Terwijl het nieuws doordendert – nog steeds gevechten in zuiden van Israël, moskee en markten in Gaza gebombardeerd, tientallen doden, dodental aan Israëlische zijde opgelopen tot zeker 800, 2.200 gewonden, dodental aan Palestijnse zijde opgelopen tot zeker 560, 2.900 gewonden – wappert op het Binnenhof een nieuwe vlag.
In de klinkerbestrating voor het ministerie van Algemene Zaken bevinden zich keurig naast elkaar drie bevestigingspunten voor een vlaggemast. De Israëlische vlag die demissionair premier Mark Rutte hier maandag liet hijsen, kreeg de ereplaats: in het midden.
Aan weerszijden zou dus nog een andere vlag kunnen hangen. Een witte vredesvlag bijvoorbeeld, of een Nederlandse vlag, of desnoods een Palestijnse vlag. Maar die hangen er allemaal niet. Toen Rutte vragen kreeg over het al dan niet hijsen van de Palestijnse vlag, ergerde hij zich aan de ‘kleinheid van de vragen’.
Nu is een vlag bij uitstek klein bier. Het is iets willen doen, maar niet precies weten wat. Een vlag hijsen, dat is symbolisch uiting geven aan, opnieuw Rutte, ‘beelden, schokkend’, ‘vrouwen, kinderen’, ‘gegijzelden’, aan je eigen begrijpelijke ongemak, zittend voor de televisie, kijkend naar een schokkend nieuw hoofdstuk in een sleetse strijd.
Dat viel op, de afgelopen dagen: veel westerse media hebben hun vaste correspondenten allang weggehaald uit Israël. De beelden kwamen niet van verslaggevers ter plaatse in Sderot, Ofakim en Gaza-Stad, maar van omstanders.
Wie na deze jongste plotwending in dit ruim zeventig jaar oude conflict als regeringsleider begint over – ik noem maar iets geks – een vredesproces, zet zichzelf gevaarlijk voor schut.
Rutte doet dat dus niet. Hij volgt bijna naar de letter de opstelling van de Europese Unie (‘Israël heeft het volste recht om zichzelf te verdedigen’) en hij hijst de Israëlische vlag.
Met een vlag kun je miskleunen. De gemeente Den Bosch hing de Nederlandse vlag halfstok voor, ik citeer een bericht op X, de burgerslachtoffers ‘(breed) in het Midden-Oosten door de geweldssituatie’ én voor de slachtoffers van de aardbeving in Afghanistan. Allemaal exotisch en ver weg, dus waarom ook niet, moeten ze op het Bossche stadhuis hebben gedacht, laat maar zakken die vlag.
Het waait bijna niet op het Binnenhof, de Israëlische vlag wappert nauwelijks, het lijkt alsof-ie hier eigenlijk al jaren hangt, de meeste mensen lopen eraan voorbij.
Een dame uit Limburg, op vakantie in Den Haag, komt ‘even kijken, dat is leuk’. Een ambtenaar in zijn lunchpauze maakt een foto ‘even als herinnering, voor over een paar maanden’, dit conflict wordt groot, denkt hij.
De wind trekt aan, de vlag wappert ineens toch. Rob Niekerk, ‘joods maar niet zionistisch’, woont vlakbij, probeert het plaatje vast te leggen. ‘Ik keur het zeer goed.’ Wat hem eraan bevalt: dat de regering stelling neemt ‘in deze verhitte tijden, waarin je bijna niets meer mag vinden’.
Zijn familie, die is ‘vanwege incidenten in het verleden wat kleiner geworden’. Hij heeft veel vrienden in Israël, normaal zijn die ‘in de vredesbeweging’, maar nu staan ze, zoals dat gaat in een oorlog, ineens ‘aan de goede kant’.
Stapt een man van zijn Gazelle-fiets. Oud-diplomaat Hans Slingerland van Bemmelen komt ‘inventariseren wat het vlaggengedrag is’. De voormalige consul-generaal heeft iets met vlaggen, ‘je zegt er veel mee’, ‘je vlag planten is niet voor niets de uitdrukking’, bij de Duitse kanselarij vlaggen ze ook op 4 mei ‘keurig en correct’.
En dan geeft hij een analyse van dit vlaggedrag. Het hijsen van de vlag van een ander land als protest of steunbetuiging, dat is uiterst modern, van de laatste jaren, dat vindt waarschijnlijk zijn oorsprong in de oorlog in Oekraïne. ‘Toen zag je ineens overal Oekraïnevlaggen voor het raam.’
In datzelfde genre: het hijsen van de regenboogvlag, wat ambassades en regeringsgebouwen tegenwoordig doen als steunbetuiging aan de lhbti-gemeenschap. In het ideale geval zijn er ‘niet te veel vlaggen’, dus ‘niet een vlaggehaag zoals de Amerikanen doen’.
Het nieuws dendert door: de Europese Commissie bevriest alle financiële hulp aan de Palestijnen. Dat is 691 miljoen euro, veelal bedoeld om Palestijnse kinderen naar VN-scholen te laten gaan, niet alleen in de Gazastrook, maar ook elders, alsof dat een oplossing dichterbij brengt.
Misschien is het een veilige keuze om het te zoeken in de kleinheid van een vlag.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden