Volgens het tweejaarlijkse salarisonderzoek van Intermediair en Nyenrode, dat maandag is gepubliceerd, is het loonverschil tussen mannen en vrouwen toegenomen van 5 procent naar 7,4 procent. In dit onderzoek vulden 23 duizend werknemers een uitgebreide vragenlijst in over hun salaris en arbeidsvoorwaarden. De resultaten zijn door weging zo representatief mogelijk gemaakt voor de Nederlandse arbeidsmarkt.
Het oplopende verschil tussen mannen en vrouwen onder de ondervraagden komt doordat mannen hun salaris de afgelopen twee jaar sneller zagen stijgen: zij verdienen nu 16,4 procent meer dan in 2021, vrouwen gingen er gemiddeld 9,1 procent op vooruit. Deze percentages zijn gecorrigeerd voor factoren als deeltijdwerk, functie, leeftijd en werkervaring.
Over de auteurs
Marieke de Ruiter is economieverslaggever voor de Volkskrant. Ze schrijft onder meer over de arbeidsmarkt en sociale zekerheid. Serena Frijters is datajournalist voor de Volkskrant. Ze analyseert, visualiseert en schrijft over het nieuws in cijfers.
De krappe arbeidsmarkt en de stijgende kosten voor levensonderhoud waren de afgelopen twee jaar voor veel werknemers reden om te hopen op een loonsverhoging. Voor de meesten gebeurde dit ook: 70 procent van de ondervraagden zegt nu meer te verdienen dan in 2021. Hoogopgeleide mannen gingen er met 18 procent verreweg het meest op vooruit, 4 procent meer dan hoogopgeleide vrouwen. Praktisch opgeleide mannen kregen er met 15 procent twee keer zoveel bij als vrouwen met hetzelfde niveau.
Al eerder dit jaar bleek uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) dat het beloningsverschil tussen mannen en vrouwen nauwelijks meer afneemt. Na een jarenlange daling blijft de loonkloof stug hangen op iets boven de 5 procent. Waarom de verschillen volgens het salarisonderzoek zijn toegenomen, kan Jaap van Muijen van Nyenrode Business University niet direct afleiden uit de cijfers. ‘Maar een mogelijke verklaring is dat mannen de afgelopen twee jaar harder hebben gezeurd om een loonsverhoging dan vrouwen.’
Daarnaast wijst hij op de sectoren waarin de seksen oververtegenwoordigd zijn: voor mannen zijn dit de commerciële branches terwijl vrouwen vaker in de nonprofitsector werken. Uit eerder onderzoek van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) blijkt dat de lonen, ook voor mannen, lager zijn in sectoren waar veel vrouwen werken.
De verschillen zitten niet alleen in het maandelijkse loon. Het is terug te zien in de extraatjes. ‘Mannen lijken meer te geven om de harde secundaire arbeidsvoorwaarden terwijl vrouwen meer geven om inhoudelijke aspecten van het werk’, aldus Muijen. Mannen hebben drie keer zo vaak een auto van de zaak of een tankpas en krijgen twee keer vaker winstdeling en vergoeding bij een verhuizing. ‘Het is te gemakkelijk om het bij vrouwen neer te leggen’, zegt hij, ‘laat de werkgevers maar aantonen dat ze gelijk betalen.’
Dat het salaris van vrouwen achterblijft bij dat van mannen maakt hen financieel wat kwetsbaarder blijkt uit het onderzoek. Verdient van de mannen 87 procent genoeg om alle maandelijkse uitgaven te dekken, bij vrouwen is dit 82 procent.
Het verschil tussen opleidingsniveaus is echter nog veel groter; van de praktisch opgeleiden komt bijna een kwart elke maand tekort, het gemiddelde over alle werknemers is 13 procent. Ook bij het sparen tekenen zich grote verschillen af, zo heeft bijna een kwart van de praktisch opgeleiden geen spaargeld, bij theoretisch opgeleiden is dit maar 5 procent. Zorgwekkend, vindt Muijen.
Dat praktisch opgeleiden minder financiële zekerheid hebben dan theoretisch opgeleiden komt volgens de onderzoeker niet alleen door minder ‘financiële fitheid’ maar ook doordat praktisch opgeleiden fors minder verdienen. ‘Je wordt in Nederland nog altijd ingeschaald op basis van je opleiding in plaats van prestaties’, aldus Van Muijen. De ‘herwaardering van praktisch opgeleiden’ – zoals onder anderen gepredikt door onderwijsminister Dijkgraaf – is nog niet terug te zien in de salariëring, volgens hem.
Het onderzoek bevat overigens ook een waarschuwing voor werkgevers die hun hand stevig op de knip houden: bijna een kwart van de respondenten staat open voor een nieuwe baan. Een mogelijk hoger salaris is hun belangrijkste drijfveer.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden