Enkele uren na de aanval van Hamas op Israël twitterde demissionair premier Mark Rutte dat ‘Nederland dit terroristische geweld onomwonden veroordeelt en het recht van Israël op zelfverdediging volledig steunt’. In een vraaggesprek met het NOS Journaal zei hij later ook ‘geen enkele aanleiding’ te zien voor de Palestijnen om in verzet te komen.
Als historicus zou de geschiedenis van het Palestijns-Israëlisch conflict hem bekend moeten zijn. Het geweld van Hamas is niet te rechtvaardigen maar komt wel voort uit 75 jaar van ontheemding van de Palestijnen en stelselmatige Israëlische onderdrukking.
Over de auteur
Tineke Bennema is historicus. Zij heeft bij Ramallah gewoond en schreef drie boeken over Israël en Palestina.
Dit is een ingezonden bijdrage, die niet noodzakelijkerwijs het standpunt van de Volkskrant reflecteert. Lees hier meer over ons beleid aangaande opiniestukken.
Eerdere bijdragen in deze discussie vindt u onder aan dit artikel.
In een tweet van mei 2021 tijdens de Gaza-oorlog was de steun van Rutte aan Israël nog aan twee voorwaarden onderhevig: het recht op zelfverdediging van Israël moest passen ‘binnen de grenzen van het internationaal recht en proportionaliteit’. Daar werden ook meteen kanttekeningen bij geplaatst, want doelde hij daarmee op een acceptabel maximumaantal doden onder Palestijnen? Hij nuanceerde zijn verklaring daarna met een nieuwe tweet die opriep tot een wapenstilstand en dialoog. Zover is hij in deze ronde van geweld nog niet gekomen. Een Israëlische vlag wappert inmiddels op zijn instigatie op het Binnenhof.
Met zijn verklaring negeert Rutte naast het recht op zelfverdediging van de Palestijnen ook de kern van het probleem, het uitblijven van een Palestijnse staat en het voortduren van de bezetting. Zijn redenering doet denken aan een chirurg die een gewonde patiënt binnenkrijgt op de eerste hulp en meteen begint te snijden zonder te kijken wat er aan de hand is.
Nu is het onmenselijke en gruwelijke geweld dat Israël treft van dien aard dat het een afkeuring in de krachtigste bewoordingen behoeft. Maar het is bijzonder onverstandig dat de regering in dit bittere conflict dat al 75 duurt zo ostentatief de kant van een partij kiest. Aan het leed van de Palestijnen gaat de regering volledig voorbij. Het aantal (burger)slachtoffers onder hen is altijd vele malen hoger geweest dan van Israëli’s. Het is bovendien weinig strategisch om Israël carte blanche te geven met haar verdediging.
In het verleden moest het land telkens na aanvallen in de Gazastrook een halt toe worden geroepen vanwege grote aantallen burgerslachtoffers. Zowel Israël als Hamas zijn door de Verenigde Naties (VN) veroordeeld voor het opzettelijk raken van burgers tijdens de oorlogen in Gaza.
Het is verder teleurstellend dat de Nederlandse regering in koor met westerse bondgenoten zich in haar reactie niet meer baseert op het internationaal recht. Palestijnen die statenloos zijn verdienen bescherming en veiligheid onder de Geneefse Conventie. De wereld is hen bovendien schatplichtig. 75 geleden deelde de VN Palestina op en beloofde het Joodse en Palestijnse volk zelfbeschikking en een eigen staat. Vanwege het niet tot stand brengen van een definitief vredesakkoord tussen Israël en Palestina, is de wereldgemeenschap medeverantwoordelijk voor dit bloedvergieten.
Het Westen heeft met Israël geloofd in een realiteit die niet bestaat, dat het land onoverwinnelijk was en de Palestijnen overwonnen. Dat het Palestijnse volk genoegen zou nemen met wat autonome gebieden en hun droom van een onafhankelijke staat met hoofdstad Jeruzalem zouden inleveren voor een lappendeken van dorpjes en steden met het stoffige Abu Dis in plaats van de heilige stad. Dat zij rustig muren en hekken zouden tolereren. Dat de mensenrechtenschendingen ongestraft zouden blijven, zoals tot nu toe het geval is.
Uit die droom is Israël wakker geschud, op gruwelijke wijze. Maar dat geldt ook voor het Westen dat moet inzien dat de situatie nijpend is en niet kan voortduren. Dat zij samen niet meer kunnen dicteren wat er in het Midden-Oosten gebeurt, blijkt uit de veroordeling van Hamas die uitbleef in de VN-veiligheidsraad vannacht. Rusland speelde daarbij een grote rol. Strategie is belangrijker dan ooit, en het hoofd koel houden.
Er is maar een eerlijk antwoord mogelijk met een oplossing van vrede: niet het stimuleren van geweld bij een partij, die bovendien een van de sterkste legers van de wereld heeft, maar het plaatsnemen aan de onderhandelingstafel. Een oproep tot terughoudendheid aan het adres aan zowel Israëli’s als Palestijnen is het minste waartoe Rutte kan bijdragen, zoals de baas van de VN António Gutteres deed. En dat zal in de komende dagen zeker meer nodig zijn dan stimuli voor escalatie.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden