het zuiden te trekken, in aanloop naar een grootschalige aanval van Israël. Degenen die gehoor hebben geheven aan die oproep, bevinden zich in het zuiden met een gebrek aan beschutting, voedsel, water, medicijnen en andere basisbehoeften, terwijl er om hen heen bombardementen plaatsvinden.
Reuters sprak meerdere Palestijnen die inmiddels aan de gevaarlijke terugtocht zijn begonnen. ‘Waarom zouden we martelaren worden in Khan Younis?’, zei een van hen, Saleem Abu Marasa, verwijzend naar een stad in het zuiden van de Gazastrook. ‘We kunnen beter als martelaren sterven in onze huizen. Laat het hele gebouw op onze hoofden vallen.’ Hij zat met meer dan twaalf familieleden in een auto gepropt, met hun bezittingen bovenop vastgebonden.
‘Ze vertelden ons dat het zuiden veilig was’, aldus Hattab Wahdan, een andere vluchteling die vanuit Beit Hanoun naar Khan Younis was getrokken. ‘Maar de situatie is hier hetzelfde. De dood is overal. Dus het is voor ons beter om terug te gaan.’
Niels Waarlo
Lees ook ons interview met een ooggetuige in het zuiden van de Gazastrook: ‘Ze zijn naar een veilige plek gegaan en nu zijn ze gedood. Waarom?’
De laatste grote ontziltingsinstallatie die in de Gazastrook drinkwater maakt van zeewater, is stilgelegd door een gebrek aan brandstof. Dat meldt UNRWA, de VN-organisatie die zich ontfermt over Palestijnse vluchtelingen. Als er niets aan de situatie verandert, ‘zullen mensen sterven’, aldus UNRWA.
Ook westerse politici en mensenrechtenorganisaties slaan alarm over het groeiende watertekort in de Gazastrook. Zo riep de Britse regering vandaag nog Israël op de watertoevoer, die na de aanval van Hamas op Israël werd stilgelegd, weer op gang te brengen.
Sommige Palestijnen graven putten in de buurt van de zee of drinken brak en met rioolwater vervuild grondwater uit de kraan, aldus persbureau Reuters. Een uitbraak van besmettelijke ziekten dreigt. Gisteren herstelde Israël drie uur lang de watertoevoer op één punt in het zuiden van de Gazastrook, maar daar heeft volgens de UNRWA slechts zo’n 14 procent van de bevolking kortstondig profijt van gehad.
De belangrijkste bronnen van schoon drinkwater zijn nu kleine ontziltings- en zuiveringsinstallaties in private handen, die veelal op zonne-energie werken. Die leveren volstrekt onvoldoende drinkwater om de gehele bevolking te voorzien.
Niels Waarlo
In de Palestijnse gebieden zijn in het afgelopen etmaal tachtig mensen om het leven gekomen als gevolg van Israëlische luchtaanvallen. Dat meldt Hamas. Het totaal aantal Palestijnse doden komt daarmee op bijna 2.900.
Afgelopen zaterdag kwamen nog zeker driehonderd Palestijnen om het leven als gevolg van de luchtaanvallen. Het lijkt erop dat Israël voorlopig minder luchtaanvallen uitvoert, mogelijk omdat het leger een grondaanval voorbereidt.
Dylan van Bekkum
Jordanië en Egypte, twee landen die grenzen aan Palestijnse gebieden, stoppen met het opvangen van Palestijnen. Dat heeft de Jordaanse koning Abdullah ll dinsdag gezegd na een ontmoeting met de Duitse bondskanselier Olaf Scholz. Hij zei ook te mogen spreken voor Egypte.
Het is niet bekend hoeveel Palestijnse vluchtelingen de landen nu hebben opgevangen. Gisteren werd al duidelijk dat de grens bij de grensovergang bij Rafah voorlopig dicht blijft. Het besluit om geen vluchtelingen meer op te vangen kan grote gevolgen hebben: de Gazastrook en de Westelijke Jordaanoever grenzen verder alleen aan Israël.
Dylan van Bekkum
Het demissionaire kabinet maakt 10 miljoen euro extra vrij voor humanitaire hulp aan de bewoners van Gaza. Dat meldt demissionair minister voor Handel en Ontwikkelingssamenwerking Liesje Schreinemacher. Het geld gaat naar onder meer de Verenigde Naties en de Rode Halve Maan en is bedoeld voor medicijnen, voedsel en water.
In zijn reactie op de oorlog tussen Israël en Hamas sprak premier Rutte in eerste instantie alleen zijn steun aan Israël uit. Het kabinet maakt zich inmiddels ‘enorme zorgen’ over de humanitaire situatie in Gaza na de blokkade door Israël. Schreinemacher zegt te blijven voor een humanitaire corridor voor hulpgoederen via Egypte.
Dylan van Bekkum
Aan de Gazaanse kant van de grensovergang Rafah heeft zich een grote menigte verzameld die daar de grens met Egypte over wil steken. Dat blijkt uit satellietbeelden van Maxar Technologies. Op een foto van afgelopen zondag is het nog relatief rustig aan de grens. Het beeld van gisteren toont een groot aantal mensen en voertuigen.
Gisterochtend meldden internationale media dat Israël, Egypte en de Verenigde Staten afspraken hadden gemaakt over een staakt-het-vuren. Dat zou het mogelijk maken om hulpgoederen via Rafah de Gazastrook in te krijgen en buitenlanders de gelegenheid te geven het gebied te verlaten.
Daarop verzamelden honderden mensen met een buitenlands paspoort zich bij de grensovergang, maar het Israëlische leger ontkende even later dat er sprake was van een staakt-het-vuren. Sindsdien lijkt het erop dat de gesprekken daarover zijn vastgelopen. Het Israëlische leger zet de bombardementen op Gaza voort, en de grensovergang blijft dicht.
Het ministerie van Buitenlandse Zaken meldde gisteren dat het in contact staat met 22 mensen die vastzitten in Gaza. Dat zijn niet allemaal mensen met de Nederlandse nationaliteit, maar ook mensen met verblijfsdocumenten voor Nederland of gezinsleden van hen. Als de grensovergang open gaat, zal het ministerie hen zo goed mogelijk adviseren en opvangen.
Maarten Albers
De Franse president Emmanuel Macron heeft woedend gereageerd op de beelden die Hamas heeft verspreid van een gegijzelde Frans-Israëlische vrouw. Hij eist haar 'onmiddellijke en onvoorwaardelijke’ vrijlating.
Op de beelden, die Hamas gisteren deelde, is te zien dat de 21-jarige vrouw wordt behandeld aan haar verwondingen. Ze smeekt of ze zo snel mogelijk terug mag keren naar haar familie.
Macron noemt het verspreiden van de beelden ‘een schande’. Hij zegt dat Frankrijk zich met internationale partners inzet om Franse gijzelaars vrij te krijgen. Hamas heeft bij het offensief op 7 oktober naar verluidt zo’n tweehonderd gijzelaars meegenomen naar de Gazastrook.
Dylan van Bekkum
Sinds het begin van de oorlog hebben bijna duizend Amerikaanse burgers Israël verlaten. Dat meldt een Amerikaanse regeringswoordvoerder aan persbureau Reuters. Ze zijn vertrokken met door de Amerikaanse overheid gecharterde vluchten.
Op de vluchten, die vertrokken uit Tel Aviv, waren in totaal vierduizend plekken. De meeste vluchten zijn dus halfleeg (of leger) vertrokken. De Verenigde Staten zullen nog tot in elk geval donderdag doorgaan met de repatriëringsvluchten. Ook zijn er inmiddels een onbekend aantal schepen met Amerikanen uit de haven van Haifa vertrokken.
Dylan van Bekkum
Israël heeft weer op grote schaal nachtelijke aanvallen uitgevoerd op de Gazastrook. Volgens het Israëlische zijn er meer dan tweehonderd doelen bestookt van Hamas en de groep Islamitische Jihad.
De strijdkrachten melden dat onder meer een hoofdkwartier is aangevallen. Ook zou een bank onder vuur zijn genomen die wordt gebruikt door Hamas, zegt The Times of Israel. Israël meldt dat ook marinevaartuigen zijn ingezet om doelen, zoals wapenopslagplaatsen, te beschieten.
Dylan van Bekkum
De sjekel, de Israëlische nationale munt, staat onder druk door de oorlog die het land voert tegen de Palestijnse militante beweging Hamas. Voor een dollar moet nu ruim 4 sjekel worden neergeteld. Het is voor het eerst in acht jaar dat de Israëlische munt zo laag staat.
Sinds de aanval van Hamas op Israëlische militairen en burgers van 7 oktober is de sjekel vooral in waarde gedaald. Een ingreep van de Israëlische centrale bank om de waarde van de sjekel te ondersteunen had maar tijdelijk effect. Maandag zakte de munt 0,6 procent ten opzichte van de dollar, de zesde dag op rij waarin de sjekel terrein verloor.
De sjekel lijkt onder andere onder druk te staan vanwege de vrees voor verdere escalatie van het conflict. Analisten van zakenbank Goldman Sachs wijzen er tegelijkertijd op dat de sjekel er beter voor staat dan tijdens eerdere conflicten die Israël uitvocht. De centrale bank heeft nog veel buitenlands geld tot zijn beschikking om de eigen munt mee te ondersteunen, zo stellen ze. Ook wijst de betalingsbalans van het land op voldoende inkomsten uit export.
ANP/Redactie
Vier mensen die vanuit Libanon Israël binnen probeerden te komen, zijn vanochtend gedood door het Israëlische leger. Volgens het leger wilden de vier een bom neerleggen op Israëlisch grondgebied.
De grens met Libanon, in het noorden van Israël, dreigt een tweede front te worden. Vannacht viel Israël doelwitten van de militie Hezbollah in Libanon aan.
Dylan van Bekkum
Van naar schatting 350 gedode Israëliërs is de identiteit nog altijd niet bekend. Dat zegt het Israëlische centrum voor forensische geneeskunde tegen The Guardian. Het betreft dodelijke slachtoffers van de aanval van Hamas op zaterdag 7 oktober.
Veel dode lichamen zijn bovendien dusdanig verbrand of anderszins verminkt dat ze nauwelijks nog te identificeren zijn. Wat niet helpt is dat er in Israël maar zeven forensisch pathologen zijn.
Het leidt volgens de artsen van het centrum tot veel wanhoop onder Israëlische families. Volgens joods gebruik moet iemand zo snel mogelijk na de dood begraven worden en het formele rouwproces kan pas na de begrafenis beginnen.
Dylan van Bekkum
Bijna 500 duizend Israëliërs zijn in eigen land ontheemd geraakt sinds de dodelijke aanvallen van Hamas op 7 oktober. Dat heeft een woordvoerder van het Israëlische leger dinsdag gemeld op een persconferentie.
‘We hebben het hele zuiden van Israël geëvacueerd, alle plaatsen in de buurt van de Gazastrook, volgens de richtlijnen van de regering. We hebben hetzelfde gedaan in het noorden, waar twintig locaties in de buurt van de grens zijn geëvacueerd’, hij. ‘We willen geen burgers in de buurt van conflictgebieden. Bovenal willen we onze burgers beschermen tegen de verwoestende gevolgen van de oorlog.’
Sinds de dodelijke aanvallen door Hamas, waarbij 1.400 doden vielen in Israël, heeft het Israëlische leger de Gazastrook gebombardeerd en zich voorbereid op een grondoffensief. Daardoor zijn veel bewoners van de Gazastrook op de vlucht. Volgens de Verenigde Naties zijn in een week tijd een miljoen mensen van het noorden van de Gazastrook naar het zuiden gevlucht. (Belga)
De Amerikaanse president Joe Biden brengt woensdag een bezoek aan Israël, zo maakte zijn minister van Buitenlandse Zaken Antony Blinken in de nacht van maandag op dinsdag bekend.
Het bezoek is een solidariteitsbetuiging aan Israël na de grootschalige aanval van de Palestijnse militante beweging Hamas op 7 oktober. Biden bezocht Israël tien keer, de eerste keer als senator in 1973. De VS hebben niet bedongen dat Israël tijdens het bezoek van Biden geen grondoffensief begonn
John Kirby, woordvoerder van de Nationale Veiligheidsraad, liet vanuit Washington weten dat ook de vrijlating van gijzelaars en humanitaire hulp ter sprake zullen komen, 'om er zeker van te zijn dat we samen optrekken en zeker te weten dat de hulp niet Hamas toekomt, maar burgers'. 'We willen dat humanitaire hulp door de Rafah-grens (tussen Gaza en Egypte) naar binnen gaat en de mensen naar buiten.'
Biden zal vervolgens doorreizen naar de Jordaanse hoofdstad Amman, waar hij koning Abdullah, de Egyptische president Abdul Fatah al-Sisi en de Palestijnse leider Mahmoud Abbas ontmoet en spreekt over humanitaire hulp.
ANP / Redactie
Het Israëlische leger heeft in de nacht van maandag op dinsdag opnieuw doelwitten van de pro-Iraanse militie Hezbollah in Libanon aangevallen. Dat zegt het leger in een persbericht.
'Het Israëlische leger valt militaire doelwitten van de terroristische organisatie Hezbollah op het Libanees grondgebied aan', aldus de Israëlische strijdkrachten.
Sinds de terreuraanval van Hamas op Israël en de tegenaanvallen van het Israëlische leger op de Gazastrook, zijn er regelmatig incidenten aan de grens tussen Israël en Libanon. Die spanningen dreigen de situatie in het Midden-Oosten verder te escaleren. (Belga)
De Amerikaanse president Joe Biden heeft telefonisch gesproken met zijn Egyptische ambtgenoot Abdel Fattah al-Sissi. Dat zegt het Witte Huis. De Egyptische president wil een internationale top organiseren over de 'toekomst van de Palestijnse zaak'.
De Amerikaanse president sprak ook met de Duitse bondskanselier Olaf Scholz. Die reist dinsdag naar Israël, als eerste regeringsleider sinds het geweld in Israël en de Gazastrook is losgebarsten. Scholz reist daarna door naar Egypte.
Zaterdag moet de door Egypte voorgestelde 'regionale en internationale top over de toekomst van de Palestijnse zaak' plaatsvinden, zo berichtten de nieuwsagentschappen van Qatar en Koeweit eerder al.
Egypte heeft de enige overgangspost tussen de Gazastrook die niet door Israël wordt gecontroleerd. In de Egyptische Sinaï verzamelt de buitenlandse hulp zich voor de Gazastrook. De EU legt ook een humanitaire noodbrug in naar Egypte. (Belga)
Dit was het belangrijkste nieuws over de oorlog in Israël van maandag 16 oktober:
• Egypte zegt dat het van plan was vandaag tijdelijk een grensovergang met de Gazastrook te openen voor humanitaire hulp, maar dat dit is mislukt omdat Israël niet meewerkt.
• Volgens VN-organisatie UNRWA zijn meer dan 1 miljoen inwoners van de Gazastrook ontheemd, staan medische en sanitaire faciliteiten ‘op instorten’ en drinken mensen brak grondwater. De WHO waarschuwt dat een ‘ware catastrofe’ dreigt als er niet binnen 24 uur hulpgoederen binnenkomen.
• Hamas houdt volgens het Israëlische leger zeker 199 gijzelaars vast op de Gazastrook, meer dan de 155 waar de Israëliërs dit weekeinde melding van maakten. Volgens Hamas zijn het er 200 tot 250.
Lees hier het hele liveblog van maandag 16 oktober terug.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden