Een week geleden had Veilig Thuis nog maar één melding binnengekregen over klimaatprotesten op autoweg A12 in Den Haag. Dat wekte verbazing, omdat de Haagse politie eerder had aangekondigd de arrestatie van tientallen minderjarigen door te geven aan het meldpunt. Een woordvoerder van het korps zegt dat is gewacht tot een interne kwaliteitscontroleur had beoordeeld of er voldoende reden was om rapporten van agenten door te sturen. Bij al deze dossiers was dat volgens de politie het geval, bleek deze week.
Over de auteur
Menno van Dongen is verslaggever van de Volkskrant op het terrein van criminaliteit, politie en justitie
‘Ik schrik van dit aantal’, zegt Extinction Rebellion-woordvoerder Roel Kessels. ‘Wij vinden het schandalig dat de politie het zo aanpakt.’ Volgens hem hebben meldingen bij Veilig Thuis een ‘afschrikwekkende werking’ op minderjarige demonstranten en hun ouders. ‘Ter plaatse zijn ze vaak de enigen die hun identiteitskaart moeten laten zien. Het was al naar dat de politie dreigde Veilig Thuis in te schakelen. Nu ze het echt doen, wordt de drempel voor minderjarige activisten nog hoger. Terwijl het klimaat de volgende generatie juist meer aangaat.’
De actiegroep heeft — net als de politie — de indruk dat er de laatste weken een stuk minder kinderen bij de A12-blokkade zijn dan in het begin. ‘Het zou me niet verbazen als dat komt door de manier waarop de politie omgaat met minderjarigen’, zegt Kessels.
De meeste ouders zijn nog niet benaderd door Veilig Thuis, dat jaarlijks onderzoek doet naar zo’n 120 duizend meldingen van kindermishandeling of huiselijk geweld. Ten minste één A12-zaak is al behandeld, van een 47-jarige vrouw uit Zeeland die om privacyredenen niet met haar naam in de krant wil. Ze is in september tweemaal met haar 15-jarige dochter aangehouden bij de autoweg in Den Haag.
‘Tijdens het gesprek met Veilig Thuis, eind september, stond ik voor mijn gevoel één-nul achter’, zegt de Zeeuwse. ‘De autoriteiten zeiden dat ik mijn kind in gevaar heb gebracht, en ik moest me verdedigen. De medewerkster met wie ik ruim een half uur sprak vroeg echt door: hoe wist ik zo zeker dat mijn dochter geen gevaar liep? Ik vond het ongemakkelijk.’
Veilig Thuis heeft haar dossier inmiddels afgesloten, staat in een brief aan haar die deze krant heeft ingezien: er zijn ‘geen signalen’ die duiden op kindermishandeling. Daarin staat ook de tekst van de politiemelding: agenten verwijten de vrouw dat haar dochter ‘in de straal van de waterwerper’ is geweest en dat het kind actievoerde op een schooldag, vrijdag 15 september.
‘Mijn dochter had toestemming van school om naar de landelijke schoolstaking op het Malieveld te gaan, en daar zijn we ook geweest’, zegt ze. ‘Ik heb haar beschermd tegen de waterwerper op de A12 – die volgens mij ten onrechte is ingezet bij onze vreedzame demonstratie. Toen het spuiten begon zat ik met mijn rug naar de politie en zat zij voor me, tussen mijn benen, met haar hoofd naar beneden. Ik heb me pijn gedaan, zij is niet geraakt.’
Dossiers worden bij Veilig Thuis twintig jaar bewaard, tenzij een betrokkene met succes vraagt om vernietiging. ‘Dat wilde ik doen, maar dat heeft een nadeel. Als je dossier is verwijderd en er komt weer een melding binnen, kan Veilig Thuis niet zeggen: deze zaak kennen we al, dit is niks. Dan moeten ze opnieuw onderzoek doen. Dat had bij ons kunnen gebeuren, want er is inmiddels nóg een politiemelding over ons, over de A12-blokkade van 9 september. Een nieuw gesprek daarover was niet nodig.’
Ze heeft geen klachten over Veilig Thuis, dat zich ‘netjes’ opstelde. ‘Toch vond ik het een intimiderende ervaring. En ik kan me voorstellen dat het bij andere ouders nog meer losmaakt. Ik werk namelijk bij een ketenpartner van Veilig Thuis. Ik wist dus hoe zoiets gaat en dat ik me eigenlijk geen zorgen hoefde te maken. Als je daar onzeker over bent, heeft zo’n melding extra impact. Ik ben ervan overtuigd dat iedereen daarna twee keer zal nadenken voordat hij weer naar de blokkade gaat. Dat hebben wij ook gedaan, maar we laten ons niet tegenhouden.’
‘We geven meldingen niet door met de bedoeling demonstranten af te schrikken’, beklemtoont de Haagse politiewoordvoerder Dick Goijert. Hij gaat ‘onder andere om privacyredenen’ niet in op de zaak van de Zeeuwse vrouw, maar reageert wel op algemene kritiek.
‘Collega’s bij de A12 hebben naar eer en geweten gehandeld’, zegt hij. ‘Ze maakten zich oprecht zorgen over ouders die hun kind meenemen naar een illegale protestactie. We bieden minderjarigen en hun begeleiders altijd de kans om te vertrekken voordat we geweld gebruiken. Als ze blijven zitten, is dat hun eigen keuze.’
Veilig Thuis laat weten meldingen altijd serieus te nemen. Als de politie oordeelt dat er een onderzoek nodig is, gaat het meldpunt aan de slag, stelt een woordvoerder. ‘Demonstreren is op zich geen reden tot een melding, elk geval moet op zichzelf worden beoordeeld.
‘We kunnen ons voorstellen dat een melding veel impact heeft op direct betrokkenen. Maar het is niet de bedoeling dat een gesprek met ons intimiderend overkomt. Wij zijn er niet om mensen te beschuldigen, maar om zicht te krijgen op eventuele onveiligheid en die weg te nemen.’
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden