In het artikel in de Volkskrant van 5 oktober beargumenteren Nederlands banken dat zij ‘hun portie al bijdragen’ en dat een extra bankenbelasting een slecht idee is. Echter, deze argumenten tonen volgens mij slechts aan dat de bankensector sterk is in lobbyen, nog steeds voornamelijk het aandeelhoudersbelang behartigt en de les van de kredietcrisis van 2008 nog steeds niet heeft geleerd.
Banken hebben een bijzonder privilege om krediet te mogen verstrekken aan particulieren en bedrijven. Kredietverlening is een bron van geldschepping die een belangrijke bijdrage levert aan de economische ontwikkeling van een samenleving. Naast de samenleving, profiteren ook de aandeelhouders van banken van de winsten die banken realiseren met dit privilege. Vanwege dit waardevolle privilege, lijkt het mij dan ook logisch dat banken meer belasting betalen, zeker ook bij overwinst waarvoor banken niets bijzonders hebben hoeven presteren.
Over de auteur
Michiel van den Broek is financieel opleider. Dit is een ingezonden bijdrage, die niet noodzakelijkerwijs het standpunt van de Volkskrant reflecteert. Lees hier meer over ons beleid aangaande opiniestukken.
Eerdere bijdragen in deze discussie vindt u onder aan dit artikel.
Banken zijn risicofabrieken met als businessmodel het behalen van rendement door het managen van diverse risico’s. Het rendement van de bankensector is dus onvergelijkbaar met andere sectoren die al dan niet onderdeel zijn van de beursindex AEX. Bovendien hebben banken ook jarenlang zeer hoge rendementen kunnen behalen op basis van onverantwoord lage kapitaalbuffers, met als gevolg een financiële systeemcrisis met hoge kosten voor de samenleving.
Volgens voorzitter Medy van der Laan van de Nederlandse Vereniging van Banken (NVB) maken banken nu ‘gezonde winst na veel slechte jaren’. Wat deze ‘slechte jaren’ waren vraag ik me dan af: Nederlandse banken maken al weer heel lang behoorlijk winst. Dat 10 procent rendement gezond zou zijn is prima, maar wie heeft er recht op deze winst?
De uitspraak van ING-ceo Steven van Rijswijk dat zijn bank al veel bijdraagt, is verbazingwekkend. Immers, in 2008 is ING Bank overeind gehouden door de overheid en maakt nu al jaren zoveel winst dat de bank wederom (zoals ook in 2007) eigen aandelen aan het inkopen is met maar één doel: aandeelhouders belonen (en vragen om een salarisverhoging).
Nederland heeft internationaal gezien een bijzonder grote en geconcentreerde bankensector. ABN Amro, ING Bank en Rabobank bezitten van 80 procent van alle bancaire activa. Oftewel, de Nederlandse bankensector is een oligopolie waarbij spaarders weinig te kiezen hebben. De inmiddels sterk gestegen markrente berekenen Nederlandse banken heel vertraagd door aan hun spaarders. Het argument dat de spaarrente niet snel omhoog kan omdat banken oude leningen zouden hebben afgesloten op basis van spaargeld tegen een lage rente, is een voorstelling van zaken uit de Middeleeuwen en heeft niets te maken met modern bankieren waar renterisico’s met modellen en derivaten wordt gemanaged.
Ten slotte het argument, of beter gezegd dreigement, om het hoofdkantoor te verplaatsen als in Nederland extra belasting wordt geheven over bankwinsten. Er zijn nauwelijks internationale bankenfusies en zeker niet tussen de grote banken, die al zo groot zijn dat toezichthouders deze banken verplichtingen opleggen om te voorkomen dat ze de samenleving wederom meetrekken in een volgende financiële systeemcrisis met alle negatieve economische gevolgen.
Banken mogen hun handjes dichtknijpen dat ze winst mogen maken dankzij het aan hen door de overheid verstrekte privilege tot kredietverlening aan de samenleving. Een extra overwinstbelasting lijkt me dan ook volstrekt logisch en rechtvaardig. Politici, laat je oren niet nog een keer hangen naar de bankenlobby.
Wilt u reageren? Stuur dan een opiniebijdrage (max 700 woorden) naar opinie@volkskrant.nl of een brief (maximaal 200 woorden) naar brieven@volkskrant.nl
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden