Het Israëlische leger ziet het parlement en de ministeries van de Palestijnen op de Gazastrook als ‘legitieme doelwitten’. ‘Als er een schutter is die vandaaruit raketten afvuurt, wordt het een militair doelwit’, aldus woordvoerder Richard Hecht. Hij gaf ook toe dat de bombardementen mogelijk niet de gebruikelijke ‘mate van nauwkeurigheid’ hebben, omdat de luchtmacht overbelast is.
Hamas heeft in de Gazastrook een eigen regering opgezet, met parlement en ministeries. Normaal gesproken is het bombarderen van zulke publieke instellingen taboe. Maar Hamas staat erom bekend dat het zulke afspraken misbruikt en aanvallen uitvoert vanuit woonwijken en locaties die beschermd zijn volgens het internationaal recht, zoals ziekenhuizen en moskeeën.
Maarten Albers
Het Israëlische leger zegt dat het sinds zaterdag zo’n 1.500 lichamen van Hamasstrijders heeft gevonden die zijn gesneuveld bij gevechten in Israël. De terroristen braken afgelopen weekeinde door het grenshek en zaaiden dood en verderf in Israël. Inmiddels heeft het leger de situatie in het zuiden ‘min of meer onder controle’, aldus een woordvoerder, maar het is mogelijk dat meer strijders heimelijk de grens oversteken.
De 1.500 dode Palestijnse strijders komen bovenop de 704 Palestijnse burgers die zijn gedood door Israëlische luchtaanvallen in Gaza. Het dodental aan Palestijnse zijde ligt daarmee nu hoger dan dat aan Israëlische zijde. De meest recente telling daar gaat uit van ruim 900 doden, zowel burgers als soldaten.
Maarten Albers
Het Israëlische leger heeft naar eigen zeggen de ‘volledige controle’ teruggekregen over het grenshek van de Gazastrook. In de afgelopen 24 uur heeft volgens woordvoerder Daniel Hagari niet één terrorist via het hek Israël betreden. Hij sluit niet uit dat er nog Hamasstrijders in Israël zijn die al eerder de grens over zijn gestoken.
Het Israëlische leger legt nu mijnen op de plekken waar Hamasstrijders eerder door het hek braken, om zo’n doorbraak in de toekomst te voorkomen. Later wordt het hek vermoedelijk gerepareerd. Volgens Hagari zijn er geen aanwijzingen dat Hamasstrijders nog steeds via ondergrondse tunnels Israël kunnen bereiken.
In de afgelopen nacht is het leger ook doorgegaan met het bombarderen van de Gazastrook. De Israëliërs zeggen daarbij 200 doelen te hebben bestookt. Het leger raadt inwoners van de Gazastrook die willen vluchten aan om naar Egypte te gaan. De woordvoerder zei aanvankelijk dat de enige grensovergang tussen Gaza en Egypte nog open is, maar daar moest hij op terugkomen. De grenspost is dicht vanwege de beschietingen op Gaza.
Maarten Albers
Terroristen richtten afgelopen weekend een bloedbad aan op een dancefestival in het zuiden van Israël. Een reconstructie van een moordpartij die uren duurde.
Lees hier de reconstructie op basis van openbare bronnen.
Willem Feenstra, Titus Knegtel, Pieter Sabel en Erik Verwiel
Het Israëlische leger meldt dat een luitenant-kolonel maandag in de buurt van de grens met Libanon om het leven is gekomen. Hij stierf volgens een verklaring van het leger toen hij Hezbollahstrijders die Israël binnen waren gekomen confronteerde. In Libanon vluchten mensen intussen weg uit het grensgebied na ‘zware beschietingen’.
Veel is nog onduidelijk over de situatie in het grensgebied tussen Libanon en Israël. Palestijnse militanten van Hezbollah wisten maandag de grens over te steken. Het Israëlische leger zei dat militairen de bewapende indringers wisten te doden, waarbij de 40-jarige hooggeplaatste militair om het leven kwam. Hezbollah zei maandagavond dat drie van hun strijders bij de actie waren omgebracht.
Israël bestookte na het incident doelen in het zuiden van Libanon met gevechtshelikopters. Mensen in die regio zouden zijn weggevlucht vanwege de bombardementen. Bewoners in het uiterste noorden van Israël moesten maandag al in schuilkelders blijven.
De sjiitische beweging Hezbollah voerde vanuit Libanon zondag al een aanval uit op Israël om zo steun te betuigen aan bondgenoot Hamas, de Palestijnse beweging die zaterdag vanuit de Gazastrook een ongekende verrassingsaanval op Israël uitvoerde.
De blauwhelmen van de Verenigde Naties in Libanon roepen op tot ‘maximale terughoudendheid’ aan de grens. De VN-missie UNIFIL is sinds 1978 in het grensgebied aanwezig. (ANP)
Hamas wil niet onderhandelen over gevangengenomen Israëliërs zolang de Gazastrook door Israël onder vuur wordt genomen. In een videoboodschap zegt een woordvoerder van de Al Qassam Brigades, de militaire tak van Hamas, dat ‘Israël bereid moet zijn een prijs te betalen in ruil voor de gevangenen’.
In de videoboodschap, waar de Britse krant The Guardian over schrijft, stelt de woordvoerder dat 'de gegijzelden net als de inwoners van de Gazastrook gevaar lopen'. Hij doelt op de aanhoudende Israëlische aanvallen op het Palestijnse gebied. Eerder dreigde Hamas al telkens een Israëlische gijzelaar te doden als het Israëlische leger zonder waarschuwing een bombardement uitvoert op burgerwoningen in de Gazastrook.
Israël heeft laten weten dat 150 mensen door Hamasstrijders zijn ontvoerd tijdens de verrassingsaanval zaterdag. Mogelijk bevinden zich onder de gegijzelden ook Amerikanen.
Redactie
Correspondenten van zowel CNN als Al Jazeera melden dat ook in de nacht van maandag op dinsdag explosies klinken in Gaza. Verslaggevers van Al Jazeera zijn vanwege deze bombardementen rond 02.00 uur (Nederlandse tijd) naar de schuilkelder gegaan. Sinds de verrassingsaanval van Hamas op Israël zaterdagochtend voert Israël vergeldingsaanvallen uit op de Gazastrook.
Volgens een Al Jazeera-correspondent in Gaza klinken de explosies ook in onder meer Khan Younis, een stad in de smalle strook Palestijns gebied. De correspondent spreekt van 'catastrofale gevolgen voor de humanitaire situatie'. De Gazastrook, een gebied twee keer zo groot als Texel, huisvest zo'n twee miljoen mensen.
Journalisten van CNN, die zich in het zuiden van Israël bevinden, zeggen ook 'zeer zware explosies' te horen vanuit Gaza. Ook zien zij overkomende straaljagers, drones en een helikopter.
Over nieuwe slachtoffers is nog niks bekend. Het dodental in de Palestijnse gebieden stond maandag op zo'n 700 mensen. De Israëlische premier Benjamin Netanyahu zei maandag dat de aanvallen op Hamas van de afgelopen dagen 'nog maar het begin' zijn.
Redactie
Er zijn op dit moment 'geen plannen' om Amerikaanse soldaten uit te zenden naar Israël, meldt Witte Huis-woordvoerder John Kirby maandagavond. Er vaart weliswaar een Amerikaans vliegdekschip naar het oosten van de Middellandse Zee, zodat Amerikaanse vliegtuigen dichter in de buurt van Israël zijn, maar van 'Amerikaanse soldaten op Israëlisch grondgebied is geen sprake', aldus Kirby.
Na de verrassingsaanval van Hamas beloofde de Amerikaanse president Joe Biden vierkant achter Israël te blijven staan. Zijn woordvoerder Kirby verwacht de komende tijd 'meer hulpverzoeken' van Israël en zegt deze zo snel mogelijk te zullen beantwoorden, zonder in te gaan op details. Ook zal 'het Amerikaanse belang in de regio beschermd worden'.
Volgens Kirby is er nog altijd geen hard bewijs dat Iran direct betrokken was bij het plannen van de aanval op Israël. 'Er is geen twijfel over mogelijk dat Iran een zekere mate van medeplichtigheid heeft', zei de Witte Huis-woordvoerder tegen verslaggevers, maar berichtgeving van The Wall Street Journal dat Iraanse veiligheidsfunctionarissen Hamas en Hezbollah hielpen bij het plannen van de grootschalige aanval kon hij niet bevestigen.
Redactie
De leiders van een aantal grote Europese landen en de Verenigde Staten hebben maandagavond in een gezamenlijke verklaring 'standvastige en verenigde steun' voor Israël uitgesproken. De 'terroristische acties van Hamas' worden universeel veroordeeld, tegelijkertijd is er oog voor de 'legitieme verlangens' van Palestijnse burgers.
De verklaring, die door de leiders van Frankrijk, Duitsland, Italië, het Verenigd Koninkrijk en de VS is opgesteld, stelt dat Israël 'het volste recht heeft zichzelf te verdedigen tegen deze wreedheden', doelend op de verrassingsaanval van Hamas afgelopen zaterdag. Israël kan daarbij rekenen op de steun van de Europese Unie en de VS, schrijven de Franse president Emmanuel Macron, de Duitse bondskanselier Olaf Scholz, de Italiaanse premier Giorgia Meloni, de Britse premier Rishi Sunak en de Amerikaanse president Joe Biden.
De aanval van Hamas wordt 'ondubbelzinnig veroordeeld'. 'Terrorisme is nooit te rechtvaardigen', stellen de leiders. Tegelijkertijd erkennen ze 'allen de verlangens van het Palestijnse volk' en steunen ze daarom 'gelijke rechten en vrijheid voor Israëli's en Palestijnen'. In de verklaring staat ook dat 'Hamas die verlangens niet vertegenwoordigt' en 'het Palestijnse volk niets anders biedt dan meer terreur en bloedvergieten.'
Redactie
De Europese Commissie schort de financiële hulp aan de Palestijnen toch niet op. De aankondiging van maandagmiddag riep veel vragen op. De commissie had niet de benodigde instemming van de EU-lidstaten gevraagd. De maatregel raakte volgens critici – ook uit eigen gelederen – onschuldige en radeloze Palestijnen in het gebied waar momenteel gevochten wordt.
De commissie zou 'alle betalingen onmiddellijk opschorten' en de hulp voor de Palestijnen in de Gazastrook en op de Westelijke Jordaanoever tegen het licht houden, liet Eurocommissaris Oliver Varhelyi weten. Zo wil de Hongaar zeker stellen dat Europees geld niet in de verkeerde handen van bijvoorbeeld Hamas valt. Na de massale aanval afgelopen weekend door Hamas op Israël kon de Europese Unie volgens hem 'niet op de oude voet voortgaan'.
Direct waren er vragen, al was het maar omdat de buitenlandministers van de lidstaten dinsdagmiddag pas bespreken of de hulp aan de Palestijnen kan doorgaan. Varhelyi maakte voor noodhulp ook geen uitdrukkelijke uitzondering.
Uren later stelde de commissie dat zij de komende tijd helemaal niet van plan was geld uit te keren aan de Palestijnen. Er wordt dus ook geen betaling stopgezet. Noodhulp wordt al helemaal niet bevroren, had Varhelyi's collega voor crisisbestrijding al duidelijk gemaakt. En naar die humanitaire hulp wordt ook geen onderzoek ingesteld zoals naar de andere Europese steun, aldus de commissie.
EU-buitenlandchef Josep Borrell reageerde tevreden. 'De geplande betalingen worden niet opgeschort', twitterde hij. Het bevriezen van hulp zou 'het hele Palestijnse volk straffen'. 'Dat zou de belangen van de EU in de regio hebben geschaad en terroristen alleen maar verder hebben gesterkt.'
Charles Michel, de voorzitter van de regeringsleiders van de EU, sloot zich in een bericht op X aan bij het standpunt van Borrell. 'We mogen de broodnodige ontwikkelingshulp en humanitaire steun aan Palestijnse burgers niet stopzetten. Dit kan door Hamas worden uitgebuit en de spanningen en haat verergeren.'
Zeker elf Amerikanen zijn in Israël om het leven gekomen bij de verrassingsaanval van Hamas op het land, meldt president Joe Biden maandag. Ook is er nog een onbekend aantal Amerikaanse staatsburgers vermist. De Amerikaanse regering houdt er daarnaast rekening mee dat ook Amerikanen door militanten van Hamas gegijzeld zijn. Eerder werd duidelijk dat 150 Israëliërs zijn ontvoerd.
In een verklaring meldt Biden dat het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken er alles aan doet om landgenoten in Israël zo goed mogelijk bij te staan. 'Er zijn commerciële vluchten voor wie wil vertrekken', aldus de president. Hij roept Amerikanen in Israël op om 'voorzorgsmaatregelen te nemen voor de komende dagen'. Het Israëlische leger heeft 300.000 reservisten opgeroepen en er wordt een grondoffensief in Gaza verwacht.
De Amerikaanse president benadrukt dat Israël en de VS 'onafscheidelijke partners' zijn. 'We herinneren ons de pijn door terroristische aanvallen op eigen land', aldus Biden, mogelijk verwijzend naar de aanslagen op 11 september, waarbij duizenden mensen omkwamen. (ANP)
Dit was het belangrijkste nieuws over de oorlog in Israël van maandag 9 oktober:
• Het Israëlische leger en de Palestijnse strijders bestoken elkaar ook maandag weer met hevige aanvallen. De Gazastrook is zwaar getroffen.
• In Israël zijn tot dusver zeker 800 mensen omgekomen. In de Gazastrook ligt het dodental momenteel op 687. Hamas en Islamitische Jihad zeggen 130 Israëliërs gevangengenomen te hebben.
• Hooggeplaatste leden van Hamas zeggen dat Iraanse veiligheidsfunctionarissen hebben geholpen bij het plannen van de verrassingsaanval van Hamas op Israël. Iran ontkent.
• De Palestijnse militante groep Islamitische Jihad heeft een mislukte infiltratiepoging vanuit de grens met Libanon gedaan. De spanningen rond die grens nemen toe.
Lees hier het hele liveblog terug.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden