‘We moeten er de tijd voor nemen’, zei Rutte donderdag in Granada bij aanvang van een tweedaags overleg met zijn EU-collega’s over onder meer de uitbreiding van de EU. Volgens hem is die tijd er ook, omdat kandidaatlanden als Oekraïne, Moldavië, Albanië, Bosnië-Herzegovina en Servië aan ‘honderden, duizenden voorwaarden’ moeten voldoen, eer ze lid kunnen worden. ‘Ik heb zo’n toetreding in mijn dertien jaar als premier maar één keer meegemaakt, met Kroatië’, aldus Rutte. Kroatië trad in 2013 tot de EU toe.
Michel stelde onlangs dat zowel de kandidaatlanden als de EU in 2030 klaar moeten zijn om de uitbreiding mogelijk te maken. De Unie kan groeien van de huidige 27 lidstaten naar een club van 36 landen. Rutte sprak over ‘datumfixatie’, waartegen hij fel gekant is. ‘De vraag is niet wanneer kandidaatlanden klaar moeten zijn, maar óf ze klaar zijn.’
Over de auteur
Marc Peeperkorn is sinds 2008 de EU-correspondent voor de Volkskrant. Hij woont en werkt in Brussel.
In november presenteert de Europese Commissie een rapportage over de voortgang die de kandidaatlanden boeken bij het overnemen van de EU-wetten. Op basis daarvan beslissen de regeringsleiders in december of de toetredingsonderhandelingen met Oekraïne en Moldavië kunnen beginnen.
Die onderhandelingen duren normaliter jaren; de Ierse premier Leo Varadkar hield het donderdag op tien tot vijftien jaar. Kyiv wil nog voor 2030 lid zijn van de EU. De onderhandelingen met de Balkanlanden slepen al jaren voort. Die met Turkije (kandidaatlid sinds 1999) zijn stilgelegd.
Rutte benadrukte dat de rapportage van de Commissie ‘op feiten gebaseerd moet zijn, niet op wensdenken’. Hij zei vertrouwen te hebben in deze Commissie, in tegenstelling tot ‘vroegere Commissies’, die volgens hem politieke motieven voorrang gaven op de harde lidmaatschapscriteria.
‘We mogen geen concessies doen aan die lange lijst van eisen’, aldus de premier. Hij wees expliciet op de eis van een goed functionerende rechtsstaat en beaamde dat nu al een probleem is met Polen en Hongarije.
De leiders bespreken vrijdag vooral de hervormingen van de EU zelf, die de groeispurt mogelijk moeten maken. Voor Rutte staat het als een paal boven water dat de Unie nu niet klaar is een groot land als Oekraïne (ruim veertig miljoen inwoners) op te nemen. Volgens hem kan de EU niet op huidige voet doorgaan. met subsidies voor de landbouw en economisch zwakkere regio’s, als er straks negen arme landen bij komen.
Voor een forse verhoging van het EU-budget, zoals Franse en Duitse experts onlangs adviseerden, voelt Rutte niets. ‘U kent het Nederlandse standpunt in deze: wij zijn altijd uitermate zuinig’.
Interne becijferingen van EU-ambtenaren laten zien dat bij ongewijzigd beleid het meerjarenbudget van een EU met 36 landen ruim 250 miljard euro zou moeten toenemen. Volgens Rutte is dat niet wenselijk en niet nodig. Hij vindt dat de EU haar beleid moet hervormen om de uitgavenstijging te beperken.
Dat betekent minder subsidies voor de boeren en economisch zwakkere regio’s. Ook Varadkar beklemtoonde dat het EU-budget en het landbouwbeleid er over tien jaar ‘heel anders uit zullen zien’.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden