Het is precisiewerk, beschrijven zij in een vandaag gepubliceerd rapport met de titel Afschaffen fossiele subsidies: eerder een hersenkraker dan een no-brainer. Het is heel goed dat afgelopen maanden in verschillende onderzoeken is aangetoond dat met name grote bedrijven miljarden aan belastingkortingen ontvangen voor het verbranden van fossiele brandstoffen, stelt PBL-onderzoeker Herman Vollebergh. ‘Maar bij de vraag of je dergelijke subsidies moet afschaffen, moet je wel steeds onderzoeken of dat de energietransitie vooruithelpt. Want ik neem toch aan dat dat uiteindelijk ook is wat de klimaatactivisten van Extinction Rebellion willen.’
‘Ja. Ik ergerde mij daar wel aan. Als je de conclusie trekt dat je die miljarden uit al die onderzoeken wel kunt schrappen en het geld anders gebruiken, mis je echt iets. Dan ga je ook verkeerde beslissingen nemen.’
‘De belasting op elektriciteit is het belangrijkste voorbeeld. Bedrijven betalen een veel lager tarief voor elektriciteit dan consumenten. Dan kun je zeggen: daar moet wat aan gebeuren, bedrijven moeten meer belasting gaan betalen. Maar als het om het klimaat gaat, wil je vooral dat consumenten en bedrijven overstappen van fossiele brandstoffen naar elektriciteit. Dan moet je dus vooral zorgen dat bedrijven en huishoudens weinig belasting op stroom betalen. Vervolgens wil je wel dat het opwekken van elektriciteit met kolen en gas zwaar wordt belast.’
Over de auteur
Tjerk Gualthérie van Weezel schrijft voor de Volkskrant over energie en de impact van de energietransitie op het dagelijks leven.
Afgelopen maanden overtroffen verschillende onderzoeken elkaar met steeds extremer ramingen van fossiele subsidies. Van 30 miljard euro tot 37,5 miljard euro, naar een maximumbedrag van 46,4 miljard euro vorige maand in de Miljoenennota. De planbureaus houden het dinsdag op een bedrag van 17,1 miljard. Daarbij komen ze ook met een andere definitie van fossiele subsidies, waardoor hun raming op 13,7 miljard euro uitkomt.
‘Het precieze antwoord daarop is erg technisch. Maar belangrijk is denk ik dat die 17 miljard uitgaat van dezelfde definitie als de andere onderzoeken en dat we daarvoor eigenlijk hetzelfde bedrag vinden als het kabinet in de Miljoenennota. Zij hebben alleen nog een paar andere posten opgenomen, die wij niet meetellen. Zoals 14 miljard subsidie omdat er geen accijns wordt geheven op fossiele olie, waaruit plastic wordt gemaakt.’
‘We doen dat omdat die definitie een beter beeld geeft van de subsidies die je echt zou willen aanpakken. Je vergelijkt dan niet verschillende belastingtarieven, maar kijkt wat de klimaatschade is van het uitstoten van één ton CO2. Wij hanteren daarvoor een prijs van 130 euro. Vervolgens kijk je per vorm van energieverbruik wat het kost om een ton CO2 uit te stoten. Ligt die prijs onder de 130 euro, dan is er sprake van een fossiele subsidie. Wij willen eigenlijk af van de discussie over die getallen en toe naar de vraag welke subsidies de energietransitie remmen.’
‘De belangrijkste is de belastingvrijstelling voor de lucht- en scheepvaart. Daarnaast de elektriciteitsbelasting en verschillende regelingen voor de industrie.’
‘Helaas niet. Het kabinet moet daarvoor vooral proberen internationale afspraken te maken. En binnen Europa.’
‘Dat is een mogelijkheid. Maar dat kun je als land niet eindeloos doen. Als tickets hier te duur worden, gaat iedereen namelijk vanaf Brussel of Frankfurt vliegen. Ook dit moet je dus samen met andere landen doen.’
‘Je ziet daar dus dat elektriciteit, zeker voor consumenten, relatief duur is in verhouding tot de klimaatschade die het veroorzaakt. Terwijl je dus juist wil dat bedrijven en huishoudens elektrificeren. Het vorige kabinet heeft al wel wat stappen gezet om dit meer recht te trekken.
‘We moeten trouwens breder kijken dan alleen belasting op energie. Zo ondersteunt de staat ook op andere manieren klimaatschade. Door exportkredietverzekeringen te geven aan de bedrijven die fossiele industrie winnen, bijvoorbeeld. Dat veroorzaakt ook klimaatschade.’
‘Dit is geen precieze analyse van wat verstandig is om per subsidie te doen. Dat zullen commerciële bureaus de komende maanden voor het kabinet gaan doen. Onze informatie helpt daar denk ik wel bij.’
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden