Een grootschalige humanitaire ramp in het Gaza-gebied lijkt onafwendbaar, nu de Israëlische minister van Defensie Yoav Gallant een ‘totale blokkade’ van het gebied heeft afgekondigd. Er mag geen voedsel, water of brandstof meer vanuit Israël de grens over en de elektriciteit in Gaza wordt afgesloten. Volgens de defensieminister is het onderdeel van een oorlog tegen ‘beestachtige mensen’.
Na de grote verrassingsaanval van de extremistische Palestijnse Hamas-beweging zaterdag, is de Israëlische premier Netanyahu vastbesloten om de Gazastrook – waar Hamas aan de macht is – te veranderen in een ‘onbewoond eiland’. Netanyahu riep burgers in Gaza op ‘een veilig heenkomen’ te zoeken nu zware represailles volgen. Inmiddels zouden ruim 123 duizend mensen op de vlucht zijn geslagen uit angst voor luchtaanvallen, meldt het Bureau voor de Coördinatie van Humanitaire Aangelegenheden (OCHA) van de Verenigde Naties.
Maar daar wringt het: de twee miljoen inwoners van de zeer dichtbevolkte Gazastrook – dat net wat groter is qua landoppervlak dan twee keer Texel – kunnen nergens heen. Gaza is sinds 2007 – toen Hamas de verkiezingen won – door Israël afgegrendeld en nagenoeg afgesloten van de rest van de wereld. Israël heeft ook de controle over het luchtruim en de territoriale wateren van Gaza.
Inwoners kunnen het gebied amper in of uit. Zes van de zeven grensovergangen – waarvan er vier zijn gesloten – worden door Israël streng gecontroleerd. De zevende post, in het zuiden aan de grens met Egypte, staat onder Egyptische controle. Slechts in uitzonderlijke gevallen, als er sprake is van bijvoorbeeld medische nood, worden mensen doorgelaten. Niet voor niets wordt de Gazastrook de ‘grootste openluchtgevangenis ter wereld’ genoemd.
De leefomstandigheden in Gaza zijn erbarmelijk: er is een tekort aan voedsel en aan brandstof, en er komt geen schoon drinkwater uit de kraan. Problemen die al langer speelden, zoals de gebrekkige toegang tot goede gezondheidszorg en onderwijs, zullen als gevolg van de Israëlische bombardementen alleen maar erger worden. Meer dan de helft van de Palestijnen in Gaza leeft in armoede en 63 procent van de jongeren is volgens het Palestijnse Centraal Bureau voor de Statistiek werkloos. Het herstellen van verwoeste huizen is nagenoeg onmogelijk, omdat bouwmaterialen als staal en cement het gebied niet kunnen bereiken.
Al ver vóór 2007 probeerde Israël de Gazastrook op allerlei manieren te isoleren. Zo werd het voor inwoners van Gaza eind jaren tachtig, na het uitbreken van de eerste Palestijnse opstand, zeer moeilijk om voor werk door Israël te reizen. Het land bouwde later, in 1995, hekken en muren rond het Gaza-gebied, waardoor de Palestijnse gebieden Gaza en de Westelijke Jordaanoever verder van elkaar werden gescheiden en het contact tussen de gebieden verslechterde. Een vliegveld heeft Gaza niet meer; dat werd in 2001, drie jaar na de opening, door Israël verwoest.
Sinds Hamas aan de macht is, laait het geweld tussen Israël en Gaza geregeld op. Zo kwamen in 2008 bij een Israëlisch offensief zo’n 1.400 Palestijnen om het leven, nadat Gaza de Israëlische stad Sderot met raketten had aangevallen. Ook vonden er explosies van geweld plaats in 2014, 2018 en, recenter, twee jaar geleden, met aan Palestijnse zijde telkens honderden doden tot gevolg.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden