Daar lijkt het op. Na de ontmoeting met de legertop zei premier Kristersson dat het kabinet volgende week de inzet van de strijdkrachten formeel zal goedkeuren. Op een later moment moet een wetswijziging volgen waarmee het makkelijker wordt voor het leger om de politie te hulp te schieten. Volgens de Zweedse politiechef Anders Thornberg gaat het om bewaking en logistiek, assistentie bij surveillancemissies en de inzet van legervoertuigen. Dit alles onder bevel van de politie. ‘Het gaat niet om directe misdaadbestrijding in het veld’, benadrukte Thornberg, die sprak over een ongekend geweldsniveau. De inzet van het leger kan volgens hem dienen om te politie te ontlasten, zodat die zich meer kan focussen op de strijd tegen de bendes. ‘Het is een teken dat het een serieuze crisis is en dat we alle mogelijke hulpbronnen moeten aanwenden.’
Woensdag vielen in een tijdsbestek van twaalf uur drie slachtoffers van bendegeweld. Een van hen was een 18-jarige man die bij een sportcomplex in Stockholm werd doodgeschoten. Verschillende jeugdteams waren bezig met hun voetbaltraining toen de schoten over het veld klonken. Later volgde nog een liquidatie elders in de hoofdstad. Woensdagnacht volgde een zware bomexplosie in een buitenwijk van studentenstad Uppsala. Een 25-jarige vrouw, niet het doelwit, overleed.
De politie schrijft de geweldsgolf toe aan een conflict tussen twee rivaliserende bendes, dat deze maand heeft geleid tot een explosie van geweld. Het gaat om een conflict tussen Rawa Majid (37), die ook wel de Koerdische Vos wordt genoemd, en zijn voormalige rechterhand Ismail Abdo (33). Wat begon als een conflict over geld en drugs, is een spiraal van wraakacties geworden.
Dit soort conflicten zijn overigens niet nieuw in Zweden, dat al jaren kampt met geweld tussen bendes. Vorig jaar vielen bij ruim 300 schietpartijen 62 doden. In Stockholm spelen volgens de politie nu zeven verschillende bendeconflicten.
Over de auteur
Jeroen Visser is correspondent Scandinavië en Finland voor de Volkskrant. Hij woont in Stockholm. Hiervoor was hij correspondent Zuidoost-Azië. Hij is auteur van het boek Noord-Korea zegt nooit sorry.
De bendeleden richten zich niet alleen op elkaar maar ook op elkaars familieleden. Zo werd de moeder van Abdo een paar weken geleden in haar huis doodgeschoten. De politie heeft een lijst van honderdvijftig adressen waar de criminelen mogelijk nog gaan toeslaan. Veel familieleden zijn elders ondergebracht.
Daarnaast gaan de over het algemeen heel jonge bendeleden (waarvan een deel minderjarig) zeer bruut te werk, waardoor gemakkelijk omstanders worden getroffen. Alleen al het afgelopen jaar zijn bij schietpartijen in Zweden zeven omstanders gedood en elf gewond gevallen. Een week geleden werd het land nog opgeschrikt door een liquidatie in een café in Sandviken, een klein stadje ten noorden van Stockholm. Twee mannen werden gedood en twee anderen raakten gewonden. De politie denkt dat een van de slachtoffers het doelwit was van de aanslag.
Majid en Abdo worden allebei al jaren gezocht, maar houden zich beiden schuil in Turkije. Daar hebben ze, vermoedelijk door investeringen te doen, het staatsburgerschap verkregen. Tegen de criminelen lopen uitleveringsverzoeken, maar de Turkse autoriteiten lieten eerder weten dat uitlevering niet mogelijk is omdat Majid de Turkse nationaliteit heeft.
Dat is de vraag, omdat zij niet zijn getraind in misdaadbestrijding. Wellicht is de symboolwaarde van de inzet van het leger belangrijker. De huidige centrum-rechtse regering heeft beloofd een einde te maken aan het bendegeweld. Veel Zweden maken zich zorgen over het dodelijke geweld in woonwijken en naast voetbalvelden. Premier Kristersson is er dus veel aan gelegen om over te brengen dat hij dit serieus neemt. ‘We gaan op jacht naar de bendes. We gaan ze verslaan’, aldus de premier donderdag in een live-toespraak op de televisie.
De regering is ook van plan bendecriminaliteit en het bezit van wapens en explosieven zwaarder te straffen. De oppositie wil dat de regering meer doet om de aanwas van jonge criminelen te stoppen. Veel van hen komen uit arme gesegregeerde buitenwijken. Volgens de politie worden elk dag drie nieuwe bendeleden gerekruteerd.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden