Sam Bankman-Fried (31), in de cryptowereld kortweg bekend als ‘SBF’, is de zoon van twee Stanford-hoogleraren. Na zijn studie natuurkunde aan het prestigieuze Massachusetts Institute of Technology begon hij in 2017 Alameda Research, een handelshuis dat in cryptomunten investeerde. Bankman-Fried richtte in 2019 FTX op, een cryptobeurs waar gebruikers in cryptomunten als bitcoin en ethereum konden handelen.
Over de auteur
Frank Rensen is wetenschapsjournalist en schrijft voor de Volkskrant over technologie. Hij studeerde sterrenkunde in Leiden.
Velen zagen, en zien, de wereld van crypto als het Wilde Westen. Juist Bankman-Fried pleitte voor regulering, wat hem geliefd maakte onder buitenstaanders en crypto-sceptici. Zijn financiële steun aan de Democratische Partij - hij doneerde zo’n 40 miljoen dollar voor de campagne voor de Congresverkiezingen - droeg bij aan zijn imago van progressieve techmiljardair.
Inmiddels is gebleken dat hij om invloed te kopen vergelijkbare bedragen doneerde aan de Republikeinse Partij. Dit gebeurde achter de schermen, ‘want journalisten worden helemaal gek als je aan Republikeinen doneert’, aldus Bankman-Fried. ‘Ze zijn allemaal superliberaal, en ik wou dat gevecht niet aangaan.’
In november 2022 viel FTX (‘Futures Exchange’). De handelsbeurs voor cryptomunten met meer dan een miljoen gebruikers bleek een onverklaarbaar gat van bijna 7 miljard dollar (6,7 miljard euro) op de balans te hebben.
De zusterbedrijven FTX en investeerder Alameda hoorden onafhankelijk van elkaar te werken, maar dat bleek in de praktijk anders. FTX handelde ook in een eigen cryptomunt, FTT, waarvan het leeuwendeel in bezit van Alameda was. Hiermee krikte Bankman-Fried eigenhandig de waarde van FTX op.
Caroline Ellison, toen de ceo van Alameda en Bankman-Frieds voormalige partner, vertelde aan The Wall Street Journal dat Bankman-Fried bijna 10 miljard dollar - afkomstig van FTX-gebruikers - naar Alameda had doorgesluisd. De nieuwssite CoinDesk onthulde dat Alameda dit geld voor een groot deel gebruikte om FTT te kopen.
Toen dit aan het licht kwam maakte de eigenaar van het concurrerende crypto-platform Binance bekend zijn 529 miljoen dollar aan FTT-bezittingen te verkopen. Het was alsof iemand ‘brand!’ had geroepen en iedereen naar de uitgang rende. FTX viel niet meer te redden. Tientallen miljarden dollars gingen in rook op, Bankman-Fried moest vertrekken, en zijn opvolger vroeg het faillissement aan.
De ondergang van FTX veroorzaakte schokgolven in de hele cryptowereld. Zo had het hedgefonds Galois Capital de helft van zijn kapitaal in FTX opgeslagen en moest het platform BlockFi het faillissement aanvragen. Ook Bitvavo, de grootste cryptobeurs van Nederland, kreeg klappen. Het hoopt nog altijd minstens 224 miljoen euro terug te krijgen van de 280 miljoen aan klantentegoeden die het had uitgeleend aan de in nood verkerende cryptogigant DCG.
De Amerikaanse justitie heeft Bankman-Fried aangeklaagd voor fraude, oplichting en witwassen. Zo zou hij geld van klanten niet alleen hebben gebruikt om Alameda en FTX staande te houden, maar ook voor eigen investeringen en de aankoop van vastgoed. Daarnaast zou hij Chinese overheidsfunctionarissen hebben omgekocht om hen bevroren rekeningen van Alameda vrij te laten geven.
In december 2022 arresteerde de Amerikaanse overheid Bankman-Fried op de Bahama’s, waarna hij op borgtocht bij zijn ouders in huis mocht wachten op zijn rechtszaak. In augustus speelde hij getuigenverklaringen door naar de pers, waaronder die van zijn ex-vriendin Ellison. Volgens de rechter overtrad hij hiermee de voorwaarden van zijn borgtocht, waarna hij het huis van zijn ouders moest verruilen voor de gevangenis.
Dinsdag gaat de zes weken durende rechtszaak tegen Bankman-Fried van start met de selectie van de jury. Boven zijn hoofd hangt een lange gevangenisstraf. Zelf ontkent Bankman-Fried alle beschuldigingen. Het wordt een uitdaging om die onschuld te bewijzen: een aantal van zijn vroegere compagnons, onder wie Ellison, hebben ingestemd met een schuldigverklaring en zullen tegen hem getuigen.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden