Het wegwerpbekertje mag vanaf januari 2024 alleen nog worden gebruikt op plekken waar de koffie écht to go is, zoals een treinstation. Waar dranken op de plek zelf worden gedronken, zijn wegwerpbekers straks verboden. Denk aan kantoorgebouwen, attractieparken en onderwijsinstellingen.
Maar veel bedrijven weten nog niet hoe ze hun bezoekers straks koffie laten drinken. Komen er inruilbekers, meer vaatwassers en gratis herbruikbare flesjes? Veel locaties hebben nog geen idee.
Plekken met veel bezoekers komen voor een uitdaging te staan, merkt de eigenaar van Seats2Meet Utrecht. Het bedrijf van Marcel Nicolaas werkt sinds een paar maanden met porseleinen mokken in plaats van wegwerpbekers. Hij ontvangt dagelijks gemiddeld 350 mensen die een vergaderzaal of werkplek hebben gehuurd.
De aankoop van pakweg zevenhonderd mokken scheelt zo'n duizend weggegooide bekertjes per dag, schat Nicolaas. Maar het kost wel meer manuren. Na een vergadering moeten alle mokken worden opgehaald en afgewassen. Ook na de lunch is er een hele zwik aan vieze mokken. "Het lijkt allemaal simpel, maar daar moet je toch je personeelsrooster op aanpassen", zegt Nicolaas.
Plastic zwerfafval neemt elk jaar toe. De Europese Unie heeft een richtlijn opgesteld, zodat er minder plastic tussen het afval komt. Lidstaten mogen zelf bepalen hoe ze daaraan bijdragen.
In Nederland worden dagelijks negentien miljoen wegwerpbekers en -bakjes na eenmalig gebruik weggegooid. Wegwerpbekers bestaan voor een deel uit plastic, zodat ze waterdicht zijn.
Nog een plek met veel bezoekers is het ziekenhuis. Zorginstellingen krijgen meer ruimte om zelf in te schatten waar recycling verantwoord is. Als er ergens kruisbesmetting kan plaatsvinden, mogen de bekers na eenmalig gebruik in de prullenbak. Maar het grootste, publieke deel van het ziekenhuis valt niet onder die uitzonderingsregel.
Het Groningse ziekenhuis UMCG laat weten dat er vanaf januari geen wegwerpbekertjes meer uit hun automaten zullen komen. "Hoe we het hier precies gaan doen, daar is nog geen besluit over genomen", laat een woordvoerder weten. Medewerkers moeten zoveel mogelijk hun eigen mok meenemen, wat volgens hem nu ook al gebeurt.
Ook pretparken weten nog niet hoe ze de wegwerpbeker moeten vervangen. "Achter de schermen bekijken we zeker alle mogelijkheden en uitdagingen ten aanzien van de nieuwe wetgeving", zegt een woordvoerder van de Efteling. Bezoekers kunnen straks in ieder geval hun eigen beker meenemen om ter plekke te vullen, weet hij.
Ook pretpark Walibi Holland kan nog geen duidelijkheid geven. De ideeën over een alternatief voor de wegwerpbeker zijn nog "in ontwikkeling".
Het einde van de wegwerpbeker lijkt al een stuk eenvoudiger op te vangen in gebouwen waar vaak dezelfde mensen komen. Zo krijgen tienduizenden medewerkers van verschillende ministeries straks een eigen "duurzaam geproduceerde, herbruikbare beker", laat een woordvoerder weten. Bezoekers kunnen eentje lenen.
Diverse onderwijsinstellingen lopen al vooruit op de wetgeving. De Universiteit van Amsterdam (UvA) en de Universiteit Twente (UT) zijn dit collegejaar begonnen met een nieuw systeem. De UT heeft aan het begin van het schooljaar tegen een zachte prijs lekvrije bekers verkocht aan studenten. "Inmiddels is het hier de standaard om zelf een beker mee te nemen", zegt een UT-woordvoerder. Dat scheelt 900.000 wegwerpbekers per jaar.
Maar het was nog wel even wennen. "Er werden regelmatig mooie mokken gestolen uit de personeelsruimtes", zegt de woordvoerder. Inmiddels lijken de meesten een eigen beker in de tas te hebben. "De mokkendiefstal is flink teruggedrongen", zegt hij. Wie toch zonder zit, kan een mok halen in de koffiecorner.
Mbo-vakschool Nimeto in Utrecht is zelfs al twee jaar vrij van wegwerpbekers en petflesjes. "We wilden onze hoeveelheid afval al eerder terugbrengen", zegt een woordvoerder daarover.
Elke student krijgt aan het begin van het eerste jaar een koffiebeker en een Dopper-flesje. Er zijn ook bezoekersmokken die nog weleens verdwijnen. Medewerkers krijgen een mok met hun eigen naam erop. "Als ze die aan het einde van de dag inleveren bij de kantine, staat de mok de volgende dag schoon klaar", zegt de woordvoerder.
Om gedoe met petflesjes en statiegeld te voorkomen, heeft de school een limonademachine in plaats van een frisdrankautomaat aangeschaft. "Studenten kunnen gratis suikervrije limonade tappen in hun Dopper", vertelt de woordvoerder.
Het bedrijf achter de webshop Goedkopekoffiebekers.nl is sceptisch over het verbod. "Ik schat dat de helft van onze klanten gewoon met wegwerpbekers blijft werken", zegt Erik Landsheer van Van de Velde Packaging. Jaarlijks verkoopt het bedrijf zo'n 800 miljoen wegwerpbekers aan onder meer overheidsinstellingen, multinationals en autogarages.
Landsheer helpt zijn Nederlandse klanten wel aan recyclebare bekers als ze dat willen. "Al sta ik er niet achter", zegt hij. Volgens hem belanden de wegwerpbekers bijna nooit bij het zwerfafval en worden ze bovendien steeds beter biologisch afbreekbaar.
Inmiddels zegt Landsheer meer wegwerpbekers te verkopen in andere EU-landen. Daar worden de regels omtrent afval ook strenger, maar volgens hem niet zo streng als in Nederland.
Source: Nu.nl economisch