Nederlandse banken zagen hun rentemarge over de afgelopen vier kwartalen afgelopen zomer oplopen naar 1,4 procent, blijkt uit de nieuwste cijfers van De Nederlandsche Bank (DNB). Dat percentage zegt hoeveel banken overhouden aan het uitlenen van spaargeld ten opzichte van alle uitstaande gelden.
Die rentemarge is sinds zeker 2008 niet zo hoog geweest. "Hieruit blijkt dat de economische situatie relatief gunstig is voor banken", zegt DNB, die niet wil zeggen of verdiensten uit rente te hoog zijn of niet.
De statistiek van DNB gaat maar vijftien jaar terug, maar de toezichthouder schat dat je terug moet naar 2004 voor zulke hoge verdiensten via de rentes voor lenen en sparen.
Dat banken nu goed boeren was in augustus al te zien in verdubbelde halfjaarwinsten van ING, Rabobank, ABN AMRO, de Volksbank (SNS en ASN) en Triodos. Die noemden de hogere ECB-rente allemaal als oorzaak van hun goede cijfers.
Hoe het komt dat ze meer verdienen? De Europese Centrale Bank (ECB) verhoogde haar belangrijkste rentetarief in het afgelopen jaar maar liefst tien keer: van -0,25 procent in juni 2022 naar 4 procent deze maand. Allemaal om de torenhoge inflatie te bestrijden. Die ECB-rente werkt door in rentes die onze banken rekenen.
Banken maken leningen van consumenten en bedrijven steeds duurder. Maar hoewel banken hun spaarrentes in de afgelopen maanden ook regelmatig verhoogden - in een jaar van bijna 0 tot nu 1,25 à 1,5 procent - gaan die minder snel omhoog dan de rentes voor leningen. Dus houden banken zelf meer geld over.
Dat de spaarrente trager stijgt is wel te verklaren, laat DNB in een reactie weten. "De rentes voor spaarrekeningen gelden voor alle uitstaande tegoeden. Bij leningen loopt de rente alleen op bij de nu verstrekte leningen." Volgens DNB lopen spaarrentes in Nederland minder ver achter op de ECB-rente dan in andere Europese landen.
Een van de redenen dat spaarrentes trager omhooggaan is dat trouwe spaarders niet snel hun appeltje voor de dorst verhuizen naar partijen die hogere spaarrentes bieden. Velen sparen graag bij de bank waar ze ook al jaren hun betaalrekening hebben. Dus hoef je als bank niet te vrezen dat spaarders vertrekken. Tussen traditionele Nederlandse banken heeft overstappen sowieso niet zoveel zin; rentetarieven schelen weinig.
Voor meer rente moet je enigszins buiten de gebaande paden gaan. Bij beleggingsinstellingen kun je een tegenrekening openen waar je al 2 tot 3 procent rente krijgt. En ook bij banken uit andere landen kun je - al dan niet via een Europees spaarplatform - meer rente krijgen. Dat doen spaarders ook wel, maar niet massaal.
Banken merkten in de afgelopen maanden dat klanten niet al te scherp op de rente reageren. Ze lieten ook hun geld lang op de betaalrekening staan voordat ze dat overboekten naar hun spaarrekening, mogelijk omdat ze jarenlang een rente van bijna 0 gewend waren.
In de afgelopen maanden is in meerdere Europese landen geopperd om bankenwinsten extra af te romen, bijvoorbeeld via een hogere bankenbelasting. Onlangs werd in Den Haag nog voorgesteld om een plan voor een hoger minimumloon te betalen via een extra bankenbelasting van 350 miljoen euro. Volgens DNB zal een extra bankenbelasting er niet voor zorgen dat rentemarges krimpen, maar wel dat winsten iets beperkt kunnen worden.
Eerder werd ook demissionair minister van Financiën Sigrid Kaag opgeroepen om banken aan te spreken op hun rentebeleid. Maar ondanks dat ABN AMRO gedeeltelijk en de Volksbank volledig in staatshanden is, kan Kaag niet direct hogere rentes regelen.
Wel heeft ze banken gevraagd uit te leggen hoe ze ervoor gaan zorgen dat spaarders voldoende meeprofiteren van de hogere ECB-rentes. Ook laat ze concurrentiewaakhond ACM nakijken of onderzocht moet worden of er voldoende concurrentie tussen Nederlandse banken is.
Source: Nu.nl economisch