Wie dacht dat de revue een ouderwetse vorm van theater was, werd in 2018 door Alex Klaasen op andere gedachten gebracht. Met Showponies bewees Klaasen samen met acht acteurs en actrices dat de revue – oftewel een mix van sketches, liedjes, dans en verkleedpartijen – nog hoogst eigentijds en actueel kan zijn. De voorstelling was hilarisch en muzikaal hoogstaand, maar ook geëngageerd, met rake scènes over genderidentiteit en homoseksualiteit. Showponies kreeg in vijf kranten een vijfsterrenrecensie, iets wat maar zelden voorkomt.
Voor Klaasen zelf was het kiezen van de revuevorm vooral een handige manier om zijn interesses bijeen te brengen, vertelt hij terugblikkend. Klaasen: ‘Ik vind het gewoon leuk om heel veel verschillende dingen te doen: cabaret, musical en toneel. Voor mij is revue de enige term die kan omschrijven wat ik dan doe.’
Over de auteur
Joris Henquet is theaterjournalist van de Volkskrant. Hij schrijft vooral over cabaret, stand-upcomedy en musical.
Alex Klaasen (47) zit in een café aan de Amsterdamse Nieuwmarkt, tussen de try-outs door van zijn nieuwste voorstelling No Ponies, een ‘eenmansrevue’. Ook No Ponies is weer een kleurrijke mix van sketches en liedjes, alleen nu niet gespeeld door een grote cast, maar allemaal door Klaasen zelf. Hij persifleert onder meer een spokenwordartiest en speelt een ras-Amsterdammer die Pierrot, oftewel een droevige clown, is geworden.
Het is anderhalve week voor de première, hoe staat de voorstelling ervoor? ‘Regisseur Peter van de Witte en ik gaan morgen nog een paar teksten herschrijven. Maar de acts die erin zitten, de types en liedjes, die zijn af. Alleen de verbindende teksten, die ik spreek als ‘mezelf’ – dat vind ik altijd het moeilijkste gedeelte, daar moet ik nog de juiste toon vinden.’
Na het succes van Showponies kon een vervolg van De Alex Klaasen Revue niet uitblijven. In 2019 verscheen Showponies 2, dat óók een succes werd, en zowel een Annie M.G. Schmidtprijs won (voor het lied Gewoon opnieuw) als de cabaretprijs Poelifinario (in de categorie ‘engagement’). Tussen de coronalockdowns door maakte Klaasen een derde deel, de kersteditie Snowponies, een ‘Merrie’ Christmas (2021).
In No Ponies staat Klaasen alleen op het podium, zonder een aangever als Daniel Cornelissen, een zanger als Freek Bartels of een leading lady als Jip Smit. Elke nieuwe voorstelling is bij Klaasen een reactie op de voorganger, vertelt hij. ‘Showponies 1 en 2 waren vrij persoonlijk en geëngageerd. De kerstshow Snowponies was heel bewust alleen maar luchtigheid; na die vreselijke coronaperiode wilde ik per se een gevoel brengen van Kerstmis en gezelligheid. Maar daarna wilde ik graag iets persoonlijks maken, echt weer de diepte in. Dat is nu No Ponies geworden.’
Al van jongs af aan hield Klaasen van de revue. ‘Ik was in mijn jeugd heel erg fan van de André van Duin Revue. Dat leek me altijd al leuk om te doen: sketches spelen, liedjes zingen, met veel decors erbij.’
Klaasen studeerde in 1998 af aan de Amsterdamse Kleinkunstacademie en brak door in een cabaretduo met Martine Sandifort. Hun voorstelling Volgend jaar lach je d’r om (2002) bevatte ook al elementen van revue, alleen was het toen nog kleinschaliger opgezet.
Hierna dook het multitalent Klaasen op talloze plekken op. Hij maakte de cabaretsolo Eindelijk alleen (2009) en speelde hoofdrollen in musicals (zoals Toon uit 2010, over Toon Hermans) en in de familievoorstellingen van regisseur Pieter Kramer bij het RO Theater. In 2018 vond Klaasen het tijd om een grote, eigen voorstelling te maken waarin zijn interesses werden gebundeld.
‘Het is ook te danken aan de producent, More Theaterproducties, dat ik Showponies kon gaan maken. Zij zeiden: volgens mij wil jij een stap groter gaan. Dat klopte, en dat hebben zij toen voor mij gefaciliteerd. Ik kon gaan werken met veel mensen, op het toneel en achter de schermen. Het was best een gok, want we waren met iets nieuws bezig. De theaters aarzelden met boeken. Tijdens de try-outs viel het regisseur Gijs de Lange op dat veel scènes en liedjes over identiteit en homoseksualiteit gingen. Toen bedachten we de term ‘identiteitsrevue’.’
In de eerste twee revues speelde het lhbti-thema een prominente rol. Zo was er in Showponies onder meer een homoseksuele Vlaamse prins die Sneeuwwitje wakker moest kussen, en werd er een klassieke aria gezongen over de ongemakken van gaydatingapp Grindr. In Showponies 2 was er het tapdanslied ‘Het genderneutrale toilet is altijd bezet’, en vertelde Klaasen over zijn coming-out.
Inmiddels laat hij dit thema wat meer los. ‘Ik wil ook weer niet dat het allemaal lhbti-revues worden, dat het aan me blijft kleven. In mijn nieuwe voorstelling is het niet zo heel erg aanwezig. Ik probeer ervoor te zorgen dat het publiek niet iedere keer hetzelfde gaat verwachten. Daarom zit er deze keer bijvoorbeeld klassiek ballet en operazang in. Maakt het nét weer even anders.’
Hij vertelt dat veel van de scènes en liedjes in No Ponies over angst gaan. In een maatschappelijke context, want veel mensen laten zich momenteel door angst leiden, maar vooral ook op persoonlijk vlak. Hij thema drong zich op na een reis naar New York, in het voorjaar van 2022.
‘Na de coronaperiode ging het niet zo lekker met me. Ik sliep slecht en had last van angsten. Ik had het plan om naar New York te gaan en daar een musical te schrijven. In New York heb ik het altijd naar mijn zin, ik dacht dat het me goed zou doen. Ik had voor twee maanden een appartement gehuurd. Maar na aankomst ging het helemaal mis: ik kon niet slapen en kreeg paniekaanvallen. Al snel overheerste het gevoel van ‘ik wil hier helemaal niet zijn, ik zit hier helemaal alleen’. Dus ben ik na anderhalve week weer teruggegaan.’
‘Toen dacht ik wel: ik moet deze angsten echt een keer aanpakken. Want ik heb wel vaker crashes gemaakt in mijn leven, momenten van burn-out. Het leek me goed om daar een persoonlijke voorstelling, in mijn eentje, over te gaan maken. Mijn ervaring in New York heeft een mooie plek in de show gekregen.’
Dus reist Klaasen nu weer zonder medespelers door het land en ervaart hij hoe het is om een show in zijn eentje te dragen. ‘Het is kwetsbaar, en ik mis wel iemand om tegen aan te spelen. Nu is het publiek een soort aangever geworden. Ik wil het mezelf altijd een beetje moeilijk maken, geloof ik. Ik weet dat ik het eigenlijk niet moet doen, maar tóch doe ik het.’
No Ponies door Alex Klaasen, 8/10 (première), DeLaMar Theater, Amsterdam, tournee t/m 7/1.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden