‘Ik wil de basis leggen voor de Green Deal 2.0’, zei Hoekstra maandagavond bij de start van de hoorzitting in het Europees Parlement over zijn kandidatuur als Europees Commissaris voor Klimaatactie. Hij zegde meer ambitie van de EU toe om de klimaatverandering tegen te gaan, een handreiking naar de sociaal-democraten en Groenen in het parlement wier steun hij nodig heeft om benoemd te worden.
Om de christen-democraten te vriend te houden, beloofde de voormalig CDA-minister overleg met de industrie en hulp voor de boeren ‘die recht hebben op een adequaat inkomen’. Of hij een meerderheid van de parlementariërs achter zich krijgt, wordt later vanavond duidelijk.
‘Continuïteit, ambitie en overleg’, was de boodschap (afwisselend in Frans, Engels en Duits) van Hoekstra voor een volle zaal met parlementariërs uit vooral de milieucommissie. Hij prees het werk van zijn voorganger Frans Timmermans (PvdA), die in augustus naar Den Haag terugkeerde om bij de Tweede Kamerverkiezingen de gecombineerde lijst van PvdA-GroenLinks te leiden. Hoekstra beloofde de Green Deal – de groene omwenteling van Europa die Timmermans en Commissievoorzitter Ursula von der Leyen in 2020 presenteerden – op alle vlakken voort te zetten.
Maar Hoekstra wil niet alleen op de winkel passen. ‘Dat zou geen recht doen aan de omvang van de uitdagingen en eerlijk gezegd: dat ligt ook niet in mijn aard.’
Hoekstra zei dat hij in zijn nieuwe baan geleid zal worden door feiten, getallen en wetenschap. Hij wees op de Europese Adviesraad voor klimaatverandering, een club onafhankelijke wetenschappers die onlangs adviseerde dat de EU in 2040 haar CO2-uitstoot met 90 tot 95 procent moet hebben teruggedrongen vergeleken met 1990. Alleen op die manier kan volgens de wetenschappers de EU haar wettelijk vastgelegde doel halen van klimaatneutraliteit (netto geen CO2-uitstoot) in 2050.
Hoekstra zegt ‘alle instrumenten’ die hij heeft te zullen gebruiken om een reductie van de CO2-uitstoot met 90 procent te realiseren. De Commissie moet dit 2040-doel in januari vastleggen, Hoekstra bereidt dat besluit voor als hij benoemd wordt. Lukt dat, dan moet de EU in tien jaar tijd van 55 procent minder CO2-uitstoot (doelstelling voor 2030) naar 90 procent gaan. ‘Er is geen alternatief’, zei Hoekstra.
Ook op andere vlakken toonde de CDA’er een groen gezicht. Het is volgens hem hoog tijd om te stoppen met kolen, olie en gas als energiebronnen. Hij noemde het ‘immoreel’ dat sommige grote oliemaatschappijen al heel lang wisten dat zij medeverantwoordelijk zijn voor de klimaatverandering maar rapporten hierover verborgen hielden. De Amerikaanse staat Californië is onlangs een rechtszaak begonnen tegen onder meer Shell, ExxonMobil, Chevron en BP om deze multinationals te dwingen mee te betalen aan de klimaatschade. Hoekstra werkte van 2002 tot 2004 bij Shell.
Subsidies die fossiele brandstoffen goedkoper maken, worden als het aan Hoekstra ligt eveneens beëindigd. Hij noemde die subsidies – alleen in Nederland gaat het al om ruim 40 miljard euro per jaar – ‘achterhaald en contraproductief’. Hoekstra wees de parlementariërs erop dat het afschaffen ervan geen eenvoudige taak is: lidstaten hebben een veto bij energiebelastingen.
Opvallend was de belofte van Hoekstra om de Natuurherstelwet – die tot doel heeft de verslechtering van de bodem, het water en de lucht tegen te gaan – langs de lidstaten en het parlement te loodsen. Zijn christen-democratische partijgenoten in Brussel verzetten zich tegen deze wet, ook het Nederlandse kabinet waar hij deel van uitmaakte wil er niets van weten.
Hoekstra zei dat de EU op de komende internationale klimaatconferentie in Dubai serieus werk moet maken van het fonds om de klimaatschade in arme landen te betalen. Hij stelde voor dat fonds te vullen met een belasting op kerosine en andere fossiele brandstoffen en uit de verkoop van CO2-uitstootrechten aan bedrijven.
Over de auteur
Marc Peeperkorn is sinds 2008 de EU-correspondent voor de Volkskrant. Hij woont en werkt in Brussel.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden