De Superlijst Groen 2023 is het tweede onderzoek van denktank en onderzoeksbureau Questionmark naar de duurzaamheid van supermarkten. Hieruit blijkt dat Ekoplaza, Lidl en Albert Heijn vooroplopen als het gaat om openheid, plannen en acties op duurzaamheidsgebied, terwijl Plus ver achterblijft.
De onderzoekers bestudeerden de rapportages van de zes grootste supermarktketens. Daarnaast namen ze Ekoplaza mee, vanwege diens uitgesproken groene ambities. Opvallend is dat de meeste supermarkten in vergelijking met 2021, het jaar van het eerste onderzoek, meer openheid van zaken geven. Zo rapporteren Albert Heijn, Jumbo en Lidl ook over de CO2-uitstoot die hun leveranciers veroorzaken.
Over de auteur
Niels Waarlo is algemeen verslaggever van de Volkskrant. Eerder werkte hij op de wetenschapsredactie en schreef hij over tech.
Sommige supermarkten beginnen al eisen neer te leggen bij die leveranciers. Zo vraagt Albert Heijn – dat de CO2-uitstoot van de hele aanvoerketen met 45 procent wil reduceren in 2030 – ze allemaal om vanaf volgend jaar hun uitstoot in kaart te brengen én een plan op te stellen om die terug te dringen. Aldi en Lidl vragen een groot deel van hun leveranciers om volgend jaar met reductiedoelen te komen.
Bij de rest zijn de maatregelen minder helder. Jumbo zegt bijvoorbeeld samen te werken met zijn leveranciers om de uitstoot fors terug te dringen, maar zit nog in ‘een verkennende fase’ als het gaat om het opvragen van hun CO2-uitstoot. Geen van de supermarkten maakt volgens de onderzoekers concreet hoe ze in 2050 klimaatneutraal denken te worden.
Een van de manieren waarop supermarkten hun CO2-impact kunnen verlagen, is door het terugdringen van de verkoop van dierlijke eiwitten als kaas, vlees en vis. Het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit wil dan ook dat Nederlanders in 2030 voor de helft dierlijke en voor de helft plantaardige eiwitten binnenkrijgen. Nu is nog ruwweg 60 procent van dierlijke oorsprong.
Ook op dit vlak schetst het onderzoek een gemengd beeld. Voor het eerst bieden alle supermarkten, behalve Plus, inzicht in de verhouding tussen dierlijke en plantaardige eiwitten die ze verkopen. Alle ketens verkopen in meerderheid dierlijke eiwitten, blijkt hieruit, de biologische supermarkt Ekoplaza uitgezonderd.
Maar ondanks hun eigen doelstellingen om dit aandeel te verlagen, betreft 80 procent van de eiwitrijke producten in reclamefolders nog vlees, vis of kaas. Ook bieden sommige supermarkten, waaronder Albert Heijn, nog geregeld vlees aan met kwantumkorting (drie halen, twee betalen).
Verder is het veelal aan de klant of die een product met duurzaamheidskeurmerk koopt of niet. Questionmark vindt dat supermarkten zo de verantwoordelijkheid voor het verduurzamen van de voedselproductie op de klant afschuiven.
Over dat laatste zegt een woordvoerder van Lidl dat de supermarkt steeds meer duurzame producten introduceert en ondertussen bestaande producten probeert te verduurzamen met de leveranciers. ‘Zo is al onze thee, koffie, vis en chocolade gecertificeerd met een duurzaamheidskeurmerk en hebben al onze eieren het Beter Leven-keurmerk.’ Wel ziet de van oorsprong Duitse supermarkt nog ‘een hoop aanbevelingen die we zorgvuldig gaan bekijken’.
Bij andere supermarkten klinkt meer gemor. Jumbo vindt dat het bedrijf er bekaaid afkomt als het gaat om zijn inzet voor de verduurzaming van landbouw. Zo wijst een woordvoerder erop dat alle Nederlandse groenten en fruit in de winkel, en een deel van de zuivel, het ‘On the way to PlanetProof’-keurmerk hebben.
Plus, dat duidelijk als slechtste uit de bus komt, vindt dat het onderzoek zijn groene inspanningen geen eer aandoet. Zo wijst Plus op de biologische producten in zijn schappen, waaronder álle dagverse melk en yoghurt van eigen merk – een unicum dat de onderzoekers overigens wel noemen. Het bedrijf is nog bezig om de verhouding tussen verkochte dierlijke en plantaardige eiwitten in kaart te brengen, aldus een woordvoerder. Dat geldt ook voor de broeikasgassen die leveranciers van het eigen merk uitstoten.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden