Een internationale groep wetenschappers uit onder meer China, Zuid-Korea en Canada gaat onderzoeken wat de impact van die lozingen op het milieu is. Zij nemen de komende week monsters van het water, zeedieren, klei en zand. Die worden daarna in een lab onderzocht. De Japanse autoriteiten hebben al die tijd gezegd dat de lozingen veilig zijn, maar ze zeggen transparant te willen handelen in deze gevoelige kwestie.
Maar hoe zat het ook alweer? Het gaat om de lozing van in totaal 1,3 miljoen ton afvalwater, goed voor wel vijfhonderd olympische zwembaden vol. Het water werd eerder gebruikt om de reactoren van de verwoeste kerncentrale te koelen. Die liep enorme schade op door de tsunami van 2011 en het plan is om de overblijfselen te ontmantelen. Maar dat is een ingewikkelde klus, waarvoor eerst het water (in fases) moet worden afgevoerd. Daarmee is Japan in augustus begonnen.
Voordat het afvalwater in de oceaan belandt, wordt het gereinigd. De eigenaar van de kerncentrale, Tokyo Electric Power Company, liet eerder weten dat alle radioactieve stoffen uit het water zijn gefilterd.
Op één stof na: tritium. Dat is een relatief zwakke radioactieve stof die moeilijk van water te scheiden is. Japan heeft herhaaldelijk gezegd dat het gefilterde water veilig is voor mensen, de visserij en het zeeleven. Dat werd ook bevestigd door het IAEA, de nucleaire waakhond van de Verenigde Naties. Die benadrukte dat kleine hoeveelheden tritium niet schadelijk zijn en keurde de lozingen goed.
De kerncentrale in Fukushima raakte zwaar beschadigd nadat de oostkust van Japan in maart 2011 was getroffen door een aardbeving en een tsunami. De kernreactor smolt en ontplofte kort daarna. Meer dan 150.000 mensen sloegen op de vlucht. Het gaat de geschiedenisboeken in als een van de grootste kernrampen die ooit hebben plaatsgevonden.
Toch veroorzaakte de aanloop naar de lozing onrust in Japan zelf. Japanse vissers waren bang dat hun handel in gevaar zou komen. Want wie wil nou nog vis kopen uit een vervuilde zee, vroegen zij zich hardop af. De Japanse regering heeft toegezegd gedupeerde vissers te compenseren.
De lozingen leiden ook tot politieke spanning in de regio. Met name China is niet blij. Het is dan ook opvallend dat er Chinese wetenschappers meedoen aan het onderzoek. China beëindigde afgelopen zomer de import van zeevruchten uit Japan. Een drastische stap, aangezien China de grootste afnemer van vis uit Japan is. Volgens het Japanse persbureau NHK daalde de export naar China met 67 procent, vergeleken met een jaar eerder. Peking beschuldigde Tokio ervan de zee te behandelen "als een riool".
Door het invoerverbod loopt Japan maandelijks miljoenen dollars mis, en ook veel vis kan erdoor verloren gaan. The Guardian berichtte eerder over bergen sint-jakobsschelpen die zich opstapelen in de vriezers van verwerkingsfabrieken die normaal gesproken aan China leveren.
Behalve uit China klinkt er ook kritiek vanuit buurland Zuid-Korea, waar vissers en milieuactivisten protesteerden tegen de eerste lozing. En ook Rusland dreigde net als China een verbod op de invoer van vis uit Japan in te stellen, maar daar is nog niets van terechtgekomen.
De verwoeste kerncentrale van Fukushima blijft een hoofdpijndossier voor Japan. De monsters die komende week worden afgenomen gaan naar labs in de landen waar de onderzoekers vandaan komen en worden onafhankelijk onderzocht. Het IAEA publiceert later de resultaten daarvan.
Als die meezitten, gaat het lozen van het water minstens dertig tot veertig jaar duren. En pas dan zijn de overblijfselen van de reactor en het radioactieve puin aan de beurt voor ontmanteling.
Log in of registreer gratis op NU.nl en krijg toegang tot extra artikelen
Source: Nu.nl economisch