Het spel van Ajax, de nummer zestien van de eredivisie, is een meelijwekkende parodie op voetbal. Ajax kan simpelweg niet meer voetballen. Tussen de linies zit geen enkele chemie. Tegenstanders verbazen zich over de geboden ruimte, telkens weer. ‘Trainen, trainen, trainen’, zegt trainer Maurice Steijn over de remedie. Maar ja.
Elke vorm van zelfvertrouwen is verdwenen. Het is een elftal zonder rangorde. De aanvoerder, Steven Bergwijn, heeft al zijn aandacht nodig voor zichzelf. Steijn gaf zondag aan graag over ervaren mannen als Daley Blind en Dusan Tadic te hebben beschikt, maar ja, die zijn ook al verdwenen.
Ajax gelooft ogenschijnlijk niet meer in Steijn, die tijdens de rust een donderspeech houdt vanwege algehele ontevredenheid, onder meer over het lage tempo. Na afloop biedt doelman Jay Gorter zijn excuses bij de trainer aan voor het spel. Hij herhaalt een keer of vijf dat iedereen in de spiegel dient te kijken. Dat is bij Ajax al vaker gezegd dan door de boze koningin in het sprookje van Sneeuwwitje. Steijn zelf blijft de optimist zelve. Hij zal niet zelf opstappen. Als de clubleiding anders beslist, hoort hij dat wel. ‘Ik ga door tot de laatste snik.’
Kort voor de aftrap van Ajax - AZ, door de neergang van Ajax geen topper meer te noemen, daalt Louis van Gaal vanuit een box in de Johan Cruijff Arena af naar zijn rode stoel. Een gejuich stijgt op als de camera de nieuwe adviseur van de rvc in beeld neemt. Hij neemt plaats naast Michael van Praag, nog zo’n voornaam persoon uit de bloeiperiode in de jaren negentig van de vorige eeuw. Van Praag is de beoogde voorzitter van de rvc. Zij, de zeventigers, vertegenwoordigen de hoop, het verlangen naar het verleden ook, terwijl AZ alleen naar de toekomst kijkt. ‘De toekomst is van ons’, staat in het Engels op de spelersbus. AZ staat even eerste na de zege, tot de zege van PSV bij Sparta later op de middag.
Steijn zal binnenkort spreken met Van Gaal, om de pijnpunten te bespreken. Dat wordt een heisessie. Wie het initiatief neemt, is hem om het even. Het gejuich voor Van Gaal is een oprisping op een middag van een heel klein beetje hoop, licht verzet en berusting, van alweer een middag waarop Ajax toont niet meer te kunnen voetballen.
Ze doen hun best. Dat is het dan. Ze zijn tot de rust niet eens veel slechter dan AZ, maar na de 0-1 van topschutter Vangelis Pavlidis is het voorbij, op een opleving in de slotfase na. Steijn lijkt op de timmerman met twee linkerhanden. Ze hebben hem gereedschap aangereikt, maar hij gebruikt het niet of hij slaat met de voorhamer op zijn duim.
Ajax is nu officieel in de degradatiezone beland. Zestiende, met alleen Volendam en FC Utrecht achter zich. De komende twee weken zijn er geen wedstrijden vanwege interlands, en sinds de vorige onderbreking voor landenduels is geen punt gehaald, officieel. De wedstrijd tegen Volendam is uitgesteld en tegen RKC staat Ajax met een minuut of tien te spelen met 3-2 voor, maar verder: verloren van FC Twente, Feyenoord en AZ. En in de volgende wedstrijd wacht FC Utrecht. Ajax krijgt geen kansen. Schiet vrijwel nooit op doel.
Het is alsof Steijn met chirurgische precisie de invloed van de ontslagen directeur voetbalzaken Sven Mislintat probeert weg te snijden. In plaats van nieuwe spelers te omarmen, zet hij ze vrijwel allemaal op de bank. Op zondag stelt Steijn vier tieners op in een piepjong elftal, met acht spelers uit de opleiding, met de jarige Steven Bergwijn als oudste (26). Het is bijna onverantwoord om zulke jonge voetballers een club door de crisis te laten leiden, waarbij het excuus is dat ook de meeste nieuwelingen vrij jong en onervaren zijn. Daarbij mist Steijn zondag Steven Berghuis en Josip Sutalo, die niet fit waren. ‘Ik maak andere keuzes’, zegt hij over het negeren van de nieuwelingen.
AZ is fel, onbehouwen zelfs soms. Scheidsrechter Allard Lindhout doet niets aan een onverantwoorde tackle van Dani de Wit waarmee hij Devyne Rensch bijna een zware blessure bezorgt. Rensch voetbalt nog even door, maar is na rust vertrokken. De doorbrekende Amourricho van Axel Dongen verlaat eveneens het veld, na een late en onhandige sliding van Sugawara. Kort daarna valt de 0-1 van Pavlidis, die de bal heerlijk in het doel jaagt. Gaston Avila, met collega-verdediger Jakov Medic en Forbs het smaldeel van de Mislintat-aankopen in de basis, kijkt toe.
Na de rust voetbalt Ajax steeds slechter en is de 0-2 van Dani de Wit na een fraaie combinatie een logisch vervolg. De gelukkige treffer van Branco van den Boomen biedt enige hoop. Meer niet. Het publiek fluit Ajax na afloop uit, maar niet eens heel hard, in de wetenschap dat de ketel met gif nog lang niet leeg is.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden