N.B. Het kan zijn dat elementen ontbreken aan deze printversie.
De Willemsparkweg in Amsterdam deed in de oorlog de fictieve componist Willem Spark ontstaan, schrijft Casper van der Veen
Het lijkt simpel en is het eigenlijk ook: de Willemsparkweg in Amsterdam Oud-Zuid dankt zijn naam aan het vroegere Willemspark, dat aan het Vondelpark vastzat en vernoemd was naar koning Willem I. Voor mensen met een interesse in de Tweede Wereldoorlog zal de weg echter voor altijd verbonden zijn met de niet-bestaande beroemdheid Willem Spark – en naar wie in Sint-Michielsgestel desondanks een echte weg vernoemd is.
In interneringskamp Sint-Michielsgestel werden tijdens de Duitse bezetting leden van de Nederlandse elite vastgehouden, onder wie historicus Max Kohnstamm, politicus Jan de Quay en bioloog Niko Tinbergen. Het kamp kende geen streng regime en de ingezetenen organiseerden geregeld culturele activiteiten en intellectuele discussies.
In 1943 hield een groep gedetineerden een reeks lezingen ter ere van de honderdste sterfdag van de ‘beroemde’ Brits-Nederlandse componist Willem Spark. Er werd een hele familiegeschiedenis bijeen gefabuleerd, waarin een tienjarige Spark zijn eigen verjaardagshymne componeerde en een schandaalhuwelijk sloot, om daarna in armoede te vervallen. De lezingen zaten vol grapjes, bijvoorbeeld over een „uiterst merkwaardig trio voor trombone, vijfsnarige contrabas en piano” en een aan Immanuel Kant opgedragen oratorium „dat Kant noch wal raakte”. Franz Liszt zou op de uitvaart zijn geweest, Frédéric Chopin stuurde een bloemstuk. Er werden enkele beroemde werken van Spark op de piano uitgevoerd en op een tweede lezingenreeks verscheen zelfs een als Spark verklede man ten tonele. De Willemsparkweg in Amsterdam zou na een grote herdenking op zijn vijftigste sterfdag naar de componist vernoemd zijn, beweerden de sprekers. Willem Spark had echter nooit bestaan en de Duitsers begrepen de woordgrap niet. Na de actie werden ook toneelstukken van toen verboden Joodse auteurs onder die naam opgevoerd.
De Willemsparkweg in Amsterdam behield de hele Tweede Wereldoorlog zijn naam, maar is door het kampverhaal toch altijd verbonden met Willem Spark. In Sint-Michielsgestel ligt een park met een bos dat in de volksmond het Duitse Bos is gaan heten, omdat het door dwangarbeiders uit het interneringskamp is aangelegd. Toen de gemeente in 1986 een aangelegen straat ‘Duitse Bos’ wilde noemen, maakte Stichting Gedenk Hen die Vielen bezwaar. Daarop werd, uit respect voor de acties van de geïnterneerden van het kamp, de straat Willem Sparkweg genoemd.
U kunt ons via dit formulier informeren over taalfouten of feitelijke onjuistheden, dat stellen wij zeer op prijs. Berichten over andere zaken worden niet gelezen.
Source: NRC