Zonder ingrijpen worden de doelen voor een circulaire economie niet gehaald, stelt het concern. Volgens het Brits-Nederlandse Renewi wordt bijna eenvijfde van het Nederlandse afval verbrand en is dat percentage de afgelopen tien jaar nauwelijks gedaald. De hoge energieprijzen sinds vorig jaar hebben het verbranden van afval bovendien aantrekkelijker gemaakt. Deze materialen kunnen niet meer worden gebruikt en verdwijnen zo uit de economie, terwijl het verbranden leidt tot CO2-uitstoot, zegt directeur bedrijfsafval Marc den Hartog.
‘Verbranden is nu goedkoper dan recyclen. Hergebruik levert bedrijven die van hun afval af willen dus geen economisch voordeel op. Daarnaast is er veel import van afval. Zolang er genoeg verbrandingscapaciteit is, zal het aanbod blijven.’
Over de auteur
Bard van de Weijer is economieredacteur van de Volkskrant en specialist op het gebied van de energietransitie. Hij richt zich op de vraagstukken waar consumenten, bedrijven en overheden voor staan.
‘Je kunt zeggen dat we preken voor eigen parochie. Maar ook wij brengen nog altijd 75 procent van onze spullen naar de verbrandingsoven. Als daarvan een deel verdwijnt en er dus minder capaciteit is, zal de prijs van verbranden stijgen. Minder ovens leidt dus niet alleen maar tot voordelen voor ons. Dan komen de prikkels wel op de juiste plek: verbranden wordt duurder en recyclen aantrekkelijker. Uiteindelijk willen we allemaal zo min mogelijk naar de ovens brengen. Het afbouwen van ovens leidt tot klimaatwinst en uitstoot van minder vervuiling, maar dit wordt niet gestimuleerd.’
‘Deels doordat de twee verantwoordelijke departementen hun eigen agenda’s hebben. Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat wil aan circulariteit werken, terwijl Economische Zaken en Klimaat vooral kijkt naar CO2-uitstoot. Daar zijn ook de meeste middelen voor. Maar voor EZK is het saneren van de verbrandingssector geen doel. Het wil vooral de industrie vergroenen. Er is dus sprake van een zekere verzuiling binnen deze ministeries. Daarom pleiten we voor een minister van Klimaat en Circulariteit. Omdat beide onderwerpen met elkaar samenhangen.’
‘Van al het bedrijfsafval dat nu wordt verbrand, is 30 procent te recyclen. Als je dat doet, neemt ook het gebruik van grondstoffen af. In Vlaanderen bestaat al een verbod op het verbranden van herwinbare grondstoffen en moeten bedrijven afval scheiden voor het naar de verbrander gaat.’
‘Het is nog geen groot succes, vooral omdat de handhaving ingewikkeld is. Maar het begint daar wel op gang te komen. Doordat de overheid regels stelt, gaan bedrijven investeren in betere sorteerinstallaties.’
‘Nederland kan wetten maken die het verbranden van waardevolle grondstoffen verbieden. Dan gaan bedrijven zelf ook meer recyclen en hoeven wij er niet eens tussen te zitten. Je kunt ook denken aan een belasting op het gebruik van bepaalde grondstoffen. En een verplicht hergebruik van bijvoorbeeld bouw- en sloopafval, houtafval, metaal en papier.’
‘We hebben bijvoorbeeld gekeken hoe we hele balken uit bouwafval kunnen halen. Dat deden we met het Leger des Heils en mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Die haalden spijkers uit de balken. Zelfs dit is te kostbaar. Terwijl een circulair ambachtscentrum bijdraagt aan meer inclusiviteit en een andere verdeling van de welvaart. Hergebruik heeft zo veel voordelen. Maar verbranden is nog altijd goedkoper dan hergebruiken. Dat moet anders.’
De Australische investeringsbank Macquarie wil Renewi overnemen. Vorige week deed de bank een bod op het Brits-Nederlandse bedrijf dat ruim 50 procent boven de koers op dat moment lag. De leiding van Renewi heeft het bod nog dezelfde dag afgewezen. Beleggers lijken wel te geloven in de overname, want de koers van het aandeel steeg donderdag met 40 procent.
De Australische investeerder zegt achter de focus op recycling van Renewi te staan, maar stelt dat deze strategie niet zonder risico is en dat extra kapitaal nodig is om haar uit te voeren. Macquarie wil dat kapitaal verschaffen. De directie van Renewi noemt het bod te laag.
Renewi, in 2017 ontstaan uit een fusie tussen het Britse Shanks Group en het Nederlandse Van Gansewinkel, heeft 154 vestigingen in diverse Europese landen en telt bijna zevenduizend medewerkers. Het concern verwerkt naar eigen zeggen jaarlijks 11 miljoen ton afval en wint daaruit 64 procent grondstoffen terug.
Het concern wil de omzet versneld laten groeien. Maar in het eind maart afgesloten boekjaar steeg de omzet met slechts 1 procent tot 1,9 miljard euro. Daarbij daalde de winst met 12 procent tot minder dan 67 miljoen euro. Volgens topman Otto de Bont had de onderneming vorig jaar hinder van de hoge energieprijzen, waardoor verbranden meer geld opleverde dan recyclen en een deel van de aanvoer stokte, onder meer doordat er minder gewassen werden geteeld in kassen.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden