Het afgelopen jaar hebben mijn vrouw en ik het Erasmus Medisch Centrum vele malen bezocht. Het is een fantastisch ziekenhuis. Bij ieder bezoek viel ons op met hoeveel toewijding, geduld en vriendelijkheid de medewerkers hun taak uitvoeren. Ik wens ze heel veel sterkte bij het verwerken van dit drama.
Hans Sint, Delft
En ik maar denken dat de Volkskrant op de voorpagina altijd groot uitpakt met wat het volk de 24 uur daarvoor vooral heeft beziggehouden. Laat dat nou de terugkeer van de bieb zijn. Toch dacht ik gisteren iets anders gehoord, gezien en gelezen te hebben. Maar misschien gaat de journalistieke afweging van de Volkskrant mijn simpele geest te boven.
Tjeco Smits, Gouda
Het is inderdaad een zeer slecht idee om techbedrijven de (a)socialemediaverslaving zelf te laten ‘aanpakken’. Zelfregulering is een laf geloof dat altijd nadelig uitpakt voor de betrokken burgers. Hoelang mochten drankfabrikanten erover doen om statiegeld in te voeren? En recenter, waardoor nam de gokverslaving toe? Ook door wat zo mooi klinkt, maar zo fnuikend uitpakte: zelfregulering.
F.M. Boon, Delft
Staatssecretaris Eric van der Burg van Asiel en Migratie probeert wanhopig de Spreidingswet tegen zijn eigen VVD in door de Tweede Kamer te krijgen. De VVD wil pas spreiding na inperking van de instroom van nieuwe asielzoekers. Ik zie wel een manier voor hem om snel te bereiken dat zijn partij akkoord gaat. Vestig alle nieuwe asielzoekers in Bloemendaal, Aerdenhout, Bilthoven, Laren, Wassenaar en Haren. Ik denk dat de instroom razendsnel afneemt.
Martin van den Berg, Utrecht
Naar aanleiding van het rapport van de Commissie sociaal minimum komt er een vraag bij me op die de afgelopen jaren eigenlijk bijna dagelijks opkomt. Misschien zit ik ernaast hoor, maar spekt de overheid met toeslagen en subsidies niet allerlei commerciële instellingen?
De uitkoopregeling voor boeren – dankjewel, zegt de Rabobank. De kinderopvangtoeslag – dankjewel, zeggen de commerciële kinderdagverblijven. De tegemoetkoming voor de energiekosten – bedankt, zeggen de grote energieleveranciers. En zo kan ik wel even doorgaan; denk aan huursubsidie, subsidie voor elektrische auto’s, zorgtoeslag. Zouden die bedrijven niet moeten bijdragen aan de oplossing van problemen die ze zelf veroorzaken? Of is dit gewoon hoe kapitalisme werkt?
Marije de Jong, Haarlem
Over drie weken mag Nederland meestemmen over het voorstel van de Europese Commissie om het gebruik van glyfosaat in de landbouw nog eens tien jaar toe te staan. Zelf heb ik twee vrienden die lijden aan parkinson. De ene al in een ernstige vorm; hij kan niet meer zelfstandig wonen en nog amper verstaanbaar praten. Als je met mensen over parkinson praat, kent iedereen wel iemand die het ook heeft en allemaal wijten ze het aan het gebruik van deze bestrijdingsmiddelen. Ook mensen die zelf in de landbouw hebben gewerkt of dat nog doen.
De bewijzen voor de oorzaak stapelen zich op. Dan is het juist nu onverantwoord om voor lange tijd een dergelijke beslissing te nemen. Het is dus in het belang van iedereen, ook van de landbouwers zelf, dat er zo snel mogelijk een alternatief voor glyfosaat wordt gezocht. Het is dan ook onbegrijpelijk dat de Europese Commissie nu met zo’n voorstel komt. En het is de taak van ons parlement om het demissionaire kabinet de opdracht te geven om als Nederland tegen te stemmen.
Jaap Verkaik, Annen
Bij het lezen van de reportage over de activiteiten van Elly Seymor en de persoonlijke problemen die ze daardoor met de gemeente Rotterdam heeft gekregen, kwamen er verschillende vragen in mijn hoofd op. Eentje bleef hangen, en daar kon ik geen antwoord op bedenken. Namelijk: waarom heeft Rotterdam deze uitkeringsgerechtigde geen reguliere baan aangeboden als coördinator van de Voedselbank? Dan was haar bestaanszekerheid sterk verbeterd en had ze als werknemer met alle geldstromen onderdeel uitgemaakt van de gemeentelijke administratie.
Ik zie namelijk niet in waarom een essentiële en structurele taak, wat het runnen van de Voedselbank in ons rijke land helaas is geworden, in handen zou moeten zijn van een vrijwilliger die dan ook nog eens het risico loopt om op de bureaucratische slachtbank terecht te komen.
Annemieke Pelt, Leiden
Ik was werkelijk geschokt door de column van Peter Middendorp van 29 september. Niet omdat hij daarin demissionair minister Dilan Yesilgöz vakkundig afserveert, maar omdat hij daarin tussen neus en lippen door vermeldt dat Henk Kamp door de VVD tot erelid is benoemd.
Henk Kamp, die zich onlangs liet ondervragen door de enquêtecommissie Fraudebeleid en Dienstverlening. Henk Kamp, die zich daar met de gezichtsuitdrukking van een brave, minzaam glimlachende hulpkapelaan van de parochiekerk in Chaam liet kennen als een onbehouwen hork zonder enig inlevingsvermogen in de enorme problemen van talloze, mede door hem, gedupeerden. Henk Kamp, die met zijn optreden een ontluisterend inkijkje gaf in de mentaliteit van niet alleen hemzelf, maar ook die van zijn partij.
De VVD laat zich met zijn benoeming tot erelid wel heel lelijk in de kaarten kijken.
Frank de Brouwer, Leiden
Verbijsterd en met opkomende woede las ik hoe laks en cynisch de VVD-bewindslieden Frans Weekers, Eric Wiebes en eerder ook Henk Kamp reageerden op verontrustende signalen zoals die van de heer Dennis Blansjaar.
Recht is de kunst van het goede en het billijke. Dat stond al bijna twee millennia geleden in de codex van het Romeinse recht van keizer Justinianus. Een actuele spreuk die deze politici, die door hun meedogenloze toeslagenbeleid van het rechte pad zijn geraakt, boven hun bed moeten hangen.
Bob Berkemeier, gepensioneerd jurist, Uithoorn
In de column van Sylvia Witteman stond de zin: ‘… waarbij de man zich verzette en een van de agenten in zijn pols beet.’ Zie hier de mooie dubbele interpretatiemogelijkheid van de Nederlandse taal: beet de man de agent, of beet de agent de man?
Frank Plevier, Leiden
In het artikel ‘Vloeken heeft nut, zo vloek je goed’ stelden twee taalwetenschappers dat vloeken helpt om je ‘emoties kwijt te kunnen’, want ‘mensen hebben een uitlaatklep nodig’.
Psychologisch onderzoek laat heel wat anders zien. Het afreageren van emoties helpt niet, je wordt er alleen maar agressiever en bozer van en je bloeddruk gaat er ook niet van omlaag. Dit is sinds de jaren zestig al in meerdere (reeksen van) experimenten aangetoond en dit klopt ook met de neurobiologie: boos worden en afreageren doet weinig meer dan de hersenen trainen in… boos worden en afreageren.
Negatieve emotie (stress) is niet iets dat kan worden afgereageerd. Het kan wel zomaar ophouden. Namelijk als de oorzaak van de frustratie is verdwenen. Dan herstelt de stressrespons vrijwel onmiddellijk. En dat kan door het vermeende onrecht te vergelden (ja, helaas, wraak helpt) maar beter door het te relativeren, erover te mediteren, afleiding te zoeken, of gewoon te wachten tot je hersenen er niet meer mee bezig zijn. Dat vloeken pijn vermindert, komt doordat stress pijn kan dempen. Vloeken verhoogt stress en dat dempt de pijn. Dat werd trouwens ontdekt door dezelfde onderzoekers die het in het artikel genoemde pijndempende effect van vloeken vonden – in andere experimenten.
Jos F. Brosschot, hoogleraar gezondheidspsychologie Universiteit Leiden, Hilversum
Democratie is geen garantie voor vrede, zoals was te lezen in de kop boven de rubriek ‘Cijfers bij het nieuws’. Op termijn is democratie echter wel degelijk een belangrijke voorwaarde voor vrede. Recent onderzoek van het V-Dem Institute toont aan dat democratische landen stabieler zijn en minder (burger)oorlogen voeren dan landen die minder democratisch zijn. Omgekeerd groeit corruptie in dictaturen, bij gebrek aan onafhankelijke rechters en vrije pers. Slecht bestuur en diepe sociale ongelijkheid zijn de standaard bij autocratische leiders.
Vreedzaam samenleven berust niet enkel op democratische instituties, maar vooral op democratische principes: vertrouwen, inclusie en dialoog. Dialoog tussen politici en burgers kan vertrouwen en respect vergroten en interne spanningen verminderen.
De transitie van een autocratie naar een democratie kan tijdelijk weliswaar tot méér geweld leiden, zoals Serena Frijters in de rubriek schrijft. Dat klopt; in zogenaamde ‘overgangslanden’ heerst vaak meer onrust en polarisatie. Juist daarom moeten mensen in deze overgangslanden samen worden gebracht, om te bouwen aan vertrouwen en respect voor andersdenkenden. Als mensen met verschillende politieke opvattingen samenkomen, kunnen ze duurzame netwerken opbouwen en kloven overbruggen. Dit helpt polarisatie te verminderen en geeft vreedzame democratische waarden de kans om te gedijen.
Als een democratie eenmaal functioneert, houdt het werk natuurlijk niet op. Democratie is als een langdurige relatie en die vergt tijd, aandacht en voortdurende inspanning.
De enquêtecommissie over het toeslagenschandaal maakt duidelijk hoe gruwelijk het misgaat wanneer wantrouwen een politieke keuze is. Dat wantrouwen ondermijnt de democratie. Ook het gasschadeschandaal in Groningen en de woede onder boeren in het land laten zien hoe het vertrouwen in democratische instituties afbrokkelt als mensen zich buitengesloten en geminacht voelen. Het is goed om te zien dat het herstel van vertrouwen in de naderende verkiezingen hoog op de agenda staat. Hierbij kunnen we leren van andere landen.
Thijs Berman, directeur Nederlands Instituut voor Meerpartijen Democratie, Den Haag
Wilt u reageren op een brief of een artikel? Stuur dan een brief (maximaal 200 woorden) naar brieven@volkskrant.nl
Het belangrijkst is dat een brief helder en duidelijk is. Wie een origineel en nog niet eerder verwoord standpunt naar voren brengt, maakt grotere kans te worden gepubliceerd. Een brief die mooi en prikkelend is geschreven, heeft ook een streepje voor. Kritiek op de Volkskrant wordt vaak gepubliceerd, op-de-man-gespeelde kritiek op personen plaatsen we liever niet.
Iedere brief wordt gelezen door een team van ervaren opinieredacteuren en krijgt een kans. En wekelijks worden ongeveer vijftig brieven geselecteerd. Over de uitslag kan helaas niet worden gecorrespondeerd. Wij zijn er trots op dat onze lezers mooie en goede brieven schrijven, waarvan we elke dag een levendige rubriek kunnen samenstellen.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden