N.B. Het kan zijn dat elementen ontbreken aan deze printversie.
Literatuur De Nobelprijs voor Literatuur gaat dit jaar naar de Noorse toneel- en romanschrijver Jon Fosse. Hij geldt wereldwijd als een van de meest vooraanstaande toneelvernieuwers.
De Noorse schrijver Jon Fosse (1959) ontvangt de Nobelprijs voor Literatuur 2023, voor zijn „innovatieve toneelwerk en proza dat een stem geeft aan het onzegbare”. Dat heeft de Zweedse Academie, die de prijs jaarlijks toekent, donderdagmiddag bekendgemaakt.
Fosse is de auteur van toneel en romans, maar ook van poëzie, essayistiek en jeugdliteratuur. Sinds 1983 werkt hij aan een zeer herkenbaar oeuvre, dat zich kenmerkt door een minimalistische literaire stijl. „In zijn radicaal gereduceerde taal en dramatische actie drukt hij de krachtigste menselijke emoties van angst en machteloosheid uit, in de eenvoudigste alledaagse bewoordingen”, aldus Anders Olsson, de permanent secretaris van de literatuurprijs.
Tegelijk bulken zijn romans evengoed: de laatste jaren maakte hij internationaal furore met de romanreeks Septologie, een zevendelig werk dat honderden pagina’s omvat en inzoomt op kleine, eenvoudige handelingen van een eenvoudige, eenzame man. Het laatste deel, het onlangs ook in Nederlandse vertaling verschenen Een nieuwe naam, werd in 2022 genomineerd voor de International Booker Prize. Daarnaast schrijft hij ook nog toneel, zoals Zo was het (2021). Trefzeker vertaalde Fosse in dat stuk „grote existentiële thema’s als ouderdom en de poging je daarmee te verzoenen, naar de banaliteit van het leven van een broze, eenzame man. Met horten en stoten en goeie tegenzin, incasseert hij zijn ouderdom”, aldus de recensie in NRC.
In eigen land is Jon Fosse een literaire held: hij kreeg een schrijfhuis op het landgoed van de Noorse koninklijke familie, er wordt iedere twee jaar een Jon Fosse-literatuurfestival georganiseerd, dat dit jaar twaalf dagen duurde. Fosse schrijft in het Nynorsk (Nieuwnoors), een minderheidstaal die door iets meer dan 10 procent van de Noren wordt gebruikt. Daarmee is de toekenning van de Nobelprijs, die behalve literaire kwaliteit ook een zekere morele hoogstaandheid bekroont, ook een subtiel politiek statement. Het Nynorsk was ook de taal waarin de grote 20ste-eeuwste schrijver Tarjei Vesaas, een van Fosse’s voorbeelden, zijn literaire werk schreef.
De Noorse auteur, die al jaren genoemd wordt als kanshebber voor de hoogste literaire onderscheiding ter wereld, ontvangt een prijzengeld van 11 miljoen Zweedse kronen, omgerekend 950.000 euro. De Nobelprijs voor Literatuur wordt in december in Oslo uitgereikt.
De toekenning aan Fosse volgt op die aan de Franse auteur Annie Ernaux vorig jaar, en aan de Britse schrijver en literatuurwetenschapper Abdulrazak Gurnah, in 2021. Dit jaar leken de statistieken van de Britse bookmakers, altijd een vermeende raadgever voor de feitelijk totaal onvoorspelbare prijs, erop te wijzen dat de prijs zou gaan naar de Chinese schrijfster Can Xue óf aan Jon Fosse – wier beider namen al jarenlang genoemd worden. Zelden zaten de bookmakers zo goed op de bal; zelden was de laureaat zo goed te voorspellen.
NieuwsbriefNRC Boeken
Het laatste boekennieuws met onze recensies, de interessantste artikelen en interviews
U kunt ons via dit formulier informeren over taalfouten of feitelijke onjuistheden, dat stellen wij zeer op prijs. Berichten over andere zaken worden niet gelezen.
Source: NRC