Even dreigt de saamhorigheid tijdens het verkiezingscongres van de ChristenUnie te worden verstoord. Lid David de Jong, wethouder in de gemeente Eemsdelta (Appingedam, Delfzijl en Loppersum), wil de kandidatenlijst amenderen. Stieneke van der Graaf moet van plek 9 naar plek 5, om straks een noordelijke volksvertegenwoordiger in de Kamer te houden.
De Jong heeft 542 steunbetuigingen verzameld ten faveure van het Groningse Kamerlid. Acht sprekers krijgen om de beurt een minuut de ruimte om zich voor of tegen het voorstel uit te spreken. Maar de actie van De Jong mislukt. Na de digitale stemming blijkt 60 procent van de leden tegen de wijziging te hebben gestemd. De Graaf moet het voorlopig doen met een ovationeel applaus en hopen op voldoende voorkeurstemmen.
‘Dit geeft toch wat ongemak’, stelt spreekstalmeester Jurjen ten Brinke vast. Hij is in het dagelijks leven voorganger in de multiculturele kerk Hoop voor Noord in Amsterdam-Noord. Op het podium staat achter hem de leuze ‘Geloof in de samenleving’. Eerder heeft hij met instemming de titel van het verkiezingsprogramma aangehaald: Nieuwe verbondenheid.
En nu is het toch even heel plat over mensen en hun individuele posities gegaan. Om het ongerief te laten wegebben, heeft Ten Brinke een voorstel: ‘Pak allemaal de handen vast van de mensen die naast je zitten.’ Het werkt, bij de vijfhonderd leden in de zaal van de Nieuwe Buitensociëteit in Zwolle keert de eendracht terug. Even later haalt historicus en lijstduwer Beatrice de Graaf kerkvader Augustinus aan. ‘Wij zijn de tijden. En die zijn in Gods hand.’
De ChristenUnie wil de partij van hoopvolle politiek zijn. De partij heeft sinds 2010 stabiel vijf zetels in de Tweede Kamer. In de wandelgangen wordt verwachtingsvol gesproken over een zesde zetel, zoals onder toenmalig lijsttrekker André Rouvoet eenmalig gebeurde in 2006. Vijftig kandidaten haalt lijsttrekker Mirjam Bikker op het podium. ‘Ik zou ze het liefst allemaal naast elkaar, in plaats van onder elkaar, op de lijst zetten.’ Ze noemt haar mensen ‘team-ChristenUnie’. Bikker volgde in januari Gert-Jan Segers op als partijleider en lijkt rechtlijniger dan haar voorganger.
Dat het ‘uit’ is tussen haar en de VVD, maakt zij in haar congresspeech goed duidelijk. Bikker: ‘Als de VVD zelfverzonnen deadlines oplegt, dan wijken wij niet.’ Daarmee blikt zij nog een keer terug op de val van het kabinet. De VVD en de ChristenUnie konden in Rutte IV geen overeenstemming bereiken over beperkingen aan gezinshereniging. De VVD eiste dat daarover voor de zomervakantie afspraken zouden worden gemaakt. Toen dat mislukte, viel op 7 juli het kabinet.
Het deed wel zeer, zegt Bikker. Maar ze vindt dat de partij hiermee haar hart heeft laten zien. En dat doet de ChristenUnie ook op andere, meer vertrouwde punten. ‘Zorgzame gemeenschappen’, ‘rust in het huishoudboekje’ en ‘bestaanszekerheid’ zijn de thema’s die langskomen. Net als in de Tweede Kamer fulmineert Bikker tegen de nieuwe Wet kansspelen op afstand, ‘de gokwet’ die online gokken legaal heeft gemaakt. ‘Grenzeloos naïef’, vindt ze.
Bikker ageert tegen de wijzigingen in de begroting die zonder deugdelijke financiering tijdens de Algemene Politieke Beschouwingen werden ingediend. ‘Ons Kamerlid Pieter Grinwis is de man van amendementen met dekking. Zo bereik je wat. Niet met gratis bier’, daarmee refererend aan het recente optreden van BBB-leider Caroline van der Plas.
En natuurlijk is de ChristenUnie de partij die pal staat voor het Grondwetsartikel 23, dat het bijzonder onderwijs waarborgt. Ook zijn zij de club die ieder leven als een geschenk ziet. ‘Wij zeggen nee en nog eens nee tegen alle wetten die voltooid leven accepteren.’ Volgens Bikker heeft de CU met veel van haar ideeën de tijd mee. ‘Wij roeiden lang tegen de neoliberale stroom in, maar nu de samenleving daarin vastloopt, keert de wal het schip.’
In de lunchpauze eten André Rouvoet en Arie Slob samen een broodje. De oud-partijleiders zeggen nog niemand te hebben gesproken die het oneens is met de kabinetsbeslissing om niet met elkaar door te gaan. Al blijven ze zich erover verwonderen dat het er aan het begin van die eerste week in juli alle schijn van had dat de onderhandelaars aan de uiterste zijden van het spectrum, Dilan Yesilgöz (VVD) en Maarten van Ooijen (CU), het eens waren over een totaalpakket.
‘Onverschrokken’, noemt Grinwis zijn partijleider. Bikker wil niet mee doen aan het spelletje met ‘premierskandidaten’, dat bij de grotere partijen wordt gespeeld. ‘We kiezen honderdvijftig volksvertegenwoordigers. Ik ga voor een zo goed mogelijk verkiezingsresultaat. Daarna zien wij met wie we in de Kamer zijn beland.’
De vraag of zij opnieuw bereid is een kabinet aan een meerderheid te helpen, wil ze nog niet beantwoorden. Bikker: ‘Coalitie of oppositie, wij hebben beide kanten van de medaille gezien. Het ongemak, de ingewikkeldheid om als kleinste coalitiepartner aan te schuiven. En aan de andere kant knokken voor wat je waard bent. Wij hebben wat waar te maken in dit land.’
In Den Haag mogen mensen dan soms over elkaar heen lopen, bij de ChristenUnie blijft Prediker leidend: ‘Wanneer twee vrienden samen zijn en een van beiden valt, helpt de ander hem weer overeind.’
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden