Alle berichten op de voorpagina van de site zijn uit protest zwart gemaakt. Bovendien publiceerde de redactie een kort statement over de situatie. ‘Al enige tijd ervaren wij, de redactieleden van Cursor, een beperking in onze persvrijheid. Als triest slotstuk daarvan – en tot onze grote ontsteltenis – is vandaag hoofdredacteur Han Konings uit zijn functie ontheven’, staat daarin onder meer te lezen.
Het statement tekent de gespannen sfeer die al langer bestaat tussen hoofdredacteur Konings en zijn redactie enerzijds, en het college van bestuur van de TU Eindhoven, formeel ook de uitgever van het blad, anderzijds. In zijn functie als hoofdredacteur botste Konings af en toe flink met het bestuur over de mate van journalistieke vrijheid die het onafhankelijke blad heeft om over gevoelige zaken aan de universiteit te schrijven. Denk hierbij bijvoorbeeld aan kritische artikelen over het functioneren van het universiteitsbestuur.
Over de auteur
George van Hal schrijft voor de Volkskrant over wetenschap. Hij publiceerde boeken over alles van het heelal tot de kleinste bouwstenen van de werkelijkheid.
De mate van journalistieke vrijheid bij universiteitsbladen is overigens wel vaker een heikele kwestie, niet alleen in Eindhoven. Dat komt omdat de universiteit meestal ook de uitgever en geldschieter is van zo’n medium. In het geval van Cursor werkt de hoofdredacteur bijvoorbeeld voor de afdeling communicatie, waar onder meer het reputatiemanagement van de universiteit een doelstelling is. Dat staat op gespannen voet met het beoefenen van onafhankelijke, vaak juist kritische journalistiek.
Hoewel het redactiestatuut van Cursor stelt dat ‘de hoofdredacteur in journalistieke zin onafhankelijk is’ laat het in het midden hoe ver die onafhankelijkheid reikt. ‘Cursor slaat op evenwichtige wijze een brug tussen de informatiebehoeften en interesses van de leden van de universiteitsgemeenschap en de missie, doelstellingen en belangen van de universiteit’, staat bijvoorbeeld ook te lezen. De onafhankelijke journalistiek mag met andere woorden niet ‘de belangen van de universiteit’ schaden. In hun statement uiten de redacteuren kritiek op het eigen statuut, dat volgens hen onvoldoende bescherming biedt.
Al in 2021 leidde een conflict over journalistieke onafhankelijkheid tot het opzeggen van het vertrouwen van het college van bestuur in de hoofdredacteur. Ze maakten met Konings daarop de afspraak dat hij volgend jaar juli terug zou treden uit zijn functie.
Op 5 april 2022 stuurde het bestuur van de kring van hoofdredacteuren van hoger onderwijsmedia, de overkoepelende organisatie van journalistieke media aan hogescholen en universiteiten, daarover al een boze brief aan de TU Eindhoven. Men verwijst in die brief, die in handen is van de Volkskrant, onder meer naar een functioneringsgesprek waarin Konings op alle mogelijke punten een negatieve beoordeling kreeg. Dat terwijl de hoofdredacteur al twintig jaar in functie is en nog nooit eerder een negatieve beoordeling had gekregen.
Volgens de kring is er door het conflict bovendien sprake van een onveilige situatie voor de rest van de redactie, die na het vertrek van de hoofdredacteur misschien niet langer de vrijheid zal genieten om onafhankelijk journalistiek werk te blijven doen.
‘Er is een groeiende druk op de redactie om gevoelige artikelen niet te publiceren of aan te passen voor publicatie. Dat ervaren we als censuur en een inperking van onze persvrijheid’, zegt redactielid Bridget Spoor naar aanleiding van de huidige situatie. ‘We kunnen ons werk zo niet naar behoren uitvoeren en voelen enorme onzekerheid over de toekomst van Cursor als onafhankelijk medium in een academische omgeving.’
Hoewel het college van bestuur de reden voor het per woensdag gedwongen terugtreden van Konings niet officieel naar buiten bracht, volgt het besluit kort op een nieuwe hoogoplopende kwestie tussen het college en de redactie van Cursor rond journalistieke onafhankelijkheid.
Konings gedwongen aftreden leidt vooralsnog overigens niet tot zijn ontslag aan de TU Eindhoven. Over zijn nieuwe rol aan de universiteit is nog niets bekend. Konings zelf wilde niet op de kwestie reageren.
Later meer.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden