In een historische stemming stuurden acht Republikeinse Congresleden vorige week de voorzitter van het Huis van Afgevaardigden, Kevin McCarthy, weg. McCarthy had in januari zijn eigen doodvonnis getekend door, om het voorzitterschap veilig te stellen, in te stemmen met de eisen van een kleine groep populistische Republikeinen om de regels te veranderen – waardoor slechts één Congreslid een motie kon indienen om McCarthy’s vertrek te eisen. Oproerkraaier en radicale trumpist Matt Gaetz, die zich in januari al keerde tegen McCarthy’s voorzitterschap, bracht hem de doodsteek toe.
Over de auteur
Heleen Mees is econoom en columnist bij de Volkskrant. Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
Het wegstemmen van de voorzitter van het Huis van Afgevaardigden, de tweede in lijn om de president op te volgen, heeft het Huis van Afgevaardigden in de chaos gestort. Hoewel de voorzitter pro tempore, Patrick McHenry, uitsluitend als taak heeft de verkiezing van een nieuwe voorzitter te organiseren, gaf hij voormalig voorzitter Nancy Pelosi de opdracht haar kantoor in het Capitool binnen 24 uur te ontruimen. Pelosi, die in San Francisco was om de begrafenis van Senator Dianne Feinstein bij te wonen, schreef in een verklaring dat kantoorruimte voor haar niet belangrijk was, maar kennelijk wel voor de Republikeinen.
‘Nu het nieuwe Republikeinse leiderschap deze belangrijke kwestie heeft opgelost, gaat het hopelijk aan de slag met wat echt belangrijk is voor het Amerikaanse volk’. Het is een echo van Pelosi’s bijtende commentaar afgelopen januari toen de Republikeinen liefst vijftien stemrondes nodig hadden om een nieuwe Speaker te kiezen. Pelosi zei toen dat ze hoopte dat haar Republikeinse collega’s hun diepere roeping zouden hervinden en zich gingen inzetten voor de mensen die op hen hadden gestemd. Daarmee legt ze de vinger op de zere plek.
Populisten beweren altijd dat ze opkomen voor het volk; in werkelijkheid zijn ze alleen met zichzelf bezig. Daarmee doen ze niet alleen hun kiezers te kort, maar bedreigen ze ook de nationale veiligheid. De brute aanval van Hamas op Israël heeft geleid tot een ernstige internationale crisis. Onder de doden en gegijzelden bevinden zich ook Amerikanen. Maar het Amerikaanse Congres kan vooralsnog niets doen om Israël te helpen nu Matt Gaetz Kevin McCarthy heeft weggestuurd, omdat die een akkoord sloot met de Democraten ter voorkoming van een shutdown van de federale overheid.
De Israëlische premier Netanyahu vindt ook dat hij de enige echte vertolker is van de stem van het Joodse volk in Israël. Maar Netanyahu heeft het land tot op het bot verdeeld met zijn coup op het Israëlische Hooggerechtshof, en Israël grote schade toegebracht louter om zelf aan de macht te kunnen blijven. Een voormalige directeur-generaal van het Israëlische ministerie van Defensie, Dan Harel, waarschuwde twee weken terug tijdens een pro-democratiedemonstratie in Tel Aviv dat hij de nationale veiligheid nog nooit zo onder druk had zien staan, en dat de roekeloosheid van de regering-Netanyahu een existentiële bedreiging vormde voor het Israëlische leger.
De blitzkrieg van Hamas laat zien dat de verdeeldheid die populisten zaaien koren is op de molen van onze tegenstanders: Rusland, China en Iran. De aanval op Israël lijkt een voorbode van wat ons te wachten staat als de populisten het politieke centrum in het Westen verder uithollen. Deze maand won de pro-Russische Robert Fico de verkiezingen in Slowakije en was de extreemrechtse AfD de grote winnaar in twee Duitse deelstaten, Hessen en Beieren. De belangrijkste test komt over een jaar als de Amerikanen naar de stembus gaan om een president te kiezen. Volgens de opiniepeilingen wordt het een nek-aan-nekrace tussen Joe Biden en Donald Trump.
In de Verenigde Staten verstrijken tien weken tussen de presidentsverkiezingen en de formele overdracht van de macht. Tijdens de presidentiële transitieperiode is het niet altijd even duidelijk wie de leiding heeft, temeer als de uitslag van de verkiezingen wordt betwist. China zou het machtsvacuüm in de Verenigde Staten kunnen aangrijpen om de Straat van Taiwan te blokkeren of het eiland aan te vallen. Of er komt een andere vorm van georganiseerde kwaadaardigheid die, net als de aanslagen van 9/11 en de slachtpartij van Hamas, ons voorstellingsvermogen te boven gaat.
Source: Volkskrant