Op haar nieuwe album Water Made Us zingt en dicht singer-songwriter Jamila Woods over hoe ze zich gedraagt in de liefde. Een lesje beeldrijk schrijven: ‘Ik wil zo veel mogelijk betekenis uit een woord knijpen.’
Water heeft een perfect geheugen, zei schrijver Toni Morrison eens. Ze beschreef daarmee hoe de Mississippi nog steeds overstroomt op plekken waar de loop van de rivier in de jaren dertig en veertig is aangepast door mensen. Het water probeert altijd terug te gaan naar waar het was, en volgens Morrison doen schrijvers dat ook.
Zangeres en dichter Jamila Woods (34) moest aan deze quote denken toen ze zich voor haar nieuwe album verdiepte in haar relatieverleden: ‘Wij schrijvers lopen altijd onze stappen na en proberen te begrijpen waar we vandaan komen, waarom we bewegen zoals we bewegen.’ Ze verwijst daarom naar Morrisons quote met de titel van haar nieuwe album: Water Made Us.
Jamila Woods maakt graag albums met een duidelijk thema. Haar debuutalbum Heavn (2016) is een sterk pleidooi voor Black Lives Matter en eigentijds feminisme. Opvolger Legacy! Legacy! (2019) bestaat uit nummers vanuit het oogpunt van steeds een andere toonaangevende zwarte artiest, zoals Eartha Kitt en James Baldwin. Water Made Us is een stuk persoonlijker. Woods bezingt met vernuftige metaforen haar gedrag in romantische relaties op soepele, beheerste r&b.
Ze vertelt erover in een charmant kantoor van het platenlabel in het centrum van Amsterdam. Ze zit er ontspannen in een hout-leren designstoel en neemt af en toe een slok verse gemberthee.
Voor Woods waren de coronajaren een tijd van plotselinge stilstand na een drukke tour. ‘Ik had veel tijd om te schrijven in mijn dagboek en te reflecteren op mijn patronen uit het verleden’, vertelt de zangeres. Ze daagde zichzelf uit om zo veel mogelijk nieuwe nummers te schrijven, zonder van tevoren een thema te bedenken. Dat thema diende zich uiteindelijk toch aan, zegt ze: ‘De best gelukte liedjes bleken allemaal te gaan over hoe ik me gedraag in de liefde.’
Woods begon in deze tijd ook met tuinieren. Op het braakliggende stuk grond naast haar woning in Chicago leerde ze welke planten je beter niet naast elkaar kunt zetten en welke elkaar juist helpen groeien. Ze zingt erover in Practice, op een eenvoudige beat:
Tomatoes & marigolds / They’ll help each other grow / I hope this seat’s not taken / I just wanna share the sun with you
Verder stoelt het nummer vooral op een basketbalmetafoor. Woods haalde daarvoor inspiratie uit een veelbekeken interview met basketballer Allen Iverson, waarin hij zich herhaaldelijk afvraagt waarom de pers het over de training wil hebben (‘we’re talking about practice, not the game’).
‘Het woord ‘training’ slaat ook op relaties. Mensen zien liefde vaak als een soort wedstrijd: is dit de winnende relatie? Maar je kunt je ook trainen in je geliefd voelen of verliefd zijn en tevreden zijn met de situatie in plaats van vooruit te denken.’
Woods lacht. ‘Nu ik dit uitleg, besef ik dat ik rare combinaties maak als het om inspiratiebronnen gaat.’ Inderdaad, de sprong van tuinieren en sportinterviews naar tevredenheid in je liefdesleven is niet een ongebruikelijke voor de zangeres. Neem bijvoorbeeld Backburner:
All the lovers that I got stay steamin’ in the pot / I been cookin’ like Joycetta
De kookmetafoor komt van een ex die haar verweet dat zij hem op de back burner (het achterste pitje van een fornuis) zette. Dat deed haar weer denken aan haar grootmoeder Joycetta Woods, die bij het koken van grote diners al haar pitjes vol heeft staan. ‘Ieder pitje is even belangrijk: je kunt geen kalkoen eten zonder aardappelpuree.’
Op de middelbare school volgt Woods voor het eerst poëzielessen, waarbij ze tot haar grote ongenoegen in de beginnersgroep wordt geplaatst. ‘Dat gaf me de motivatie om heel hard mijn best te doen, zodat ik de lerares kon laten zien dat ik in de gevorderde groep hoorde’, zegt ze lachend. Ergens onderweg in de tocht naar gerechtigheid ontwikkelt ze een grote liefde voor het opvoeren van poëzie voor anderen, doordat ze om zichzelf te bewijzen veel voordrachten houdt.
Op Water Made Us staan naast liedjes ook gedichten, geschreven en voorgedragen door Woods zelf. Soms zit een gedicht tussen de muziek in, zoals op openingstrack Bugs. Soms hoor je een los gedicht, zoals I Miss All My Exes. Volgens de zangeres was die mix van zang en poëzie een doel voor dit album.
‘Eigenlijk is alles wat ik maak poëzie’, zegt Woods. ‘Ik kijk naar de wereld in metaforen en denk veel na over welke verbindingen ik in beeldspraak kan maken. Ik probeer alles zo bondig mogelijk te beschrijven, ik wil zo veel mogelijk betekenis uit elk woord knijpen.’
Songteksten schrijft ze meestal terwijl een producer de muziek maakt. Voor een groot deel van dit album was dat Chris McClenny, die warme, kalme r&b maakte die ten dienste staat van Woods’ stem en teksten. Het verschil met haar poëzie is de grotere nadruk op klank: ‘Als ik een songtekst schrijf, denk ik veel meer na over hoe een woord gezongen klinkt, of er bijvoorbeeld niet te veel klinker-klanken achter elkaar in zitten.’
Het album gaat over romantische relaties, maar zonder haar vrienden en familie was Woods naar eigen zeggen nergens. Ze verweeft haar muziek daarom met korte snippers uit spraakberichten die haar vrienden en familie naar haar stuurden. ‘Ik denk dat het vergeten van het verleden onderdeel is van een goede relatie’, zegt vriendin Jasmin Fire in Thermostat. ‘Jamila, ik was een schurk’, zegt oom Quentin op Out of the Doldrums. ‘Ik heb mijn vrouw afgeraden om met mij te trouwen.’ Op Let the Cards Fall horen we hoe vriendin Krista Franklin een tarotlezing doet voor Woods: ‘Stel je vraag opnieuw, dan laat ik gewoon de kaarten vallen.’
Zo’n persoonlijk album uitbrengen is spannend, maar Jamila Woods is geen bange vrouw. Het enige wat haar angst kan aanjagen is verveling. Een ernstige Woods: ‘Ik wil mezelf nooit vervelen door steeds opnieuw hetzelfde te doen.’
Jamila Woods, Water Made Us, Jagjaguwar.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden