Links Israël is van oudsher geneigd tot dialoog met de Palestijnen. Dat is sinds zaterdag bij velen veranderd, blijkt bij een betoging in Tel Aviv. ‘Ik heb gevochten voor vrede. Nu zeg ik: praten? Het leidt nergens toe.’
Rob Vreeken
Het dodental als gevolg van de Israëlische luchtaanvallen op Gaza is gestegen naar 1.537, onder wie 500 kinderen en 276 vrouwen. Dat meldt het lokale ministerie van Gezondheid. Ook zijn er 6.612 gewonden gevallen.
Hulporganisaties hebben de Israëlische luchtaanvallen veroordeeld en slaan alarm over de humanitaire situatie in Gaza. De Verenigde Naties bieden momenteel onderdak aan 270 duizend mensen in scholen op de Gazastrook, maar hulporganisatie UNRWA loopt volgens woordvoerder Jennifer Austin tegen de grenzen van het mogelijke aan.
‘Bijna al onze voorraden zijn op. Het is heel, heel lastig’, zegt Austin tegen Al Jazeera. ‘We hebben brandstof nodig in Gaza. De ontziltingsinstallaties draaien op brandstof, dus zonder hebben we geen schoon drinkwater. De generators van ziekenhuizen draaien op brandstof, zonder brandstof zit Gaza diep in de problemen.’ De watervoorraad van UNRWA zal volgens Austin binnen vier tot tien dagen opraken.
Maarten Albers
De strijd tussen Israël en Hamas polariseert bevolkingen wereldwijd. Duitsland worstelt met scholieren die Hamas toejuichen, in Frankrijk worden meerdere politici beveiligd en in de Verenigde Staten halen Harvard-studenten zich de woede van alumni op de hals.
Sterre Lindhout en Eline Huisman
De Egyptische president Abdel Fattah al-Sisi drukt de inwoners van Gaza op het hart om ‘standvastig’ te zijn en ‘op hun land te blijven’. Daarmee maakt hij duidelijk dat ze niet welkom zijn in Egypte, terwijl steeds meer landen Egypte oproepen om de grens te openen.
De grensovergang Rafah tussen Gaza en Egypte is de enige weg uit Gaza die niet onder controle staat van het Israëlische leger. Temidden van Israëlische bombardementen hopen veel Gazanen weg te komen, maar omdat Egypte de grens dicht houdt is dat onmogelijk. Egypte houdt de grenspost dicht de bombardementen het werk daar gevaarlijk maken, maar ook als die open is mogen Palestijnen er niet langs zonder toestemming vooraf.
Maarten Albers
Honderden mensen zijn in Parijs de straat op gegaan om hun steun te betuigen met de Palestijnen, ondanks dat hun demonstratie door de Franse regering was verboden. De betogers liepen met Palestijnse vlaggen en riepen leuzen als ‘We zijn allemaal Palestijnen.’
De Franse regering had de demonstratie verboden omdat die volgens minister van Binnenlandse Zaken Gerald Darmanin waarschijnlijk zou uitlopen op verstoringen van de openbare orde. Uiteindelijk zette de oproerpolitie traangas en waterkanonnen in om de demonstranten uit elkaar te drijven.
Een steundemonstratie voor Israël op de Dam in Amsterdam is juist gemoedelijk verlopen. Enkele duizenden mensen met Israëlische vlaggen legden bloemen in de vorm van een Davidsster en luisterden naar toespraken van onder meer CIDI-directeur Naomi Mestrum en oud-ministers Uri Rosenthal en Ferd Grapperhaus. De politie verrichtte twee aanhoudingen, een voor het verstoren van de openbare orde en een voor belediging.
Maarten Albers
De Knesset, het Israëlische parlement, heeft gestemd voor de installatie van vijf nieuwe ministers. Daarmee is de vorming van een oorlogskabinet compleet. Dat kabinet bestaat nu uit premier Benjamin Netanyahu, minister van Defensie Yoav Gallant, en voormalig oppositieleider Benny Gantz. Naast Gantz treden nog vier leden van zijn partij toe tot de Israëlische regering.
‘Moeilijke besluiten vereisen breed draagvlak, dat is wat we vandaag regelen’, zei Gideon Sa’ar, partijgenoot van Gantz, voorafgaand aan de stemming. Over oppositieleider Yair Lapid, die niet tot de regering toetreedt, zei hij: ‘Het is makkelijker om van buiten te steunen, dan draag je geen last.’
Maarten Albers
Het Verenigd Koninkrijk steunt Israël met onder meer twee marineschepen en meerdere patrouille- en surveillancevliegtuigen. Het materieel zal op stand-by staan in de regio om Israël praktische steun te bieden en als afschrikking te dienen voor vijanden van het land. Het militaire steunpakket omvat ook een eenheid mariniers en drie helikopters.
‘We moeten er ondubbelzinnig voor zorgen dat het soort gruwelijke taferelen dat we deze week hebben gezien zich niet meer zal herhalen’, zei de Britse premier Rishi Sunak in een verklaring. De Britse steun moet samen met die van bondgenoten de stabiliteit in de regio vergroten.
Maarten Albers
Velen in Israël houden premier Benjamin Netanyahu verantwoordelijk voor het bloedbad dat Hamas zaterdag aanrichtte rondom de Gazastrook. Toch is hij erin geslaagd een oorlogskabinet te vormen. Maar zijn extreem-rechtse bondgenoten wil hij niet van zich vervreemden.
Lees hier het nieuwsbericht over de politieke situatie in Israël.
Sacha Kester
Het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken heeft hard uitgehaald naar Israël vanwege de bombardementen van dat land op de luchthavens van Damascus en Aleppo eerder vandaag. De aanvallen zijn volgens Moskou een schending van het internationaal recht en de Syrische soevereiniteit.
Naar verluidt viel Israël de luchthavens aan vanwege de verwachte aankomst van een zending belangrijke wapens uit Iran. Door de aanvallen raakten de start- en landingsbanen van de luchthavens beschadigd en moesten de vliegvelden sluiten. Volgens sommige media moest een Iraanse minister die onderweg was naar Syrië rechtsomkeert maken.
Nu Israël strijd voert met Hamas, kunnen zulke aanvallen op de Syrische luchthavens volgens het Russische ministerie leiden tot ‘extreem gevaarlijke omstandigheden, aangezien ze een gewapende escalatie in de regio kunnen uitlokken. Dat mag nooit worden toegestaan.’
Rusland hield zich tot nu toe enigszins op de vlakte over het conflict tussen Israël en Hamas. Het Kremlin riep beide partijen op zich in te houden en betreurde de slachtoffers aan beide zijden. De toon lijkt nu iets scherper te worden richting Israël. Eerder vandaag veroordeelde het ministerie van Buitenlandse Zaken de ‘ongerichte’ bombardementen van Gaza door Israël.
Maarten Albers
Lees ook: Moskou opereert behoedzaam in het conflict tussen Israël en Hamas
De Israëlische oud-premier Yair Lapid weigert deel te nemen aan de regering van nationale eenheid die gisteren is gevormd in Israël. Hij wil dat premier Benjamin Netanyahu zijn extreem-rechtse en ultra-orthodoxe coalitiegenoten gedag zegt, maar die weigert dat. Ook verwijt Lapid de regering van Netanyahu 'onvergeeflijk falen’, dat de aanval van Hamas mogelijk maakte.
Lapid stelde zaterdag al voor om een regering van nationale eenheid te vormen, maar wil dat alleen doen onder zijn voorwaarden. ‘Mijn aanbod staat nog steeds. Laten we de extremisten die in de weg staan van een goede oorlogsvoering verwijderen uit de regering en de krachten bundelen om tot een verstandige, brede, sterke en effectieve regering te komen, met effectieve besluitvorming.’
Lapid is de leider van oppositiepartij Yesh Atid en was in de tweede helft van 2022 premier van Israël. Hij werd opgevolgd door Netanyahu, gesteund door diens extreem-rechtse coalitiepartners. Benny Gantz, een andere oppositieleider, heeft zich wel aangesloten bij de eenheidsregering.
Maarten Albers
Lees ook: Netanyahu sluit pact met politieke tegenstanders voor de vorming van een oorlogskabinet
In oorlogen sneuvelt de waarheid als eerste, klinkt het vaak. Na zes dagen strijd tussen Israël en Hamas blijkt ook nu nepnieuws op de loer te liggen. Voor welke verschijningsvormen moet je beducht zijn? En hoe kun je jezelf ertegen wapenen?
Hessel von Piekartz en Pepijn de Lange
Volgens Abu Obeida, de woordvoerder van de militaire tak van Hamas, begon de terreurorganisatie begin 2022 al met de voorbereidingen voor de aanval van afgelopen zaterdag. ‘We hebben het plan succesvol geheim gehouden, inclusief de mobilisatie en het verwerven van de noodzakelijke goederen’, aldus Obeida in via internet verspreide verklaring. Hamas rekruteerde volgens hem 3.000 strijders en 1.500 man ondersteunend personeel.
Obeida zegt dat Hamas gedurende de voorbereidingsperiode van bijna twee jaar bewust vaag was over zijn bedoelingen. De organisatie hield zich afzijdig bij schermutselingen tussen Israël en andere strijdgroepen uit Gaza en onthield zich van commentaar om een illusie van neutraliteit te creëren. ‘Die strategie was enorm succesvol’, zegt Obeida.
Volgens de woordvoerder van de terreurgroep neemt het Israëlische leger nu zijn toevlucht tot ‘doden en bloedvergieten om zijn mislukkingen te verdoezelen’. Hamas is voorbereid op elk scenario, aldus Obeida, inclusief een grondoorlog in Gaza. Die zal volgens hem leiden tot ‘aanzienlijke verliezen’ voor de Israëliërs.
Obeida richtte zich ook tot Palestijnse gevangenen in Israëlische gevangenissen. ‘We hebben genoeg ruilwaar om druk uit te oefenen voor jullie vrijlating’, zegt hij, verwijzend naar de naar schatting 150 Israëlische gijzelaars in Gaza.
Maarten Albers
Mahmoud Abbas, de president van de Palestijnse Autoriteit, heeft tijdens een ontmoeting met koning Abdullah II van Jordanië opgeroepen tot een ‘onmiddellijk einde aan de agressie tegen het Palestijnse volk’. De Palestijnse Autoriteit van Abbas bestuurt delen van de Westelijke Jordaanoever en werkt samen met Israël. Ze is een rivaal van Hamas, dat de dienst uitmaakt in de Gazastrook.
Abbas veroordeelt het doden of mishandelen van burgers door zowel Hamas als Israël. ‘Wij zweren geweld af, en houden vast aan internationale erkenning, vreedzaam burgerlijk verzet en politieke actie als weg naar het bereiken van onze nationale doelen’, aldus Abbas.
Maarten Albers
De Joodse scholen in Amsterdam gaan vrijdag niet open. Dat bevestigt de schoolorganisatie Stichting Joodse Kindergemeenschap Cheider tegen persbureau ANP na berichtgeving van Het Parool en AT5. Of het om een voorzorgsmaatregel gaat of dat er een concrete dreiging is, wil de school niet zeggen. Of de scholen volgende week weer opengaan, is niet duidelijk.
In een brief in handen van Het Parool schrijven de scholen Rosj Pina, Maimonides en Cheider dat ze de beslissing hebben genomen ‘met de veiligheid van de kinderen en het personeel als hoogste prioriteit, en met de intentie om geen enkel risico te nemen’. Ook schrijven ze over ‘recente verontrustende berichten op sociale media’, zonder overigens specifieke berichten te citeren. Het zijn de enige Joodse scholen van Nederland.
Hamas heeft vrijdag uitgeroepen tot dag van solidariteit met het Palestijnse volk, en heeft mensen in Arabische en moslimlanden opgeroepen hun steun te betuigen aan hun strijd tegen Israël.
Maarten Albers
De Gazastrook krijgt niet de kans zich economisch te ontwikkelen. Met grote ellende tot gevolg. Zelfs volgens Israëlische veiligheidsdiensten is een opener economie nodig voor stabiliteit in Gaza. Maar al bijna twintig jaar wordt door Israël normale economische activiteit onmogelijk gemaakt.
Michael Persson
Het Israëlische leger zegt dat het sinds zaterdag ongeveer 3.600 doelen in de Gazastrook heeft gebombardeerd. De Israëliërs hebben daarvoor ruim 6.000 bommen en raketten ingezet. Als gevolg van de bombardementen zijn zeker 1.417 inwoners van Gaza gedood.
Het leger valt naar eigen zeggen alle doelen van Hamas op de Gazastrook aan, waaronder commandokamers, militaire bases, wapenproductiecentra, en locaties gerelateerd aan de leiding van Hamas. In de afgelopen uren hebben de Israëliërs gevuurd op een hooggeplaatste Hamas-functionaris en meerdere leden van de terreurgroep.
Maarten Albers
‘Houd de emoties onder controle’, roept Henk van Essen, korpschef van de Nationale Politie, op naar aanleiding van de oorlog tussen Israël en Hamas. Hij ziet dat in Nederland de emoties toenemen, zei hij in het radioprogramma Sven op 1 op NPO Radio 1. De politie is volgens Van Essen onder meer alert bij demonstraties die donderdag en zondag staan gepland in Amsterdam.
Source: Volkskrant