De koning noemde het nog zo expliciet in de Troonrede: ‘Het Nationaal Preventieakkoord draagt eraan bij dat Nederlanders gezonder kunnen leven.’ Maar de Miljoenennota liet een andere waardering zien: preventie krijgt in de plannen jaarlijks honderden miljoenen minder, oplopend tot een miljard euro in 2028. Daarnaast gaat de bijdrage voor de gezondheidsbevordering omlaag van 169 naar 128 miljoen euro per jaar.
Over de auteur
Ruth Peetoom is voorzitter van de Nederlandse ggz.
Dit is een ingezonden bijdrage, die niet noodzakelijkerwijs het standpunt van de Volkskrant reflecteert. Lees hier meer over ons beleid aangaande opiniestukken.
Eerdere bijdragen in deze discussie vindt u onder aan dit artikel.
Ik ben met stomheid geslagen. Alle deskundigen zijn het erover eens dat preventie helpt om de behoefte aan en het beroep op zorg te verminderen. Dat is natuurlijk allereerst goed voor mensen, het helpt leed en pijn te verminderen. En dat er minder zorg nodig is, is ook positief nieuws wanneer er te weinig zorgmedewerkers zijn en de kosten voor zorg meer stijgen dan we kunnen dragen, zowel individueel als collectief. In een veelheid rapporten van onder andere de Sociaal-Economische Raad, de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid, de Raad voor Volksgezondheid en Samenleving en de RIVM is het advies eensluidend: zet in op preventie, zowel fysiek als mentaal.
Bezuinigingen op preventie hebben alles te maken met de blik waarop je als overheid naar beschikbare middelen kijkt. Met de blik van het hier en nu bijvoorbeeld: je weet niet wat het geld dat je nu in preventie steekt later zal opleveren. Het lijkt dus een pijnloze besparing, je neemt niemand wat af.
Maar iedereen met een huis of een auto weet dat goed onderhoud problemen voorkomt en dat dus deze manier van denken veel extra ellende en kosten oplevert. Nu verslaving voorkomen bijvoorbeeld, betekent later veel minder kans op psychisch leed en lichamelijke aandoeningen.
Je kunt ook kijken naar alleen je eigen budget: als je geld steekt in preventie kan het zomaar zijn dat de baten ergens anders neerslaan. Dan bespaar je als VWS, maar wat het kost aan uitval in bet onderwijs, uitkeringen of extra uitgaven in het sociaal domein en gemeentebudget, vaak een veelvoud, neem je niet mee. Terwijl het allemaal gaat om overheidsgeld. We moeten af van dat rare verkavelde denken.
En tenslotte gaat het fout als de blik waarmee je de uitgaven beziet zich alleen beperkt tot deze Miljoenennota. We hebben een aantal goede akkoorden gesloten waarmee we verder kijken dan de grenzen van het eigen zorgdomein en waarin zelfs health in all policies uitgangspunt is: het Integraal Zorgakkoord (IZA) en het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA). Preventie en gezondheidsbevordering zijn daar cruciaal onderdeel van. Op het totaal van de gezondheidsbegroting van 111 miljard zijn de investeringen voor preventie maar een klein onderdeel.
Maar zoals het vaker gaat: als je dat kleine onderdeel eruit haalt, zou het geheel wel eens vast kunnen lopen.
Bezuinigen op preventie is dus in alle opzichten de rekening doorschuiven. Naar later, naar elders of allebei. De Engelsen hebben daar een mooie uitdrukking voor: pennywise, poundfoolish. Alle reden dus om de plannen terug te draaien. Bezuinigen op preventie is het domste wat je kunt doen.
Wilt u reageren? Stuur dan een opiniebijdrage (max 700 woorden) naar opinie@volkskrant.nl of een brief (maximaal 200 woorden) naar brieven@volkskrant.nl
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden