In de rubriek Pics werpt filmrecensent Floortje Smit haar blik op de hedendaagse beeldcultuur.
Toen Tom Hanks in 2004 dankzij nieuwe computertechnieken maar liefst vijf rollen kon spelen in The Polar Express, was hij dolenthousiast over de vooruitgang. ‘Als acteur zul je niet langer beperkt worden door je maat, lichaamsvorm, huidskleur, gender (…) Ik kan Florence Nightingale spelen, of Abraham Lincoln, en Meryl Streep ook. Dat kan opwindend zijn voor acteurs die anders niet de mogelijkheid krijgen om bepaalde rollen te spelen. Deze technologie maakt dat mogelijk.’
Dit jubelverhaal gaat natuurlijk alleen op voor de Tom Hanksen en Meryl Streeps van deze wereld, en nooit voor de minder bekende acteurs van kleur bijvoorbeeld, maar oké, Hanks oogkleppen in 2004 zijn hem vergeven. Nu, twintig jaar later, maakt hij de andere kant van de technologische ontwikkeling mee. ’Pas op!’, schreef hij deze week op Instagram. ‘Er circuleert een filmpje van een tandartsverzekering waarin een AI-versie van mij figureert. Ik heb daar niets mee te maken.’
Dat acteurs ooit levensecht in reclames zouden kunnen verschijnen zonder hun toestemming viel ten tijde van The Polar Express al te voorspellen. Of anders toch zeker in 2017, toen acteur Peter Cushing digitaal tot leven werd gewekt in Rogue One: A Star Wars Story. ‘Hoe lang duurt het nog voordat (levende) acteurs helemaal niet meer nodig zijn?’, vroeg Kevin Toma zich toen af in de Volkskrant. Tot nu dus.
Toch is er in al die tijd juridisch gezien weinig duidelijkheid gekomen over hoeveel zeggenschap je als acteur hebt over eigen beeltenis en lijf. Het is nu een van de onderhandelingspunten bij de acteursstaking. Dat hier geen overeenstemming over is, is een van de redenen dat die nog altijd voortduurt.
Dat een levende wereldster als Hanks tegen zijn zin figureert in een reclame lijkt gemakkelijk te verbieden. De betreffende commercial is interessant genoeg nergens (meer) te vinden. Maar ingewikkelder wordt het bij beginnende acteurs of figuranten. Mensen die misschien dromen van een carrière als Hanks, en zich daarom zonder tegensputteren digitaal laten inscannen bij aanvang van een productie, zonder te weten wat er met dat materiaal gebeurt. Want je wilt natuurlijk niet lastig zijn, en voor jou duizend anderen.
Hoe zou je het kunnen weten als jouw lijf later zonder toestemming en zonder vergoeding digitaal gebruikt wordt voor bijvoorbeeld een massascène? En als dát kan, waarom zou een producent dan nog überhaupt figuranten inhuren?
Het zijn hooguit wereldsterren die van AI kunnen profiteren; voor acteurs zonder machtspositie is het vooral een gevaar voor hun levensonderhoud.
Source: Volkskrant