Vorige week presenteerde statistiekbureau CBS een nieuw inflatiepercentage voor september van 0,2 procent. Zodoende lijkt de inflatie teruggelopen tot bijna nul. Dat terwijl vakbonden bij cao-onderhandelingen flinke loonsverhogingen eisen. De FNV zet komend jaar in op 5 tot 14 procent en het CNV op 4 tot 10 procent meer loon.
Het nieuwste inflatiepercentage van 0,2 procent is wat misleidend, vinden experts. Mensen voelen die beperkte prijsstijging niet op die manier in hun portemonnee. Ze voelen juist nog veel hogere prijsstijgingen.
Sinds juni berekent het CBS de hoogte van energieprijzen in de inflatie op een nieuwe manier. Daardoor klopt de vergelijking met cijfers van vorig jaar niet helemaal en lijkt de inflatie lager dan die eigenlijk is. Volgens een berekening van Rabobank zou de inflatie in september 8,8 procent moeten zijn als je de nieuwe berekening van het CBS eerder had toegepast.
Maar de rekenmethode die het CBS vorig jaar nog gebruikte, zorgde voor een inflatiepiek in september en oktober 2022 (ruim 14 procent). Toen was het percentage juist te hoog, omdat het statistiekbureau alleen nieuw beschikbare energieprijzen meenam in de cijfers. Desondanks belandde dat percentage vorig jaar toch als doel in looneisen van vakbonden voor cao-onderhandelingen.
Zouden vakbonden en werkgevers dan nu ook met die 0,2 procent moeten werken bij het bepalen voor de inzet voor cao-onderhandelingen? "Het blijft verkeerd om te kijken naar zo'n kortstondig moment. Dat was vorig jaar zo, maar nu ook", zegt Rabobank-econoom Leontine Treur. "Iedere maand is er een nieuw inflatiecijfer. Beter zou het zijn om een langjarig perspectief te hanteren. Cao's sluit je namelijk ook af over lange tijd."
Treur stelt voor om de inflatie van dit en vorig jaar erbij te pakken. "Dan stijgen prijzen nog steeds met gemiddeld ruim 8 procent op jaarbasis", zegt ze. Zo bezien lijken die looneisen van vakbonden al wat minder gek.
FNV-bestuurder Zakaria Boufangacha zegt dat de vakbond altijd de inflatie over de maand oktober pakt als richtpunt om compensatie van de inflatie te vragen per januari van het volgende jaar. "Nu dus ook. Dat de inflatie nu door de nieuwe rekenmethode is teruggezakt verandert daar niet zoveel aan. We kijken nu namelijk ook terug naar vorig jaar.
Of je nou de nieuwe of de oude rekenmethode van het CBS hanteert, kom je over twee jaar op ongeveer 15 procent inflatie. Vorig jaar vroegen we 14 procent en daarvan hebben we gemiddeld zo'n 7 tot 8 procent gerealiseerd. De rest kunnen we dan bij dit jaar meenemen om de waarde van de lonen te repareren."
Boufangacha is verder positief over de teruglopende inflatie. "Dat maakt de koopkrachtreparatie wel makkelijker."
Uitgangspunt van de bonden is dat lonen op peil moeten blijven met de inflatie, anders verarm je. "Ook voor werkgevers zou dit de norm moeten zijn", zegt Boufangacha. "En dat het bij niet alle sectoren en werkgevers in een keer gecompenseerd kan worden, begrijp ik. Desnoods smeren ze die inflatiecompensatie dus uit."
Volgens de FNV'er zullen werkgevers de nu lagere inflatiepercentages niet aangrijpen in een discussie over de nieuwe cao. "Hooguit stellen ze de vraag of ze überhaupt inflatie volledig moeten compenseren. Of stellen ze dat loonsverhogingen prijsopdrijvend werken. Maar we hebben afgelopen jaar gezien dat het echt niet zo werkt.
Volledige inflatiecompensatie voor iedereen vindt Treur niet zo logisch. "Het is geen ultiem getal dat je voor iedere werkgever en iedere sector kunt gebruiken.
Niet iedere werkgever kan het aan om personeel meer dan 10 procent loonsverhoging te geven. Maar dat hoeft ook niet. Als economisch succesvolle bedrijven en sectoren de inflatie wel volledig kunnen compenseren en andere niet, dan zal de werkgelegenheid vanzelf ook wat verschuiven."
Source: Nu.nl economisch