‘Iedere Republikein kan zichzelf kandidaat stellen of door iemand anders worden voorgedragen. Om voorzitter te worden, moet een kandidaat een meerderheid van de stemmen in het Huis van Afgevaardigden krijgen. Dat is op dit moment een gigantische uitdaging: de Republikeinen bezitten slechts een minieme meerderheid. Als zelfs een kleine groep weigert een kandidaat te steunen, zal diegene het per definitie al niet worden.
‘De Republikeinen gaan woensdagochtend eerst achter gesloten deuren kijken of zij daar tot een consensus kunnen komen om unaniem voor een kandidaat te stemmen. Zo hopen ze een herhaling van vorige keer te voorkomen, toen voorzitter Kevin McCarthy, uiterst pijnlijk, vijftien rondes nodig had en de hele wereld kon aanschouwen hoe iedereen binnen de partij met elkaar in de clinch ligt. Als een consensus wordt bereikt – wat een hele prestatie zou zijn – kan het zomaar een heel andere dag worden. Dan moeten de Republikeinen bij de uiteindelijke stemming in de zaal wel eensgezind blijven, natuurlijk.’
‘Zonder voorzitter is het Huis eigenlijk vleugellam. De voorzitter is degene die moties inbrengt. Zonder moties wordt er niet gestemd, kan er geen nieuw beleid worden gemaakt en kunnen er geen wetten worden aangenomen. Als er niet snel een nieuwe voorzitter komt, is het mogelijk dat het Huis nog veel langer stuurloos blijft. Deze onwenselijke situatie is nooit eerder zo voorgekomen, omdat er nooit eerder een voorzitter werd uitgegooid.’
‘Er zijn twee kandidaten die zich hebben gemeld. Steve Scalise is een vertegenwoordiger uit Louisiana, de staat waar ik nu toevallig ben voor een verhaal. Hij staat te boek als kundig politicus met een breed aanzien binnen de Republikeinse Partij, maar heeft nauwelijks raakvlakken met de uiterst rechtse factie van de Republikeinen in het Huis. En dat is nou juist de factie die McCarthy eruit gewerkt heeft. Haar steun is onontbeerlijk, vanwege de krappe meerderheid.
‘Er heeft zich een kandidaat uit haar midden gemeld met de naam Jim Jordan, een vertegenwoordiger uit Ohio. Jordan zit diep in de uiterst conservatieve vleugel van de partij. Niet onbelangrijk: hij geniet de steun van Donald Trump. Jordan is een van degenen die optrad als luitenant toen Trump probeerde de verkiezingswinst van Biden ongedaan te maken.
Deze twee lijken de grootste kanshebbers. Zij hebben dinsdagnacht tot laat campagne gevoerd om steun te krijgen. In elk stadium kunnen er woensdag echter andere namen bijkomen. Zelfs McCarthy heeft laten vallen dat hij ervoor openstaat om opnieuw voorzitter te worden. Hij wacht dan tot een collega hem naar voren schuift. De kans dat zoiets slaagt, is nihil. De mensen die hem wegstemden, zitten er immers nog. Maar toch kan dat de verkiezing van een andere kandidaat compliceren.’
‘Ja, die kans is er absoluut. Tenzij alle Republikeinen besluiten dat het nu zo belangrijk is om een voorzitter te krijgen, is de kans groot dat er twee, drie of veel meer stemrondes nodig zijn. De vorige keer was McCarthy veruit de favoriete kandidaat, en kijk hoe dat ging. Nu is het maar de vraag of je deze tumultueuze, opstandige fractie achter één persoon verenigd krijgt.
‘Toch is de wens binnen de Republikeinen groot om snel een voorzitter te kiezen. Er is echt wat schaamte over de saga rond McCarthy. Achter de schermen wordt hard gelobbyd voor meer eensgezindheid. Twee van de rebellen die tegen McCarthy stemden, onder wie aanstichter Matt Gaetz, hebben al gezegd iedere kandidaat te steunen die een meerderheid van de stemmen krijgt. Dat biedt voor de Republikeinen wel een beetje hoop.’
‘Er liggen veel hoofdpijndossiers op de stapel. De eerste binnenlandse uitdaging is het aannemen van begrotingswetten. Het Huis heeft vanwege de dwarsliggende, radicaal-rechtse Republikeinen geen wetten aangenomen om de overheid te financieren. Om een ‘shutdown’ te voorkomen, werkte McCarthy samen met de Democraten om de overheid 45 dagen open te houden. Volgende maand zit die tijd erop en begint de hele riedel weer opnieuw. Een nieuwe shutdown dreigt. Het probleem is dat vooralsnog niemand binnen die uiterst rechtse fractie van standpunt lijkt te zijn veranderd. Hoe gaat de nieuwe voorzitter dat aanpakken?
‘Het volgende belangrijke punt is de oorlog tussen Israël en Hamas, en hoe de Verenigde Staten zich daartoe moeten verhouden. Op dit moment lukt het niet eens om namens het Huis een gezamenlijke verklaring uit te brengen. De vraag ligt op tafel of er militaire en humanitaire steun moet komen, voor welke partijen en hoeveel. Dat zijn allemaal zaken die de voorzitter moet bedingen. Tegelijkertijd ligt het vraagstuk over militaire steun aan Oekraïne er nog, waarover de meningen enorm verdeeld zijn binnen het Congres en binnen de Republikeinse Partij. De winnaar van het voorzitterschap staat gelijk voor grote, nieuwe uitdagingen.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden