2023 mag in Mexico gerust het jaar van de corrido tumbado worden genoemd, een muziekgenre vol blazers, contrabassen en teksten die drugsbazen ophemelen. Het genre is niet nieuw, maar is opnieuw uitgevonden door jonge artiesten die de cowboyhoed van het Mexicaanse platteland verruilden voor Amerikaanse merkkleding. Ze voeren met hun opzwepende narcopop alle hitlijsten aan.
Tussen de eerbetonen aan het Sinaloakartel en drugsbaas El Chapo, vormt de zachtaardige muziek van de groep Yahritza y su esencia (Yahritza en haar essentie) een vrolijke uitzondering. De band bestaat uit zangeres Yahritza Martínez (pas 16 jaar oud) en haar broers Armando (twaalfsnarige gitaar) en Jairo (bas), kinderen van Mexicaanse migranten, woonachtig in de Amerikaanse staat Washington. Hun liedjes gaan uitsluitend over liefde.
Een paar regels uit hun grootste hit, het nummer Frágil: Ik zou zo graag zo’n hart hebben/ Zo eentje als dat van jou/ Want dat waar ik het mee moet doen is zwak/ Daarom brak je het met gemak. De hit is bijna 300 miljoen keer gestreamd op Spotify.
Het jonge trio brak het hart van miljoenen Mexicanen toen zij in augustus een onhandig interview gaven aan de Mexicaanse muziekwebsite Soy Grupero. Met ongemakkelijke lachjes vertelden de drie dat ze liever ‘chicken’ aten dan het met pittige saus overladen Mexicaanse eten. Niet gek voor tieners uit het noordwesten van de Verenigde Staten.
Maar in Mexico ging een beerput open. Yahritza y su esensia schopte tegen een van de heiligste Mexicaanse huisjes: de Mexicaanse keuken. Online begon een felle haatcampagne tegen de band. Een aanstaand corridos-festival in Mexico-Stad met Mexicaanse megasterren als Peso Pluma en Natanael Cano moest Yahritza zo snel mogelijk van het affiche schrappen, zo klonk het op sociale media. Ze bleven beter weg uit Mexico, vonden velen.
De band kwam toch naar het festival. Ik was erbij, het was geweldig. De meeste bezoekers sloten het trio weer in de armen. ‘Mexico, we houden van jullie’, riep Yahritza. Wiedergutmachung leek aanstaande. De populaire linkse president Andrés Manuel López Obrador nodigde Yahritza en haar broers zelfs uit voor de onafhankelijkheidsviering op 15 september op het Zócalo, het centrale plein van de hoofdstad.
Het was een punt achter een nare pestcampagne, dacht ik. Ik had het mis. Een bomvol en vijandig Zócalo maakte luidkeels duidelijk dat de artiesten niet gewenst waren. Na één nummer ging het trio alweer af. In de studio van nieuwskanaal Milenio werd geconcludeerd: ‘Moet je maar niet aan onze taco’s komen.’
Toch schreven meerdere Mexicaanse media in de afgelopen maanden ook kritisch over het racisme dat de Amerikaans-Mexicaanse zus en broers ten deel viel. De Mexicaanse journalist van Rolling Stone en Español concludeerde dat de reacties ‘onacceptabel en schandelijk’ waren.
Mexicaanse vrienden gaven me een eerlijke analyse, die ik in de pers nog niet teruglas. Achter het racisme richting de 40 miljoen Mexicanen in de VS gaan Mexicaanse gevoelens van minderwaardigheid en afgunst schuil, zeiden ze. Mexico leeft altijd in de schaduw van de machtige en arrogante buur Amerika, benijd en gehaat.
Even leek de donkere migrantendochter Yahritza dankzij haar muziek door tal van lelijke barrières te breken. Toen ze iets verkeerds zei over taco’s, klopte de wereld weer: bleek ze toch gewoon een ‘pocho’, een arme, laagopgeleide Mexicaan in de VS.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden