‘Doe wat je moet doen’, zei een stoïcijnse Kevin McCarthy dinsdagochtend tegen de leden van zijn Congres. En dat deden ze. Een stemming, aangeroepen door de radicaal-rechtse Matt Gaetz, maakte een bruusk einde aan McCarthy’s korte termijn als Republikeinse voorzitter van het Huis van Afgevaardigden.
8 partijgenoten stemden tegen hun voorzitter, 210 stemden vóór. Omdat de Democraten McCarthy niet te hulp schoten, was het daarmee numeriek gedaan. In geen honderd jaar is een voorzitter van het Huis op zo’n manier uit het ambt gezet.
Over de auteur
Thomas Rueb is correspondent in de Verenigde Staten voor de Volkskrant. Hij woont in New York. Hij is auteur van het boek Laura H.
Dit is de apotheose van een langslepend politiek drama. Afgelopen weekeinde stond McCarthy voor een dilemma: de overheid dichtgooien of zijn baan op het spel zetten. Hij verkoos het laatste.
De Verenigde Staten verkeerden zaterdag aan de rand van een ‘shutdown’, wanneer de overheid noodgedwongen moet sluiten uit geldgebrek. McCarthy besloot, luttele uren voor de deadline, tot politieke samenwerking met Democraten. Vanwege de steun van de tegenpartij wist de voorzitter de overheid te financieren en een shutdown af te wenden. Daar betaalt hij nu de prijs voor.
Maandagavond kwam Matt Gaetz, de grootste plaaggeest van de voorzitter, zijn eerdere dreigement na: hij diende een afzettingsprocedure tegen McCarthy in. ‘Er kunnen twee dingen gebeuren’, zei Gaetz over zijn aanval. ‘Of Kevin McCarthy zal niet langer de voorzitter zijn of hij blijft voorzitter, maar aan de leiband van de Democraten.’
Vanwege de krapte van de meerderheid zou hij aan steun van enkele partijgenoten al genoeg hebben om zijn aanval te laten slagen. De enige die McCarthy voor het vuur zouden kunnen wegslepen waren de Democraten. Als zij zich achter de Republikeinse voorzitter zouden scharen – een unicum – zou McCarthy’s worden gered. Hakeem Jeffries, de Democratische leider in het Huis, verkeerde in een ongeëvenaarde machtspositie. Hij mocht besluiten over het politieke lot van zijn rechtse evenknie.
In de kelders van het Capitool voerden de Democraten dinsdag koortsachtig overleg. Hoe moesten ze stemmen? Zouden er eventueel politieke concessies kunnen worden afgedwongen in ruil voor hun steun? Strategische discussies weken echter al snel voor tirades over het leiderschap van McCarthy, die een impeachment-procedure tegen Joe Biden begon, stelselmatig danst naar de pijpen van Trump en zijn eerdere belofte aan Joe Biden over overheidsfinanciering schond uit angst voor rechts.
‘Hij is waarschijnlijk de meest principeloze voorzitter van het Huis ooit’, zou Congreslid Abigail Spanberger uit Virginia ’s ochtends hebben uitgeroepen. Een teken aan de wand: zij staat te boek als gematigd. Even later was de kogel door de kerk. ‘We zijn hier niet om Kevin McCarthy aan de macht houden’, zei Jim McGovern, Democraat uit Massachusetts, even later tegen de pers. ‘Dit is hun probleem.’
Met het afzetten van de voorzitter breekt in het Huis van Afgevaardigden opnieuw een leiderschapsstrijd uit. McCarthy had in januari al een ongeëvenaarde vijftien stemrondes en talloze concessies nodig om zijn functie te verwerven: een toonbeeld van de verdeeldheid binnen de Republikeinse Partij en de bereidheid van radicaal-rechts om het dagelijkse politieke functioneren onbeschroomd te saboteren.
Donald Trump moedigde hen afgelopen weken aan. ‘Tenzij je alles krijgt, shut it down!’, dirigeerde hij. Dinsdag deed hij op sociale media alsof dat nooit was gebeurd. ‘Waarom vechten Republikeinen altijd onderling?’, vroeg hij retorisch. ‘Waarom vechten ze niet tegen Radicale Linkse Democraten die ons land aan het verwoesten zijn?’
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden